• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 904 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 904 other followers

Hoa Sữa

“Hà Nôi mùa thu

Mùa thu Hà Nội

Mùa hoa sữa về thơm từng cơn gió…”

Câu hát ngân nga báo hiệu mùa hoa sữa về.

.

Tháng 9, những chùm hoa li ti chưa kịp nở, đu đưa xanh thắm ở tít trên cao. Dẫu thế, hương thơm nồng nàn vẫn lan tỏa theo cơn gió thu nhè nhẹ. Chẳng biết tự bao giờ, nhắc tới mùa thu Hà Nội, ta chợt nhớ ngay tới mùi hương hoa sữa. Thứ hương thơm hăng hắc, ngọt ngào không giống với bất kỳ loài hoa nào. Hoa sữa chỉ tỏa hương khi đêm xuống. Và dường như nó rất kén người thưởng thức. Không phải ai cũng có thể và cũng biết cách cảm nhận mùi hương đó. Bạn chỉ thực sự cảm nhận được mùi hương ngọt dịu nếu bạn đứng ở một khoảng cách vừa đủ. Nếu quá gần, có cảm giác như bạn bị choáng ngợp trước mùi hương đặc biệt đó.

Hà Nội mùa thu, ta đi bên nhau dưới những chùm hoa tinh khiết. Cơn mưa mùa thu nhẹ nhàng, phảng phất. Không ồn ào, không vội vã. Mưa chỉ đủ làm rung chùm hoa trắng mỏng manh. Không kiêu sa như hồng nhung, không rực rỡ như cúc vàng, cũng chẳng đài các như lan tím, hoa sữa mang vẻ mộc mạc, giản đơn, nhưng vào mùa, hoa nở tưng bừng cả chùm, cả cành và cả con đường thì ta, dẫu chỉ đi qua, cũng không thể nào không sững sờ trước vẻ đẹp giản dị đó. Hoa sữa chẳng kéo dài, chợt đến, chợt đi, nhưng những vấn vương trong lòng vẫn còn lưu mãi đến tận mùa sau. Một buổi chiều mùa thu , bất chợt đi qua con đường trải đầy xác hoa trắng, lòng bỗng ngẩn ngơ vì cảm giác nhớ quên điều gì đó. Ô hay, bao lâu rồi mình quên lãng mạn?

Quán cà phê mùa thu. Đường Nguyễn Du ngập nắng và gió. Ta và bạn, đứa ngồi cà phê cóc, đứa tận hưởng bên Ciao. Bạn bảo ta ngồi vỉa hè chi cho bụi. Nhưng bạn lại thấy nuối tiếc khi ta kể cho bạn nghe vẻ đẹp của hồ Thiền Quang khi nắng chiếu lung linh trên mặt nước. Thấy nuối tiếc khi ta gửi cho bạn cả hương và hoa nồng nàn. Thấy nuối tiếc khi bạn chẳng có được cảm nhận về ly cà phê vỉa hè có mùi vị như thế nào. Bạn uống Capuchino, ta uống cà phê…hoa sữa. Cà phê và hoa sữa, chỉ bấy nhiêu thôi là đủ sức kéo bước chân ta dừng lại. Để rồi ta lại mộng mơ, lại đi tìm những lãng mạn mà ta đã đánh rơi ở đâu đó.

Con phố mùa thu. Hoa sữa về, phố chẳng còn đỏng đảnh kiêu kỳ mà bỗng trở nên e ấp, dịu dàng như nàng thiếu nữ mong manh. Một cơn gió vô tình thổi qua, cánh hoa trắng rơi òa phủ trắng gốc, li ti từng vuông gạch nhỏ. Dẫu phố có nhiều thay đổi, dẫu phố có nhiều ngôi nhà mới, cao ngất đồ sộ, cao vượt tầm những cành hoa sữa. Nhưng những căn nhà cũ, những con ngõ nhỏ, những cánh hoa sữa vẫn níu giữ những giá trị Hà Nội muôn thuở. Để rồi, đằng sau diện mạo mới đó, vẫn còn riêng cho phố những dấu chân vỉa hè rộng rãi, những gốc cây phủ đầy hoa trắng. Vẫn còn riêng cho phố những đêm ướp hương nồng hoa sữa.

Đêm mùa thu. Dạo bước lang thang trên những con đường hoa sữa ngập tràn, để mặc làn gió thu mơn man trên má, thoát khỏi sự ồn ào của phố xá, ta có thể cảm nhận và lặng người trước hương thơm ngây ngất, như một cái gì đó quyện vào lòng người của chùm hoa sữa vừa chớm nở.

Ta mùa thu. Ta trở nên hiền hòa, sâu lắng. Một ta gai góc thường nhật tạm dừng lại mỗi chiều khi ta về trên con đường hoa sữa. Ánh mắt mênh mang, ta tìm cho mình chút kỷ niệm về những mùa hoa sữa đã qua. Có mùa hoa nhắc kỷ niệm ngày tốt nghiệp. Có mùa hoa nhắc kỷ niệm mối tình đầu. Có mùa hoa nhắc kỷ niệm một sinh nhật chẳng thể quên… Còn nhiều lắm những mùa hoa như thế. Nhưng dẫu mùa hoa có qua đi, dẫu kỷ niệm có vui buồn, ta vẫn là ta của mùa thu mềm mại. Và dường như ta thấy lại chính mình, khi thu tới và khi hoa sữa về.

Hãy về với Hà Nội khi thu đến để cảm nhận hương ngọt nồng, đắm say của hoa sữa. Hãy yêu những khoảnh khắc thu đó nhé, thu Hà Nội và mùa hoa sữa mộng mơ.

.

.

Nguyễn Thanh Mai

Hà Nôi quán cóc

.

Chiều mùa thu, nắng vàng lung linh đùa giỡn cùng với gió. Ta ngẩn ngơ bước nhẹ trên vỉa hè lá rụng đầy, miệng lẩm nhẩm câu hát quen thuộc. Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ…”. Mỗi khi thu về, trong lòng ta luôn bồi hồi xao xuyến, luôn nhớ nhung khắc khoải về những kỷ niệm mộng mơ một thuở. Có kỷ niệm về hàng hoa sữa phố Nguyễn Du, về hàng cây lá vàng đường Phan Đình Phùng, về buổi sớm Hồ Tây mờ sương, về chợ hoa Quảng Bá, về những tiếng rao khắc khoải trong đêm, về hương cốm thu nồng nàn, về vị cà phê trong quán quen và về cả những quán cóc liêu xiêu.



Quán cóc vào thu bình yên lạ thường. Nằm khép mình e lệ sau gốc cây, góc phố hay nhộn nhịp, ồn ào nơi cổng trường bởi sự náo loạn của đám học trò nhỏ, tụi sinh viên tinh nghịch nhưng dù thế nào, quán cóc vẫn có nét riêng biệt không trộn lẫn để ta có thể dễ dàng nhận ra. Một cái bàn nhỏ, hai ba cái ghế con là đủ thành một quán cóc. Đơn sơ, mộc mạc như tên gọi, quán chẳng bày bán gì nhiều, chỉ dăm ba phong kẹo lạc, một ấm trà nóng, cái điếu cày, vài trái cóc ổi… là quán đã đủ sức hấp dẫn với khách qua đường. Ta đi qua quán mỗi ngày. Vui cùng quán, buồn cùng quán, trầm tư cùng quán. Thời sinh viên đầy nhiệt huyết, đầy mơ ước trôi nhanh với sự chứng kiến của quán. Ta nhớ những buổi chiều chủ nhật, ngồi duỗi dài chân cùng đám bạn nơi quán cóc cổng trường, nói miên man những câu chuyện về học hành, về những ước mơ, dự định, kế hoạch cho tương lai và về tình yêu… thấy mọi thứ sao ấm áp, êm đềm… Ta nhớ mỗi khi lòng trống trải, bước chân vô định đưa ta đến quán, nơi ta có thể trải lòng trong ly cà phê đắng. Ngắm phố xá và dòng người qua lại nhộn nhịp, thả suy nghĩ theo trôi theo đám lá dập dềnh trên mặt nước. Chỉ bấy nhiêu thôi cũng khiến cho lòng ta thanh thản hơn rồi.



Hà nội ngày nay có nhiều nhà hàng sang trọng, nhiều quán cà phê to đẹp, nhưng cái hồn của quán cóc vẫn thu hút ta. Chẳng màu mè, chẳng xa hoa vẫn khiến ta thấy nhớ, thấy day dứt trong tâm hồn.

Hà Nội có bao nhiêu quán cóc? Ta chẳng thể đếm được. Dường như con đường nào, góc phố nào cũng có quán cóc. Quán của bà, của chị, của mẹ, của những tâm hồn giản đơn. Quán của nét đặc trưng Hà Nội mến yêu. Quán của những tâm tư, sẻ chia. Quán của mưu sinh, của nỗi lo cơm áo gạo tiền.


.

Ta trưởng thành, cuộc sống cuốn ta vào guồng quay vô tận của nó. Quán cóc vẫn bên ta mỗi ngày. Ly cà phê, cốc trà đá, thanh kẹo lạc ghi dấu ấn đậm đà trong tâm trí ta. Và hình như với người Hà Nội, việc lựa chọn quán cóc phải chăng là một cái thú tiêu khiển thanh nhã? Để rồi khi xa Hà Nội, trong tâm tưởng những người con của Thủ Đô, quán cóc liêu xiêu vẫn đậm chất thơ, vẫn lưu sâu trong ký ức, vẫn khắc khoải trong lòng nỗi nhớ mênh mang, nỗi nhớ da diết về một góc thân thương Hà Nội. Ta chẳng thể quên được hương vị bát chè xanh. Ta chẳng thể quên được hương vị ngọt thanh của kẹo lạc… Ta chẳng thể quên được, bởi hồn ta đã gửi lại nơi quán cóc rồi.

Hà Nội mùa này trời không buông nắng

Phố vắng nghiêng nghiêng cành cây khô

Quán cóc liêu xiêu một câu thơ…

(Trương Quý Hải)

.


.

Nguyễn Thanh Mai

Mặt trăng yêu thương

Mỗi lần chuẩn bị cắt một cái bánh trung thu, các bạn nhỏ thường hay nhao nhao:

“Em thích ăn trứng”, “Con thích ăn trứng” …

Mình cũng thích trứng 😛 , nhưng khác hơn một chút là thích nhìn thấy cái lòng đỏ
trứng hiện ra như một mặt trăng yêu thương được cả đất trời ôm ấp trong cái bánh  trung thu ấy.

Vũ trụ thật kỳ thú. Một bầu trời thật rộng, tối đen nhưng lại ngự trị một mặt trăng với một màu vàng cố hữu. Mọi người thường hướng về nguồn sáng ấy khi ngước mặt lên bầu trời (với mặt trời thì không thể nhé).

Trăng như là hiện hữu của sự bình an và trông chờ: trăng tròn … trăng khuyết … trăng tròn … Trăng rằm thường rất đẹp, và dường như chính xác hơn là trăng 16. Mình đã từng ngỡ ngàng vì trăng lên rất đẹp, vừa cao khỏi hàng cây, bên bến sông Sài Gòn. Trăng 16.


Ánh trăng có thể làm làm “lấm lem tèm nhem” một ai đó đang muốn khóc, khóc cho vơi buồn, vơi nhớ vì có nguồn chia sẻ.

Trăng là yêu thương, Trăng là chia sẻ.

Mặt Trăng, chỉ có một trên đời.

.

Phương Thảo

Trung Thu

Thùng thình thùng thình…

Tiếng trống nhắc ngày còn thơ mỗi dịp tháng tám mùa trăng lại rủ nhau đi chặt lá đùng đình về kết lông kết bờm ông lân ông địa

Tiếng trống gợi lại hình ảnh thằng tôi ngày thơ bé đầu trọc chân trần những trưa bỏ cơm trốn mẹ trốn ba hì hục cùng lũ bạn tập tành bước thấp bước cao.

Tiếng trống gợi nhắc tôi nhớ từng gương mặt làng xóm xưa:

Bà Thi khó tính bắt lân lạy mãi mới thưởng được hai hào.

Bà Cẩm nhà buôn rất giàu, thường ra đường bắt lân vào nhà làm hên cho năm bán buôn tấn tài tấn lộc.

Ông Một to con hiền như ông địa chơi khó treo đồng bạc giấy tuốt ở trên cao rồi cõng thằng lân trên vai để với.

Bà Ngọc già người trẻ nết suốt đêm cầm bó đuốc bệnh bằng cây sặc cùng lũ nhóc nhong nhong cuối ngõ cùng đường.

Tiếng trống nhắc tôi địa vị cao trọng mà lũ bạn ngày thơ giành cho tôi những phiên nhảy múa. Thằng tôi vụng chân vụng tay, không múa men nhảy nhót gì, nhưng mỗi phiên lân có thằng tôi lại thường được cha tôi bảo lãnh bằng một nồi cháo gà cho bạn bè húp sì húp soạt mỗi khuya tan hội.

Rồi  tôi thành người lớn, Trung thu chỉ về trong trang sách, chỉ là thỏa cái trí tưởng tượng, mà đời thì cứ mịt mịt mù mù. Thời thôi có ai mãi mãi là trẻ con đâu. Yên chí cái tháng tám trung thu vậy là qua hết rồi, là chẳng còn gì. Có chăng là công đoàn phát quà trẻ thơ, phát biểu rồi hò hát. Trẻ con giả hiệu.

Tội cái thằng con vàng con ngọc, năm ngoái nhịn quà nhịn nước, ngày rằm tháng tám tậu được một cái trống cơm về gõ lốc cốc om nhà. Đơn độc vì mẹ cha không hưởng ứng.

Tôi bản tính lo xa, tằn tiện, vốn sợ cái đói ngày nào không dưng hiển hiện nhận làm người quen, đến quên luôn cả nhu cầu trẻ thơ.

Tôi còn thua cha tôi một bữa cháo gà đãi con mình, lo lót cho lũ trẻ bởi vốn biết con trai mình vụng dại, cha ơi!

Thùng thình thùng thình…

Ngoài kia tiếng trống vẫn vô tư réo gọi.

Con trai, vui chưa? Ba cho con nghỉ học hai đêm lo tập làm lân làm địa.

Ba vận động mỗi nhà năm ngàn, chia làm năm xuất, mỗi xuất một ngàn cho con tha hồ hái quả.

Mẹ sẽ bán rẻ cho đội lân nào bánh ngọt, nào nước ngọt tha hồ hủ hỉ mùa trăng.

Ba đã học lại bài học ngày xưa ông nội dùng mà đãi cho ba đó.

Con trai, các con có quyền hưởng những niềm vui trẻ thơ. Ba mẹ dù tất bật đời thường cũng  hứa sẽ không giảm biên niềm vui của các con đâu nhé!

Ôi những mùa trung thu! Là của nhà ta từ đời cha đời ông mang lại. Không mãi miết đi tìm làm gì ông nào làm thơ, ông nào hái thuốc, ông nào chết giữa dòng xanh. Cái tri thức phiền hà ích gì cho con ích gì cho cha con nhỉ?

Thùng thình thùng thình…

Hai ngày nữa con sẽ gõ trống múa men, sẽ mồ hôi mồ côi nhễ nhại, mẹ ba sẽ nhìn nhau sung sướng, con mình vui rồi!

Mùa Trung thu 2010.

.

Nguyễn Tấn Ái

Một Vài Chiếc Lá

.

Không  biết mùa thu với mùa thơ vốn có duyên nợ gì với nhau không, chỉ biết rằng mùa lá rơi của đất trời đã vào trong thơ khá nhiều, và như thế mùa thơ tự bao đời cũng đồng thời là mùa lá rơi ngơ ngẩn.

Có lẽ chếc lá rụng có niên kỉ cao nhất  là chiếc lá  vô tình rơi rụng trong vườn cổ thi :

Ngô đồng nhất diệp lạc

Thiên hạ công tri thu

( Một chiếc lá ngô đồng rụng

Thiên hạ biết mùa thu đến)

Từng có ý kiến cho rằng đây là hai câu danh tác của nhà thơ yêu nước Lục Du đời Tống. Nếu đúng vậy thì chiếc lá mỏng manh ấy sau khi lìa  cành đã lưu luyến với đời trót tám trăm niên kỉ!

Nhà thơ Việt Nam đầu tiên ngẩn ngơ với chiếc lá thu phai  mà cổ nhân để lại ấy có lẽ là thi hào Nguyễn Du khi mượn tình Kim Trọng:

Thú quê thuần hức bén mùi

Giếng vàng đã rụng một vài lá ngô.

Thật thà mà nhìn nhận thì câu thơ nhẹ như mây trắng kia dù cực hay thì cũng không thoát khỏi hồn cốt của tứ thơ cổ huyền thoại kể trên nên hậu thế có hào phóng khen ngợi tụng xưng thi tài cụ Tiên Điền thì có lẽ cũng nên chừng mực. Tôi thì cứ ngẫm thầm rằng cụ Nguyễn đã dịch, dù là dịch thần tình như tác!

Bẵng một thời gian khá lâu chưa có thi nhân nào đủ tài hô phong hoán vũ để thả giữa trời thơ lấy vài chiếc lá ,thế mới biết bóng dáng cụ Nguyễn Du là ghê gớm! Phải  đến khi đội mão miện Tam nguyên , Bảng nhãn Nguyễn Khuyến mới dám cậy vào học vị lẫy lừng mà thử lại thả rơi một chiếc lá, và cũng đúng tài đúng tình, nhìn chiếc lá cụ Nguyễn Tam nguyên, thiên hạ đều nhận ra mùa thu xứ Bắc:

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.

Cái thần tình của cụ Nguyễn Khuyến là tìm được và bạo tay dùng một động từ mạnh, “ vèo”, để diễn đạt rõ nét cả âm thanh, cả đường đi chao nghiêng của tờ lá trong một không gian tĩnh lặng tuyệt đối. Mà ngẫm cho cùng thì cũng chỉ có cụ Nguyễn mới dám bạo tay đến thế trong thơ, bởi cụ đã đem cả cái học vị Tam nguyên kia mà bảo chứng thì còn có nhà phê bình khó tính nào dám ngang nhiên đâm thọc khéo cụ lại khuyên cho mấy chữ “ đếch thấy hoa hương một tiếng khà”.

Theo số đông các nhà nghiên cứu thì cụ Nguyễn Tiên Điền viết Truyện Kiều sau khi cụ đi sứ Trung Hoa lần thứ nhất, nghĩa là đầu thế kỉ mười chín; còn cụ Nguyễn Yên Đỗ làm bài thơ Thu Điếu sau khi cụ đã về hưu, nghĩa là sau 1883. Nói rộng ra thì để đếm được hai chiếc lá, văn học phải trườn mình ngót kín từ đầu đến cuối một thế kỉ! Nghề chơi kể cũng công phu!

Người bái phục cụ Tam Nguyên thì không kể xiết, nhưng có lẽ công tuyên tụng đầu tiên lại thuộc về Tản Đà, kể cũng hay, thi bá phục thi vương. Nguyễn Công Hoan có lần hầu chuyện thi bá Tản Đà và có kể lại: Tản Đà rất phục chữ “vèo” thần tình của cụ Nguyễn Khuyến, và cũng tự hào mình đã địch nỗi chứ ấy của tiền nhân trong một câu thơ:

Vèo trông lá rụng đầy sân.

Hình như cũng lắm người phục Tản Đà trong lối “cảm thu tiễn thu” này thì phải. Song hình như chỉ phục suông, phục cái oai danh Tản Đà hơn là phục thơ, bởi chưa có cái lẽ nào ra hồn cho lời yêu kính! Người viết cũng lơ mơ thinh thích, mắt lé miệng ngọng chưa tìm ra chứng lí, chỉ lơ mơ ngẫm rằng cái hay con chữ là ở chỗ đôi mắt say của thi sĩ Tản Đà cứ loạn lên với sắc vàng rực của lá thu, đến khi định vị lại thì đã ô hay mùa thu đến rồi, thời gian đúng là khoảnh khắc, khoảnh khắc như cái hạt vút lên tận trời vậy. Mà vẫn chưa yên lòng, vẫn mong tìm được bậc thầy mà lĩnh giáo ý tứ.

Dường như thi sĩ Tản Đà là người đầu tiên cảm nhận phận người qua chiếc lá thời gian. Rồi sau ông, lá cứ rơi loạn. Có tình mà kém thần ,ít cái thần tình. Nên chỉ lọc ra vài chiếc biết rơi đúng nghĩa không theo cái kiểu rơi tự do.

Người có danh vọng trong làng thơ mới, Lưu Trọng Lư, cũng nhờ vài chiếc lá mà kịp ghi tên mình vào tập thơ thế kỉ Thi Nhân Việt Nam:

Em không nghe mùa thu

Lá thu rơi xào xạc

Con nai vàng ngơ ngác

Đạp trên lá vàng khô.

Tôi thích tứ thơ ở chỗ tiếng xào xạc đầy tâm sự của một kiếp tàn ấy cố gào lên thành xào xạc mà lại cô đơn quá đỗi. Đúng là tiếng lòng của một thế hệ cô đơn.

Thần đồng thơ Trần Đăng Khoa trong một đêm Côn Sơn cầu danh nhân không thành lại mơ màng gặp thi nhân mà thành:

Ngoài thềm rơi chiếc lá đa

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng.

Kể cũng tinh tế lắm. Chỉ tiếc là cái tài hoa phát tiết kia lại cứ như là trộm thần trộm vía cụ Tam nguyên ở mùa Thu điếu!

Vẫn vơ đi nhặt lá, thời buổi mất mùa, hiếm hoi thi tứ quá, may đang thối chí ngã lòng lại nhặt thêm một chiếc lá rơi, không chỉ rơi, mà rụng hẳn hoi, tạo thành một ma sát như dấu gạch ngang hữu ý cho một ngừng nghỉ, đọc mới sướng làm sao:

Chiếc lá rụng xuống hoàng hôn xẹt lửa.

(Trương Nam Hương)

Câu thơ hay đến thế mà đứng một mình e cũng vô duyên, đúng là xẻo mũi người đẹp mà ngửi! Nên phải phục hồi nguyên trạng:

Em không đến trường mùa thu năm ấy nữa

Em cũng không đến trường cả mùa thu năm sau

Chiếc lá rụng xuống hoàng hôn xẹt lửa

Nghe mùa thu tiếc nuối chảy qua cầu.

Thơ hay, chỉ tiếc là câu thứ tư yểu điệu thục nữ quá, chưa ra dáng thất tình điên đảo, giá như chiếc lá rụng xuống hoàng hôn xẹt lửa , riêng mình ta đốt thuốc hút bên cầu thì mới thật là khoái trá nam nhi!

Nhớ xưa trong khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Trãi đã dụng cái mẹo vặt là dùng mật viết trên lá cây nhờ đàn kiến đói đục thành mấy chữ Lê Lợi vi quân Nguyễn Trãi vi thần mà lòng người qui về một mối làm nên lịch sử. Đúng là tầm cỡ danh nhân văn hóa. Thi nhân mửa mật mới viết nổi một đôi câu để đời, cụ Nguyễn Trãi chỉ cần sai lũ sinh vật cù lần mà cũng viết nổi vào sử sách! Riêng cái chuyện một vài chiếc lá cũng đủ thấm thía cái nghĩa lập thân tối hạ thị văn chương rồi!

Ngẫm vậy mà gác bút!

.

Nguyễn Tấn Ái.

Đôi Mắt Người Sơn Tây

.

Rượu say, rượu có cái nhiệt tình là bao giờ cũng xui con người ta hơi bốc đồng, tôi cũng bốc mà ngâm thơ. Bạn thơ là anh lính cụ Hồ. Đến câu tôi say nhất:

Sông Đáy châm nguồn qua Phủ Quốc

Chợt anh bạn chau mày:

–    Chú mày sai rồi, Sông Đáy chậm nguồn quanh Phủ Quốc chứ!

Tôi giật mình, rồi tưng tửng, tôi nhớ là tôi đâu có sai!

Chậm rãi, anh bạn giải thích:

–         Anh mày thuở lính từng ngang qua vùng Sơn Tây, có con sông Đáy nổi tiếng lúc về Đan Phượng dòng chậm lững lờ quanh Phủ Lý, vậy nên mới là chậm nguồn quanh Phủ Quốc.

Ngộ chuyện, rồi hiểu ra, mình lắm khi đọc cũng chỉ đọc để mà vui, mà còn cưỡi ngựa xem hoa lắm.

Nên tò mò, lại muốn trở lại lò dò với bài thơ từng đem đến cho thi sĩ trứ danh biệt hiệu nhà thơ của xứ Đoài mây trắng lắm.

Có lẽ cùng với Tây Tiến, Đôi Mắt Người Sơn Tây đã đem Quang Dũng đến gần bạn đọc, để rồi hôn ước như được kí kết giữa người yêu thơ và nhà thơ lúc nào không rõ. Mà rồi hơn cả Tây Tiến, chính Đôi mắt người Sơn Tây  cũng đã đem đến cho nhà thơ bao nhiêu phiền lụy. Cái thời buổi con người cần gồng mình lên, cần sống vượt lên mình để chân đạp Trường Sơn mà mắt hướng biển đông, vậy mà  thi thoảng lại nghe ngâm nga thầm vụng những điệu buồn chết tâm chết trí, hỏi cái tội lơ ngơ lạc lõng ấy ai mà dung chứa:

Từ độ thu về hoang bóng giặc

Điêu tàn thôi lại nối điêu tàn

Đất đá ong khô nhiều suối lệ

Em có bao giờ lệ chứa chan?

–         Mẹ tôi em có gặp đâu không

Những xác già nua ngập cánh đồng

Tôi cũng nhớ thằng em bé nhỏ

Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông.

Nhưng có lẽ, theo tôi, chất sống của bài thơ lại chính là chỗ nhà thơ đã gần như chưng cất cả một vùng quê Sơn Tây để làm nên bàng bạc hồn quê trong câu chữ của mình. Sơn Tây vùng đất đá vôi núi tiếp núi đồi tiếp đồi bất tận , vậy nên thành “ tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm”. Sơn Tây xưa đứng ở ngoại ô mà ngóng nội thành, còn núi còn đồi, còn chưa kịp hào hoa phố xá, còn đượm nét nhà quê:

Vầng trán em mang trời quê hương

Rồi tầng vỉa văn hóa nhà quê với tên đất, tên làng đồng Bương Cấn, núi Sài Sơn, rồi những nét tinh diệu đồng quê với sáo diều khuya khoắt thổi đêm trăng cứ ngân vang bất tận trong hồn những người xa quê.

Mà đã hết đâu, cái vùng đất này từng là nơi  lưu đày thi nhân được mệnh danh là thánh chữ Cao Bá Quát cũng là vùng đất nảy nòi ra cái bậc thi bá mà bóng dáng lừng lững xuyên qua cả hai thời đại thi ca Tản Đà.

Quang Dũng sinh năm 1921, tại Phượng Trì, huyện Đan Phượng, tỉnh Sơn Tây cũ. Năm 1945 anh vào bộ đội rồi đi tuốt vào công cuộc kháng chiến trường kì dài dằng dặc. Xa quê đúng ở cái tuổi giàu yêu thương nhất, lại trong thời buổi mà mọi giá trị , mọi sự hiện hữu dường như cũng chông chênh theo khói và lửa thế nên cái hình ảnh quê hương trong anh trở nên một hiện hữu vĩnh hằng. Vì thế chăng mà hình ảnh quê hương cứ thấp thoáng đi về da diết trong thơ Quang Dũng giai đoạn này. Mà nào có riêng gì thi nhân, ai mà không một thảng thốt mơ màng quê hương trong dằng dặc bước đời khi mà mọi chốn dừng chân đều trở nên chốc lát nên cộng hưởng mà Đôi Mắt Người Sơn Tây thầm vụng đem đến cho người đọc đã hiển nhiên như tất yếu, và cũng hiển nhiên như hệ lụy.

Không biết bài thơ đã được nâng niu đến bao nhiêu ngày, đã đầy tuổi tôi chưa, chỉ biết từ sau vụ Nhân văn giai phẩm, cùng với nhà thơ, bài thơ trở thành đối tượng có vấn đề và cấm lưu hành.

Nhưng nghĩ cũng lạc quan, nghệ thuật vốn có một sức sống kì diệu, và một nẻo sống kì diệu. Cùng trong thời gian ấy thì một nửa Việt Nam ở miền Nam Tây tiến với Đôi Mắt Người Sơn Tây lại được hân hoan đón nhận. Và cũng lạ kì, mỗi lần bài thơ được tái bản, bản in mới nhất không biết bằng cách nào lại cứ vượt suối băng ngàn, vượt mọi đường ranh chiến tuyến để len lén đén tận tay nhà thơ. Và, kinh cung chi điểu, quà tặng rất văn chương ấy đều được nhà thơ hóa kiếp tro tàn.! Dĩ nhiên trong tâm tưởng nhà thơ thì có những điều đốt mãi chẳng thành tro!

Và, những tam sao thất bổn theo cái kiểu câu thơ dị bản mà tôi vừa kể chuyện cũng được thai dựng từ tâm hồn những người miền nam yêu thơ Quang Dũng, nên những khi tập tạng nói chuyện thơ, những chàng sinh viên thời cũ lại khoái chí ngâm vang theo trí nhớ.

Và tôi đã đến được với Đôi Mắt Người Sơn Tây từ  đầu những năm tám mươi của thế kỉ trước cũng bằng con đường  bình dân như thế!

Những sai sót lỏi lặp vụng về này, suy cho cùng, không phải đấng thi nhân nào cũng có cái cơ duyên mà hạnh ngộ, nên mong sao mơ màng một nắm cỏ xanh thi nhân kính yêu của tôi cũng mơ màng mỉm cười độ lượng.

Nguyễn Tấn Ái .

.

Đôi Mắt Người Sơn Tây- nhạc Phạm Đình Chương – ca sĩ Duy Trác


Đôi Mắt Người Sơn Tây- nhạc Phạm Đình Chương – ca sĩ Đức Tuấn


n

Chuyện Nhà Jean

Chuyện nhà Jean.

Bộ truyện là hoài niệm về tuổi thơ của nhiều thế hệ – khi điều kiện sống chưa bị cơ khí hoá, khi các nhóc con nhảy nhót ngoài đường nhiều hơn ngồi lì bên máy tính, khi những nhân vật như Rintintin, Spirou còn phiêu lưu trong từng giấc mơ trẻ nhỏ…

Tên sách: Chuyện nhà Jean (Une famille aux petits oignons)
Tác giả: Jean-Philippe Arrou Vignod
Dịch giả: Bich Liễu
NXB Thời Đại

Jean-Philippe Arrou Vignod luôn tha thiết với công việc sáng tác văn chương. Cuốn sách đầu tiên của ông là viết cho người lớn, Rèm buông trong đêm, đoạt giải thưởng văn học cho tiểu thuyết đầu tay năm 1984. Ấn phẩm tiếp theo xuất bản 5 năm sau đó, hướng tới đối tượng độc giả trẻ tuổi hơn, nhan đề Giáo sư biến mất, mở đầu serie truyện trinh thám về nhân vật PP Ass Verde, và cũng là tác phẩm giúp Arrou Vignod thành danh. Nhưng phải đợi đến năm 2002, khi Arrou Vignod dồn sức viết cho thiếu nhi, thì chỗ đứng của ông trên văn đàn Pháp mới thực sự được củng cố. Trong số các tác phẩm dành cho trẻ nhỏ của Arrou Vignod, bộ ba Chuyện nhà Jean có vị trí quan trọng nhất.

Bộ truyện gồm ba tập: Trứng omelet ngọt, Cục pho mát bayMón súp cá cảnh. Tác phẩm là bộ sưu tập những trò rách trời rơi xuống của một nhóm 6 anh em trai. Lũ nhóc ấy thu hút sự chú ý ở khắp mọi ngả đường chúng đi qua với đội hình bé dần đều, cái đầu tròn vo và đôi tai to vểnh. Chúng trông như một đội chơi, một gánh xiếc hay một đoàn chú lùn nhào lộn sắp sửa nhảy qua các vòng tròn.

Trang bìa tập 1 của bộ sách.
Trang bìa tập 1 của bộ sách.

Tác giả tự nhiên của 6 Jean này là một ông bố bác sĩ và một bà mẹ nội trợ, giống nhau ở tính hài hước bẩm sinh. Đẻ liền tù tì 6 đứa con trai, đứa nọ hơn đứa kia hai tuổi, họ quyết định đặt tên chúng là Jean A, Jean B, Jean C… cứ thế đến hết cho dễ nhớ. 6 đứa bé cùng tên nhau, cũng trùng tên với bố và cả ông nội ông ngoại, rồi đây sẽ biến cuộc sống, mà cha mẹ chúng hy vọng là đơn giản và ngăn nắp, thành ra phức tạp và rắc rối liên miên. Có lần Jean C mở nước tắm cho rùa, nhưng không biết xoay hướng nào để khoá nước lại, kết quả là khi ba mẹ đi xem phim về nước đã ngập mấp mé tới chân cầu thang, lũ trẻ đứng trên ghế khóc nức nở, còn em rùa tung tăng bơi lội khắp nhà. Lại có lần thấy ngoài phố người ta biểu tình, bọn nhóc cũng họp nhau lại tổ chức đình công đòi bố mẹ tăng tiền tiêu vặt và đe doạ sẽ không thoả hiệp nếu mức tăng dưới 10%. Đơn giản như việc tắm rửa mà cũng khó lòng xuôi lọt, vốn ghét tắm, bọn trẻ thường vặn vòi ra một lúc lâu, để tiếng nước chảy tồ tồ đánh lừa ba mẹ.

Đối với từng thành viên nhà Jean, sự đông đúc của gia đình hình như bất tiện và bất thường ngay cả với chính họ. Khi dắt tiểu đội tí hon này ra đường, thấy thiên hạ cứ ồ à ngạc nhiên vì sao có người đẻ nhiều đến thế, mẹ Jean thường khoả lấp “là trẻ con tôi nhận trông hộ”, ba Jean thì bực dọc “đây mới là hàng mẫu, ở nhà còn mấy đứa nữa cơ”. Ngay bọn trẻ cũng có vấn đề của riêng mình. Chúng không bao giờ chơi trò hiệp sĩ giải cứu người đẹp vì không ai chịu đóng người đẹp. Đứa nào cũng từng có lúc ước ao cực đoan rằng chúng là con một hoặc sống cô đơn để khỏi có ai gác chân lên mặt khi đang ngủ. Biết tin mẹ sắp sinh thêm em bé, Jean A lộ vẻ mệt mỏi thấy rõ, còn Jean B ngậm ngùi: “Chúng tôi có khác gì những kẻ sắp chết đuối đang chen chân trên một con thuyền nhỏ, thế mà giờ đây lại phải cố đón nhận thêm một hành khách nữa”. Chỉ ít lâu sau khi em út chào đời, một trong số Jean đã nguệch ngoạc lên cửa, ngay bên cạnh biển tên của gia đình hai chữ “Hết chỗ”. Và vì thủ phạm không chịu nhận tội nên ba đã phạt cả bọn không được đi bơi một tuần.

Sống giữa một gia đình đông đúc mà lại giống nhau quá đỗi từ ngoại hình đến tên gọi, anh em Jean phải nỗ lực đủ mọi cách để cá tính hoá bản thân, chẳng hạn Jean A luôn cố gắng học giỏi tiếng Latin và luyện sự mẫn cảm với chính tả để không bao giờ viết sai, Jean B mơ làm thám tử và luôn ghi tắt tên mình thành J.B (ám chỉ James Bond), Jean C tự nhận mình là người giỏi võ nhất thế giới, Jean D luôn hành xử như người ngoài hành tinh…

Vô vàn khuôn hình sinh động như thế đã tạo nên chất liệu ngoạn mục cho một Chuyện nhà Jean. Không chỉ để vui cười, ẩn sau những màn bát nháo của đám trẻ và sự điên đầu của người lớn là một bài học rất đỗi giản dị về tình yêu thương. Tuy bực bội vì nhà quá đông, nhưng hễ vắng ai thì chính các Jean lại ngậm ngùi: thiếu một người cũng như chơi bài thiếu lá, mọi chuyện trở nên kỳ kỳ, meo méo, khiến cả trò chơi thành ra hỏng bét. Vì đều là con trai nên không có màn hờn dỗi hay nũng nịu trong lòng phụ huynh, thay vào đó các Jean biểu lộ cảm xúc với cha mẹ chúng theo những cách rất riêng. Đi học về, chúng xúm vào giúp mẹ chuẩn bị bữa ăn, khi đi chợ, chúng mua bánh về làm quà cho mẹ. Còn cha, hình tượng ông thường hiện lên lớn lao vững chãi ở những câu cảm thán (Ba tôi khoẻ như lực sĩ, Ba tôi cực kỳ khéo tay. Ba tôi một bác sĩ trứ danh. Ba tôi đúng là chuyên gia vĩ đại về lò nướng…) Tình yêu thương không cần ầm ĩ, tình yêu thương chỉ cần lấp lánh ở những cảm xúc tự nhiên thế thôi.

Dân tộc Pháp xưa nay vẫn nổi tiếng vì bản tính hài hước. Chuyện nhà Jean là sự phản ánh một cách trọn vẹn chất thiên phú của bản tính ấy. Không lên gân, không cố ý pha trò, cả câu chuyện bập bềnh trong dòng âm sắc tỉnh bơ đến tức cười.

Xuất hiện giữa kỷ nguyên công nghiệp và thông tin đang làm xơ cứng dần thói quen sinh hoạt của mỗi người, Chuyện nhà Jean là chiếc máy thời gian giúp người đọc tái tạo ký ức về ấu thơ, về cái thời chúng ta từng đi qua với tâm hồn trong trẻo và bay bổng nhất.

T.Đ.

( Nguồn: Evăn)

Góc Trời Còn Lại

Bạn đã bao giờ tới Hải Phòng, thành phố biển xinh đẹp? Bạn đã bao giờ thả hồn mình vào nắng, vào cát, vào gió biển Đồ Sơn? Đã bao giờ bạn khám phá ra rằng, đằng sau cái vẻ ồn ào của sóng, của những con phố du lịch, Đồ Sơn còn sót lại một góc trời cho riêng ta. Đồ Sơn, thị xã thơ mộng với chín ngọn núi như con rồng vươn ra biển. Con rồng ấy đang chuyển mình sau thời gian dài ngủ quên để tìm lại một thời vang bóng. Nhưng chính trong sự chuyển động đó, ta lại có thể tìm thấy một góc trời hoa bướm.

Góc trời ấy là đoạn đường từ trên dốc Pagodon đến hết khu 3 Đồ Sơn. Một trong không nhiều con đường du lịch đẹp của Việt Nam, với sự giao hòa của núi rừng và biển cả. Hết bãi tắm khu 2, ngoặt trên đầu dốc, một lối đi cũ kỹ dẫn bước chân bạn lên khu nhà khách vắng vẻ nhưng địa thế tuyệt vời. Những ngày đầu hè, hoa tigôn nở tưng bừng. Đứng trên dốc, ta có thể phóng tầm mắt xuống bãi tắm khu 2. Còn ngay dưới chân là bãi tắm Pagodon thấp thoáng những cây dừa nghiêng mình ra biển cả. Màu đỏ mái ngói của một nhà hàng mới xây theo phong cách Việt khiến cho không gian nơi đây có thêm vẻ huyền bí.

.

.

Có một Đồ Sơn ồn ào. Một Đồ Sơn bề bộn trở mình để tìm lại hình bóng huy hoàng một thời. Nhưng không hiểu sao, sau con dốc Pagodon lạ lùng ấy, ta bắt gặp một Đồ Sơn yên tĩnh và thanh sạch lạ thường. Một bên đường kè đá vào núi, bên kia là những khu nhà xây dựng theo kiểu thời bao cấp. Dù không hào hoa tráng lệ, nhưng những công trình ấy vẫn tìm được một nét riêng không đụng chạm. Hoa Sữa, Vạn Vân, Hương Dừa, Trúc Vàng…những cái tên dung dị và mộc mạc như chính vẻ đẹp nguyên sơ của đoạn đường mà các đôi trai gái vẫn cùng nhau thả bộ, đi xe đạp đôi, còn du khách thì thích ngồi xe ngựa.

Đã cuối hè ! Trên dốc núi, tiếng ve sầu vẫn còn kêu khan như khắc vào đá. Lẫn trong gió, có tiếng vi vu của rừng thông. Bên phải, biển phía Tây Đồ Sơn rực lên trong nắng chiều một loài hoa gì đỏ thắm như hoa gạo. Lần nào đến Đồ Sơn, tôi cũng phóng xe từ dốc Pagodon vào đến quảng trường trước lâu đài Vạn Hoa, để rồi vòng qua mỏm cuối cùng của bán đảo Đồ Sơn và trở về qua một dốc núi quanh co phía nào cũng nhìn thấy biển. Trên hành trình hiểm trở ấy, hiện ra những biệt thự yên ả, nằm tĩnh lặng giữa rừng thông. Tôi thích ngắm biệt thự Hoa Lan từ sau những gốc thông xù xì. Nằm trên đỉnh đồi, tòa nhà này lúc nào cũng như vắng vẻ và bí ẩn. Khu vực này từng là nơi ra đời những quyết định tối quan trọng của đất nước. Khi đó, đầu dốc Pagodon có một cái barie mà người thường không thể đi qua. Thả bộ qua những bậc thang lát gỗ thông, tôi lên tầng cao nhất của biệt thự Trúc Đào, ngôi nhà nằm ở vị trí trên một sườn đồi yên ngựa. Từ đây, bạn có thể ngắm biển ở cả hai phía Đông và Tây của bán đảo Đồ Sơn.

Đồ Sơn đã vào mùa du lịch từ lâu. Sắp tới sẽ là những ngày nghỉ lễ tháng 9. Bãi tắm khu 2 sẽ chật như nêm. Nhưng nếu trong một buổi sớm khi trời còn mờ sương, bạn bỗng thấy mình cần tạm xa sự ồn ào, náo nhiệt của phố biển để tìm cho mình chút không gian riêng tư đầy yên tĩnh, hãy thả bộ qua dốc Pagodon để lang thang vô định vào góc trời lãng mạn và sâu lắng duy nhất còn sót lại của phố biển này nhé.

.

Nguyễn Thanh Mai – Leo

Cho Mẹ, Cho Mình, Cho Con.

Cho Mẹ:

Mẹ là người con nghĩ đến trước tiên vào mỗi dịp sinh nhật của mình. Lớn lên, khi có người khen da con trắng, dáng con đẹp … con lại nhớ Mẹ, người đã cho con một hình hài như thế. Lớn lên, khoảng cách về không gian và suy nghĩ giữa con và Mẹ cũng lớn theo. Cuộc sống không phải luôn tồn tại sự hòa hợp trong tình mẫu tử. Con cũng đã làm mẹ của ba nhóc, nhưng có thể vì con của con còn nhỏ nên con chưa phải buồn nhiều vì chúng như Mẹ đã phải buồn nhiều vì chúng con. Dù sao, con vẫn đã học làm mẹ từ Mẹ.


Cho Mình:

“Mình” ở đây không phải là em mà là anh, người đã dám chọn em làm vợ, dám dấn thân vào nhà em làm rể. Yêu anh, em đã tặng anh những đứa con, và thế là em trở thành mẹ. Con còn nhỏ, chưa biết yêu thương, chăm sóc mẹ nhiều. Người chăm sóc, chia sẻ, yêu thương em phần nhiều là anh. Em hoàn toàn bị chi phối vì sự yêu thương của anh dành cho em. Em chỉ có thể làm mẹ tốt nếu các con có người cha tốt. Cám ơn mình đã yêu em.

Cho Con:

con mới có mẹ hay có mẹ mới có con? Mẹ thích mệnh đề trước hơn. Sự xuất hiện của những đứa trẻ ngây ngô làm mẹ cũng dễ ngây ngô theo. Không một nụ cười của con trẻ nào mà không khiến người mẹ phải cười theo. Mẹ không muốn con lớn, vì hình như chỉ trong độ tuổi nhi đồng này mẹ mới luôn nhìn thấy con như một vị Bồ Tát trong nhà mình. Con khiến mọi người vui vẻ, bình an và gắn kết.

.

Phương ThảoMùa Vu Lan 2010.

Tự Khúc Ngày Sinh

0 giờ ngày 21 tháng 8. Chuông điện thoại bỗng kêu ping poong, ping poong báo cho Nó biết có sự kiện được lưu trong lịch. À phải rồi sinh nhật. Nó có thói quen ghi lại những ngày kỷ niệm vào điện thoại. Cách đây 29 năm, vào một ngày đầu thu, trong khoảng sân vườn có cây Ngọc Lan đang trổ bông, Nó cất tiếng khóc chào đời. Giờ đây Nó đã sang tuổi 29, đã qua 29 lần sinh nhật một mình. Từ lúc bắt đầu hiểu và ý thức được mọi chuyện, Nó cũng bắt đầu thấy buồn và tủi thân mỗi dịp sinh nhật. Ngày trước, khi còn bé, Nó mơ ước có được một cái bánh kem thật to, thật đẹp, mơ ước được mặc một bộ váy mới, mơ ước được tặng quà, được chúc mừng trong ngày sinh nhật. Nhưng đấy chỉ là những giấc mơ của một cô bé mồ côi nghèo. Giấc mơ mà sau này khi lớn lên, dù đã thành đạt, dù có đủ khả năng tự mua cho mình những chiếc bánh kem to đẹp nhất, những bộ quần áo, những món quà đắt giá, vẫn khắc khoải trong trái tim vốn mong manh và nhạy cảm của Nó. Ký ức ấu thơ lại ùa về làm cay mắt. Rất nhiều cái sinh nhật của Nó trôi qua cùng với ký ức buồn. Nó ngạc nhiên khi thấy mình có đủ bản lĩnh để vượt qua những biến cố đó. Có những lúc, Nó tưởng chừng như mình không còn đủ hơi thở, không còn đủ sức lực để chống chọi với những khổ ải mà Nó từng chịu đựng và trải qua. Có những lúc Nó tưởng chừng như chỉ cần nằm xuô ́ng là có thể đầu hàng tất cả, là có thể giải thoát tất cả. Và cũng có những lúc, Nó tự hủy hoại bản thân mình, hủy hoại cơ thể, hủy hoại cuộc sống mà Cha Mẹ t ặng cho. 29 tuổi, Nó gần như đã nếm trải đủ mọi đắng cay của cuộc đời. Định mệnh và số phận khắc nghiệt biến Nó thành một đứa con gái gai góc, lạnh lùng. Nó gồng mình để sống, gồng mình để tồn tại, gồng mình để chiến thắng số phận. Tuổi thơ trôi qua dữ dội. Những giấc ngủ chưa một lần trọn vẹn. Những cơn ác mộng rình rập hàng đêm. Sự hận thù lấp đầy trái tim nhỏ dại. Đôi vai gầy gò cứ mãi oằn xuống vì mối lo cơm áo. So với những đứa trẻ cùng trang lứa, Nó bé như một cái kẹo và rất lầm lỳ, chẳng có chút xíu nào vẻ hồn nhiên của một cô bé con.

Ấy thế mà cái kẹo tí hon đó giờ đã 29 tuổi, đã có một cuộc sống tương đối ổn định, đã có được cơ hội để thực hiện những ước mơ bé thơ. Những khắc nghiệt của tuổi thơ, của số phận chẳng thể đánh gục Nó. Nó vẫn rất tự tin, vẫn rất lầm lỳ và kiêu ngạo thách đấu với định mệnh. Số phận Nó tạo cho Nó vẻ bề ngoài lạnh lùng để tự bảo vệ mình trước những cám dỗ của cuộc đời. Nó chẳng có niềm tin với bất kỳ ai. Nó chỉ tin vào chính bản thân mình dù đôi khi Nó lại mất niềm tin với chính Nó. Nó nhìn đời với đôi mắt đầy ngờ vực. Nó đối xử với đời theo cách riêng của Nó. Chẳng ai hiểu Nó đang nghĩ gì, chẳng ai biết Nó đang muốn gì. Cô độc và lặng lẽ, Nó sống cuộc sống của riêng mình.

Nhưng tất cả bỗng thay đổi vào một ngày tình cờ. Sự tình cờ đó làm cho Nó suy nghĩ lại, hành động lại. Sự tình cờ đó thay đổi nhận thức của Nó về lòng người, về hạnh phúc, về yêu thương, về niềm tin và hy vọng. Sự tình cờ đó khiến Nó nhận ra rằng Nó vẫn còn rất may mắn, rằng cuộc đời Nó chưa phải là quá bất hạnh như Nó vẫn tưởng. Quan trọng nhất, Nó hiểu được giá trị của hạnh phúc, của yêu thương và sự vị tha. Nó đã biết tha thứ, đã loại bỏ nỗi hận thù ra khỏi tâm hồn mình. Nó đã biết chia sẻ  những yêu thương mà Nó có được. Nó đã biết cách cho đi mà không mong chờ được nhận lại. Giấc ngủ vẫn chưa  trọn vẹn nhưng đã thôi không còn mộng mị. Nó có Anh, có Chị, có những người bạn tuyệt vời, những người dù chưa một lần gặp mặt, chưa một lần siết tay nhưng đã cho Nó niềm tin, cho Nó hy vọng. Nó biết yêu thương, Nó biết tha thứ, Nó nếm được vị của hạnh phúc cũng nhờ Nó có được tình thân của những người mà Nó yêu mến. Một tinh thần lạc quan, một trái tim tràn đầy hy vọng và yêu thương giúp Nó có đủ nghị lực, đủ sức mạnh để vượt qua thử thách dai dẳng của số phận. Nó ngộ ra được nhiều điều từ sự tình cờ đó. Bài học đầu tiên Nó học được là bài học về sự tha thứ, tha thứ để yêu thương, tha thứ để hạnh phúc. Và Nó đã tha thứ. Thế là Nó có được hạnh phúc, có được tình yêu thương, Nó có được sự bù đắp cho nỗi khổ đau mà Nó đã từng phải chịu đựng.

Nó đón sinh nhật lần thứ 29 với một tâm trạng vô cùng vui vẻ, yêu đời. Đây là sinh nhật đầu tiên Nó thấy vui và có ý nghĩa. Nó nhận được quà của Chị từ rất sớm. Nhận được những lời chúc mừng của Anh. Nhận được những tấm thiệp dễ thương từ những người bạn Nó chưa một lần gặp mặt. Nó cũng sẽ nhận được  nhiều hoa và quà của bạn bè xung quanh, bởi thời gian gần đây, nhờ có bài học về sự tha thứ, Nó trở nên hiền hòa hơn, dễ gần hơn. Tâm tư trong sáng của Nó giúp Nó có được niềm tin, sự quan tâm của mọi người. Nụ cười rạng rỡ của Nó giúp Nó phá bỏ bức tường khoảng cách, phá bỏ cái lồng giam giữ mà Nó đã cố tình tạo ra. Ngày mới đang tới, cuộc đời Nó cũng lật sang những trang mới, tươi tắn hơn, lạc quan hơn,  hạnh phúc hơn. Nó sẽ có nhiều hơn nữa những sinh nhật tràn đầy yêu thương, tràn đầy niềm tin, tràn đầy những khát vọng. Nó sẽ sống hết mình. Nó sẽ sống thật mạnh mẽ. Vì giờ đây, chẳng trở ngại nào, khó khăn nào, thử thách nào có thể ngăn cản nổi nhiệt huyết trong Nó. Bởi trái tim Nó được lấp đầy bằng hy vọng và yêu thương.


Thắp nến lên chiếc bánh kem mua vội lúc tan sở, Nó nhắm mắt lại và ước. Một điều ước đơn sơ, giản dị. Nó chỉ dám ước những điều như thế vì Nó sợ đòi hỏi nhiều cô Tiên sẽ không cho. Tự hát bài chúc mừng sinh nhật, tự cắt bánh, tự thổi nến nhưng Nó không còn cảm thấy cô đơn nữa. Ở đâu đó ngoài kia, cũng có người đang cầu nguyện cho Nó được bình an, hạnh phúc. Như thế là đủ đối với Nó rồi. Niềm hạnh phúc quá đỗi ngọt ngào mà Nó từng mơ ước.

Cám ơn đời mỗi sớm mai thức dậy.

Ta có thêm ngày nữa để yêu thương.

.

.

Nguyễn Thanh Mai

Nỗi Buồn Đẹp

Ban Mai Hồng hân hạnh và hoan hỉ giới thiệu với các bạn truyện ngắn  thứ hai, Nỗi Buồn Đẹp, trong tập truyện Trái Tim Đàn Ông gồm 14 truyện vừa của chị Đàm Lan , một tác giả thơ rất quen thuộc được yêu mến bởi các bạn của Ban Mai Hồng và những bạn đọc yêu thơ văn tại  địa phương và các vùng miền trong cả nước.

.

.

Tập truyện Trái Tim Đàn Ông được xuất bản ngày 7/ 5/ 2010 , nhà  xuất bản Thanh Niên.

.

Xin chúc mừng tác giả Đàm Lan và  thành thật cảm ơn Đàm Lan đã dành nhiều ưu ái  cho Ban Mai Hồng khi gửi  bản thảo của tập truyện này từ những ngày đầu cho  sân chơi của chúng ta. BMH sẽ giới thiệu dần những truyện vừa này với mong muốn các bạn sẽ đọc và cảm nhận từ những câu truyện rất đời thường ấy triết lý sống nhân ái , với  lòng nhân hậu, chất liệu yêu thương, hi vọng, quyết tâm vượt lên số phận và tìm hạnh phúc ….

.

Quán cà phê có cái tên đầy âm hưởng  “ Guitar”. Đầy âm hưởng là vì nó là tên của một lọai nhạc cụ, lại là một lọai nhạc cụ mang tính lãng mạn, bay bổng, âm trầm. Thứ nhạc cụ luôn thích hợp vớI nhưng bản nhạc buồn, cổ điển, và cùng với đó là ánh mênh mông, man mác trong mắt người nghệ sĩ, là một chất giọng mềm, nhẹ , chơi vơi của người thể hiện một ca khúc trữ tình, ngọt và sâu lắng, là một không gian ấm và trầm, đượm vẻ ưu tư đồng cảm.

Một cái tên đã đủ để khái quát một bối cảnh, một diễn trình, một tính chất, để khi vừa nghe, người ta đã có thể hình dung nó chứa đựng những gì. Quả vậy. Các quán cà phê bây giờ luôn là một thử thách của tính sáng tạo, các chủ quán không chỉ moi tim nặn óc ra những phong cách đặc biệt, ấn tượng, mà còn phải tìm ra cho được một góc độ phục vụ. Những nhu cầu thường nhật của đời sống con người được khai thác và cung cấp đến mức tối đa. Đành rằng, mục đích đầu tiên là lợi nhuận, nhưng làm thế nào để mục đích ấy được song hành cùng sự đáp ứng, tương tác và hòa điệu thì mới gọi là một hiệu quả trọn vẹn nhất.

Quán Guitar đặc biệt mang phong cách nghệ sĩ. Nghệ sĩ một cách cổ điển. Đầu tiên quán được đi theo một lối kiến trúc mộc. Những bức tường không tô trét, sơn phết những sắc màu sặc sỡ, nhuếnh nhóang, mà chỉ là những khuôn gạch phô nguyên hình hài, lại hơi nham nhở cẩu thả một chút bởi những mép vữa thô nhám. Trên tường là những hình tượng khá lạ mắt, một cây đàn guitar nằm chênh vênh, trên mặt đàn là một bông hồng nằm trơ trốc, lẻ loi, một chỗ khác là một mái tóc người con gái hơi bay bay, nửa khuôn mặt cô gái lại hơi quay vào, hơi ngước nhìn, tạo một nét buồn buồn, tư lự, đặc biệt là hình nửa người cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn trong tư thế ngồi nghiêng, đầu hơi cúi, một tay gá hờ bên má, cặp kính trắng hơi trễ xuống, chủ quán rõ ràng là một Fan ruột của vị nhạc sĩ tài hoa bậc nhất này, lác đác những vị trí khác là một số hình ảnh thường gặp, một cành bông, một ấm trà, đôi ba cái tách, bầu rượu khô, chiếc mũ lá rộng vành lưa tưa, một cuốn sách mở dở, ly cà phê còn một nửa, lại có cả cái bát, đôi đũa, cái thìa vứt chỏng chơ, một cái mặt đồng hồ chạy sai giờ …vv  . Tất cả những thứ đồ vật này, có cái là vật thật được dính vào tường, có cái là thạch cao. là tượng gỗ, nhưng không phải những bức tranh thông thường, hay nói đúng hơn là những bức tranh không có phần đệm, mà chỉ là những nguyên thể chính, ngòai ra cũng có vài bức tranh phong cảnh, nhưng không được treo ngay ngắn, mà hơi chếch về bên này một tí, hơi xiêu về bên kia một chút. Tòan bộ bài trí tạo cho ngườI ta một cảm giác như trễ nải một chút, buông tuồng một chút, cứ như tiện đâu vứt đấy, bạ đâu ngồi đấy, không có một trật tự nào. Có lẽ quá chán ngán những thứ trật tự tạo ra vẻ khô cứng, đóng khung, giả tạo, nên chủ quán cố ý tạo ra một sự đểnh đỏang, chểnh mảng, nhưng lại hết sức thoải mái nhẹ nhõm, ngay cả những chỗ ngồi trong quán cũng không đồng loạt là những bộ bàn ghế y hệt nhau, mà chỗ này là cái bàn và những chiếc ghế là những khúc cây cao thấp, so le về cả kích thước lẫn kiểu dáng, chỗ kia là một bộ xô pha, chỗ khác nữa là bộ bàn ghế nhựa thông thường, vài bộ bàn ghế mây thon nhẹ, lạ hơn hết là những cái chiếu trải những nơi sát tường, điều đáng nói là những chiếc chiếu này luôn có khách, thậm chí nó còn là sự tiếc nuối nếu có ai đó chậm chân. Tất cả mọi chỗ ngồi đều có thể hướng nhìn về một vị trí, nơi đó một cái bục gỗ rộng khoảng hơn 10m vuông, ban ngày nó là cái bục trống, chỉ tối đến, mà chủ yếu là vào tối thứ bảy và chủ nhật, thì trên nó là mấy cái ghế tựa, mấy cái chân micro, cái chân đứng của chiếc đàn orgarn. Một góc bên của cái sân khấu đơn giản này là một gốc cây lâu năm có bộ rễ xùm xòa, đã tiện hết phần trên chỉ còn lại phần gốc, lơ thơ mấy cái chồi lá non, gốc cây này được đặt trên một mô đất đất thật hẳn hoi, trên mô đất ấy là một vạt cỏ xanh, vạt cỏ này trải dần xuống một mảnh bằng bên dưới. Trên thảm cỏ ấy thơ thẩn một số đồ chơi trẻ con, như đu quay, bóng bay, búp bê và cả những quang gánh nồi xoong, những thứ này cũng tung tãi chứ không xếp đặt gọn gàng. Ánh sáng không phải là  xanh đỏ những bóng đèn màu, mà nó lung linh lung linh từ những ngọn nến cao thấp, lớn nhỏ, được đặt từ rất nhiều vị trí, cả trên những chiếc đế gắn vào tường. Ban nhạc chỉ có hai người  một guitar và một orgarn, ca sĩ và khán thính giả là những ẩm khách. Tóm lại đây là một quán cà phê hát cùng nhau. Tất cả những người khách đến đây đều cảm thấy gần gũi, thân quen qua phong cách xuề xòa, cái cảm giác xa lạ nhanh chóng mất đi, rất nhiều người chỉ qua một lần gặp nhau nơi đây đã có thêm những người bạn mới. Đó là mục đích thứ hai của người tạo ra phong cách của quán. Chủ quán cũng thường xuyên ngả nghiêng, khề khà trên chiếc chiếu, hay kề vai khóac cổ trên bộ ghế xô pha, hoặc âm trầm thủ thỉ quanh chiếc bàn nào đó. Tuổi trung niên, vóc người dong dỏng, mái tóc phủ gáy, trang phục tềnh tòang, anh ta cũng là một tay chơi nhạc, thi thỏang có hôm vắng một nhạc công, thì anh ta sẵn sàng thay thế. Cái chất nghệ sĩ của anh ta hiện rõ trong các góc độ. Người nghệ sĩ, trước hết phải có một tâm hồn, một tình cảm, và anh ta muốn sống chan hòa bằng chính tâm hồn và tình cảm của mình.

Một giọng ca nam vừa chấm dứt với tiếng ngân dài ngọt lịm của một câu vọng cổ, những tiếng vỗ tay tán thưởng ran lên. Ngòai cửa chợt xuất hiện một bóng người. Bóng người ấy len nhẹ qua những chỗ ngồi, đến một góc phòng, ở đó chỉ có một chiếc ghế và một chiếc bàn nhỏ. Không biết có phải vì diện tích chỉ vừa bấy nhiêu, hay cũng là một nhã ý cho những người chỉ thích ngồi một mình. Và bóng người kia có vẻ quen thuộc chỗ đấy lắm. Lác đác có tiếng thì thầm “ Ca sĩ độc đến đấy” “ Rượu cho mà xem …cả thuốc lá nữa”. Đúng là phục vụ bàn đem ra một chai rượu nhỏ và một cái ly cũng nhỏ, những tiếng xì xào kia chỉ vì điếu thuốc gắn lên môi, đốm lửa soi qua gương mặt. Đầu điếu thuốc đỏ lên, và những ngụm khói tỏa ra, khe khẽ đâu đó vài tiếng cười khúc khích, dăm ba cái nhíu mày. Nhưng ở cái góc nhỏ ấy vẫn nhè nhẹ từng ngụm khói, chai rượu đã nghiêng vài lần. Trên bục gỗ, đang mượt mà một giọng ca nữ, đa phần những người đến đây chỉ hát những bản nhạc buồn, có lẽ người ta cũng thấy khó mà đưa vào cái không gian huyền mặc này một nhộn nhã sôi động, nó sẽ là sự lệch pha, kệch cỡm đến phản cảm mất.

Cô ca sĩ không chuyên trên sân khấu đang đi về phía cuối nhạc phẩm của mình, bóng người kia cũng khẽ dụi điếu thuốc vào chiếc gạt tàn, ngước mắt chờ đợi. Tràng vỗ tay đón một người trở lại chỗ ngồi, đồng thời cũng đưa một người từ chỗ ngồi bước lên. Ánh sáng khiêm hạn của những ngọn nến cũng đủ soi tỏ một gương mặt. Một gương mặt vớ mái tóc uốn dợn trùm quanh, gương mặt đã nhuốm đầy những tháng năm lận đận, gương mặt không che giấu một niềm u uẩn, trầm buồn. Không chỉ hiện rõ trên gương mặt, mà âm sắc cũng biểu lộ một sự cảm hòai da diết. Một giọng nữ trầm, trầm trong lời giới thiệu ngắn gọn, và trầm loang trong giai điệu bản nhạc “Đêm 30”. Chất giọng trầm ấy lênh loang cả một không gian, lênh loang vào những hồn người, lênh loang vào tận cùng một cộng hưởng. Tiếng đệm của tay guitar điệu nghệ không phải là chàng nhạc công chính hiệu, mà là ông chủ quán đầy ngẫu hứng càng làm cho sự lênh loang ấy như một mạch ngầm, nhè nhẹ, lặng lẽ mà len lỏi, len lỏi đến từng mili tế bào xúc cảm. Bản nhạc thứ hai “ Hòai cảm”, vẫn tiếp nối cái mạch ngầm đây chất kết quyện ấy, giọng nữ trầm, đôi chỗ đùng đục như có giọt lệ rơi vào, càng làm cho giai điệu lẫn ca từ bài hát thêm đắm đẵm, nỗi đắm đẵm ấy càng như nhấn chìm những mảnh hồn vào một cõi sâu xa bằng nhạc phẩm thứ ba “ Ru mãi ngàn năm”. Hóa ra “ ca sĩ độc” là thế. Độc bởi dáng vẻ, độc bởi cảm trạng, độc bởi chất giọng, và độc bởi ba nhạc phẩm. Hình như phần lớn người ngồi đây đã quen với những “độc” ấy, nên họ cứ thế mà im lặng, cứ thế mà chìm vào hư không. Khi nốt nhạc cuối cùng đã hạ, không phải là những tiếng vỗ tay thường lệ, mà là một khỏang lặng, khỏang lặng như được nối dài hơn bằng những ngụm nồng nồng, đăng đắng, the the, tê tê thấm vào đầu lưỡi, thấm vào cả những nỗi niềm.

Khỏang lặng ấy được đột ngột đánh thức bởi một chất giọng khác trên micro “Thưa các bạn…” Những ánh mắt nhìn lên. Cái bục gỗ chỉ chơ lại những vật dụng, không ca sĩ, không cả nhạc công, vậy cái giọng nữ trầm kia đang thóat ở đâu ra ? Vâng đúng là một giọng nữ trầm, nhưng không phải là giọng nữ trầm vừa hát, a…thấy rồi. Trên một góc mép cái bục gỗ, một gương mặt chập chờn, thấp thóang vì sự tranh tối tranh sáng, khiến cho người ta chỉ có thể biết phái tính qua giọng nói, đang ngồi với chiếc micro trên tay. Giọng nói lại cất lên :

_ Thưa các bạn. Cho phép tôi được gọi như thế, dù có thể có những anh chị nhiều tuổi hơn tôi đang có mặt nơi đây. Tôi không phải muốn gửi đến các bạn, một hay nhiều bài hát, mà tôi muốn nói với các bạn đôi chút miên man cảm thức của tôi trong lúc này, trong không gian này, trong một bối cảnh rất đặc biệt này. Thưa các bạn, chúng ta vừa được thả tâm hồn mình lênh đênh qua những bản nhạc trữ tình, bất hủ, nó trữ tình và bất hủ không chỉ vì cái hay vốn dĩ của nó, mà còn vì nó được thể hiện bằng tất cả cảm xúc, trái tim và tâm hồn của một người có “ Nỗi buồn đẹp”. Thưa các bạn, có thể mỗi chúng ta có rất nhiều điểm khác nhau, nhưng tôi chắc chắn có một điểm giống nhau, đó là mỗi chúng ta ai cũng có một nỗi buồn đẹp. Vì sao tôi gọi đó là “ Nỗi buồn đẹp” ? Đẹp là vì nó da diết, nó thăm thẳm, ta biết đó là buồn, nhưng ta không hề có ý muốn vứt bỏ nó, tiêu hủy nó, mà ta luôn nuôi dưỡng nó trong tận cùng tâm cảm của mình. Nuôi dưỡng bằng cả sự ý thức lẫn vô thức. Nó như một làn sóng nhẹ, dợn lên trong lòng ta mỗi lúc ta tìm về hòai niệm. Nó làm cho ta đau, ta tiếc, nhưng ta lại rất yêu nó. Yêu nó là bởi vì tiền thân của nó là hạnh phúc, là thân thương, là ấm áp, là một tình cảm thiêng liêng và huyền diệu. Ai trong chúng ta mà không một lần trải qua như thế, có quá nhiều lý do để con ngườI không giữ mãi được niềm hạnh phúc trong tay mình, và khi nó đã mất đi, để lại trong ta một nỗi buồn không thể bôi xóa. Và đó là “Nỗi buồn đẹp” . Người có được nỗi buồn đẹp là người đã từng biết sống đẹp, từng biết nâng niu và trân trọng cái đẹp, cái đẹp đó trên thực tế có thể không còn nữa, nhưng trong sâu thẳm lòng ta, nó vẫn luôn tồn tại, và khuynh hướng tự nhiên là ta luôn tìm về với nó mỗi khi có dịp. Và vì thế mà chúng ta đang có mặt ở một nơi như thế này. Tôi có thể hiểu được rằng, anh chủ quán không phải chỉ ngẫu nhiên, tùy hứng mà tạo ra một phong cách riêng biệt của quán, và như cố nhạc sĩ tài hoa Trịnh Công Sơn của chúng ta kia, cũng không phải đơn giản chỉ làm ra những nhạc phẩm , mà từ những “ Nỗi buồn đẹp” mỗi người cất lên tiếng nói của chính mình, có thể cách này hay cách khác, có thể thuận hay bất thuận, nhưng âm hưởng của nó thì luôn có một sức sống âm ỉ, bền bỉ, thấm đẫm và lan tỏa. Nó làm cho con người ta thấy cuộc sống này có ý nghĩa hơn, đáng yêu và vô cùng trìu mến. Nó làm cho ta tin con người thực sự có linh hồn, không phải là một linh hồn trong cõi siêu nhiên huyền ẩn nào đó, mà ta có linh hồn trong mỗi tấc lòng dung dưỡng ta. Sự tồn tại một linh hồn thật sự không có gì bí ẩn cả, nó tồn tại vì trong ta có nó, một khi ta không còn quan tâm, không còn vương mang, không còn luyến tiếc, thì nó sẽ tan đi rất nhanh chóng, rất dễ dàng. Và “ Nỗi buồn đẹp” là nơi an trú duy nhất cho những linh hồn ấy. Cuộc sống này có thể có rất nhiều mất mát, có rất nhiều những hóan đổi vô lương, nhưng ta sẽ thấy mình thật sự hạnh phúc biết bao khi trong mình có một cõi ấm cho một “ Nỗi buồn đẹp”. Thưa các bạn. Vốn lẽ cuộc đời, người chỉ thường biết tiếc than khi không còn giữ được trong tay những niềm yêu quý báu. Nhưng may thay, ký ức mỗi người vẫn còn dành một phần cho sự nâng niu, gìn giữ. Và tôi nghĩ rằng, hẳn quý vị ít nhiều cũng có cảm nhận như tôi lúc này, đúng thế không ạ ?

Phải mất đến mấy giây, những đôi môi mới động đậy, những ánh mắt mới long lanh, anh chủ quán xuất hiện với một chai rượu ngon, giơ cao và cười nói :

_ Nào các bạn thân yêu của tôi ! Những vị khách yêu quý của tôi ! Tôi muốn cạn cùng các bạn  một chút ấm nồng này, để chúc cho một “ Nỗi buồn đẹp” luôn dợn lên trong lòng mỗi chúng ta, được không nào ?

Rộ lên những tiếng nói cười hưởng ứng, lịm vào những đầu môi chất ngọt nồng tê đắm, những ánh mắt thân tin trao vào nhau, những bàn tay nóng ấm cầm lấy nhau, lạ rồi quen, quen rồi lại rất quen, quen rồi không còn lạ nữa. “ Ca sĩ độc” không còn thinh lặng một khỏang riêng mình, mà đã tự lúc nào, khoanh tròn đôi chân trên một mép chiếu chai rượu vơi một nửa ban nãy giờ đang nghiêng vào những chiếc tách nhỏ chung quanh. Và rồi vẫn anh chủ quán :

_ Nào các bạn, từ trước đến giờ ta vẫn nghe nhau hát, nhưng trong khỏanh khắc đặc biệt này, ta hãy hát cùng nhau nhé.

_ Được được đấy. Bài gì nào ?

_ Còn bài nào tuyệt hơn cho chúng ta lúc này ngòai “ Nối vòng tay lớn” của “Anh Trịnh” . Nào “ Rừng núi dang tay….hai…ba…

Tiếng nhạc trỗi lên, tiếng hát đồng thanh trỗi lên, những ánh nến như cũng bừng lên một luống sáng ấm áp diệu kỳ. Không gian ngào ngạt…lênh loang…

Đàm Lan

Cảm Xúc Tháng Tám

Cái nắng oi nồng của những ngày cuối Hạ cũng không đủ sức cưỡng lại được cơn gió chớm Thu đang ùa về. Gió nhè nhẹ, man mát, cho ta cảm giác dễ chịu. Lẫn trong gió là mùi thơm của đất, của cỏ cây, của lá vàng và của hương hoa. Thu đang tới. Ta biết như vậy khi vô tình bắt gặp một khoảng trời xanh trong, vô tình bắt gặp một ánh nắng vàng xao xuyến đầy quyến rũ. Ta biết như vậy khi thấy lòng mình bỗng thanh thản lạ lùng, vì mỗi độ Thu sang, tâm tính của ta trở nên hiền hòa nhất.

Tháng Tám. Len lỏi qua những con phố cổ kính, mái ngói rêu phong với thời gian, ta tìm lại cảm xúc quen thuộc tưởng đâu đã lẫn vào những lo lắng đời thường. Một mình ngao du, một mình hoài niệm, ta lang thang qua từng ngõ nhỏ dài hun hút. Mặc gió mưa, mặc những phân trần bởi sự giao thoa của thời tiết, ta đi tìm dư âm cảm xúc xưa. Thu chưa tới, Hạ chưa qua. Cảm xúc của ta cũng lửng lơ như tiết trời giao mùa. Lúc vui, lúc buồn, như khi trời đang nắng bỗng đổ mưa, đang nóng bức bỗng gặp cơn gió se lạnh mơn man làn da như giữa tháng Chạp. Lòng người đổi khác, vạn vật đổi khác, nhưng dường như thời gian chẳng có tác dụng gì với cảm xúc của ta, giống như thời gian đứng bất lực trước sự  tồn tại của những góc phố cổ kính. Vẫn vẹn nguyên, vẫn đầy đủ mỗi khi tháng Tám về.

Tháng Tám nổi sôi. Như một cái kén, ta bừng tỉnh sau giấc ngủ triền miên, ló đầu ra mỉm cười cùng ông mặt trời. Ta thấy có lỗi với chính bản thân mình khi để cho một khoảng thời gian vô nghĩa lướt qua. Vươn vai đứng dậy, ta lại ngẩng cao đầu, ngạo nghễ nhìn đời. Tháng Tám trẻ trung, tháng Tám nổi sôi, ta quay về với những dự định, ước mơ, hoài bão, công việc bị bỏ bê. Dường như ta đã thoát ra khỏi cái vỏ kén, lột xác thành con bướm xinh đẹp, hữu ích. Nhiệt huyết trong ta vẫn nguyên vẹn.

Tháng Tám yêu thương. Ta đong đầy hạnh phúc, thứ ta luôn tưởng mình rất thiếu. Những góc phố, hàng cây, con đường nhỏ yêu thương vừa ghé qua. Ta nhận ra hạnh phúc thật giản đơn. Nó nằm ở trong những đôi mắt ngây thơ, những nụ cười hồn nhiên, những bàn tay bé xinh, trong những việc ta làm, những gì ta nghĩ, và trong cả những điều ta cảm nhận. Cảm nhận về gió. Cảm nhận về nắng. Cảm nhận về mưa. Cảm nhận về cỏ cây hoa lá. Lòng ta tràn ngập yêu thương. Một chiếc lá mong manh, một khóm hoa dại không hương sắc, một đám mây bồng bềnh, một cơn gió thoảng qua, một ánh nắng cuối mùa cũng khiến cảm xúc yêu thương trong ta trào dâng. Tâm hồn ta lắng dịu hơn, hiền hòa hơn. Ta thấy mọi thứ bỗng trở nên thi vị. Nắng gay gắt chẳng làm ta khó chịu. Mưa bất chợt chẳng khiến ta bận tâm. Ta quay cuồng với công việc, với học hành nhưng vẫn thấy xao lãng, vẫn thấy bối rối trong từng khoảnh khắc biến đổi của thiên nhiên. Yêu thương vẫn hiện hữu. Hiện hữu trong sâu thẳm trái tim ta. Hiện hữu trong ánh mắt, trong cái nắm tay của những gương mặt thân quen.

Tháng Tám trầm tư. Ta chăm chỉ chắt chiu, chăm chỉ gom góp, chắt lọc cảm xúc cho riêng mình. Chất chồng những ưu tư. Đắn đo những lựa chọn. Và giấu diếm những nỗi niềm. Ta để mặc cho cảm xúc phiêu du cùng ngày tháng. Còn ta, trầm tư và tĩnh lặng, ta giấu mình trong tự khúc ngày sinh, giấu mình trong sự lung linh huyền ảo của những ngọn nến vừa thắp sáng. Giấu mình trong cơn mưa bất thường. Giấu mình trong ngọn gió Thu se sắt. Giấu mình trong hương hoa sữa nồng nàn… Để tới một ngày tháng Tám nào đó, ta lấy ra, lau chùi và đánh bóng những cảm xúc tưởng như đã mốc meo, được cất giữ từ lâu. Vẫn tinh khôi và trong trẻo như ngày nào.

Mùa vẫn trôi. Tháng Tám vẫn đi qua. Cảm xúc còn nguyên vẹn…

.

Nguyễn Thanh Mai – Leo



Linh Lang Mắt Nồng

Rập rình một thông tin đã từ mấy tháng trước. Gần gần đây lại những dòng email nhắc nhỏm. Và rồi cũng đến lúc một thông tin chính thức từ chị Huỳnh Huệ

Phạm Lưu Đạt sẽ có mặt tại Banmê vào ngày 12 – 8. Em giúp chị vài việc nhỏ nhé”.

Chị Huệ vừa qua ca mổ mắt, nên khá hạn chế trong việc ra ngoài. Chị ơi ! Không phải là em giúp chị, mà đó cũng là việc em muốn làm mà.

Cái việc mà mình muốn làm và cũng thường được làm ấy là chuẩn bị đón tiếp bạn xa. Cái niềm vui của những đến và đi ấy, mình coi như một đặc ân của duyên nghiệp. Chứ sao. Dù ở bất kỳ địa danh nào, xa tít chân trời nào, thì chỉ qua những câu thơ, những lời văn trải lòng trên những mặt báo hay diễn đàn nào đấy, nhất là từ khi bước thấp bước cao vói tay vào công nghệ thông tin toàn cầu, một thế giới mở bất tận về kiến thức và thông tin. Hơn hết là sự kết nối vô biên hạn, nhờ một số tính năng hỗ trợ. Ví dụ như mình dốt đặc ngoại ngữ, nhưng lại có thể email trò chuyện với bạn nước ngoài nhờ phần dịch của Google chẳng hạn. Và ngay như trang cá nhân của mình đây, được giàu có phong phú những tinh hoa nghệ thuật của biết bao nhân tài cũng là nhờ những chiếc cầu trung chuyển mang tên “Tình Bạn”. Và chiếc cầu ấy, một lần nữa đã tạo nên một cuộc tương phùng nồng ấm. Nồng ấm ngay từ khi nhận được dòng tin thông báo, cái sự nồng ấm tự nhiên mà rất thật ấy đã bắt đầu nhen nhóm từ một trang hội tụ có tên là “dotchuoinon.com” và tiếp đến là “banmaihong.com“. Hai trang này không chỉ hội tụ những người có tâm hồn yêu nghệ thuật, yêu thơ ca, mà lại kết nối cả những trái tim, những tấm lòng và nhất là những tình người chân thật, do chị Huỳnh Huệ hợp tác và chủ trương admin,. Cái được từ những diễn đàn này không chỉ là được giới thiệu tác phẩm, mà còn nhận được những lời chia sẻ động viên rất chân thành và thân ái, để mỗi khi nhận và trả lời comment lại thấy lòng ấm áp hơn. Đó cũng là nguyên do cho một cuộc gặp được trông chờ đón dợi từ lâu.

Khách sạn Thành Công là nơi nghỉ chân cho đoàn. Thông tin được xác định gần nhất là các bạn sẽ có mặt vào tối mùng 10 – 8. Thế rồi những cuộc điện trên đường đã làm hai con mắt khấp khởi ngó ngược ngó xuôi hai đầu phố. Trong thời gian chờ đợi, mình hình dung gương mặt của các bạn. Chắc không khác trong hình là mấy đâu nhỉ. Đã email thông tin lịch trình cho mọi người rồi, nhưng vẫn chưa yên tâm, nhỡ đâu…nhờ một chút phòng xa ấy mà thời gian chờ đợi ngắn đi bởi những tin nhắn đi và đến. ai cũng “chắc mà…” làm mình khấp khởi quá.

Hôm qua có bạn từ xa

Hôm nay cũng từ xa có bạn

Trưa mai sẽ là một cuộc đập phá

Giữa những tiếng cười và giữa hơi men.

Vậy đấy, mới ngày hôm trước mình đón rồi tiễn anh Thanh Xuân ở Quy Nhơn. Và những người bạn mình đang chờ đón đây cũng từ nơi biển xanh ấy. Phố biển ấy với mình cũng tình thâm lắm lắm. Không phải chiêc kim đồng hồ, mà là những con số chậm chạp nhảy. Cái ghế nóng hung rồi nha. Wa. Một đầu xe lù lù dừng lại, cửa xe thấp thoáng một gương mặt, còn sai vào đâu nữa. Cửa xe cũng mở tung cho một vóc dáng nhảy xuống, chân vừa chạm đất thì cái bắt tay cũng vừa ấm sực. Mái tóc bạc phau khiến mình hơi chững, lâu nay…nhưng mà đâu quan trọng.

  • – Đạt ơi, biết Đạt hơn mình vài tuổi nhưng không gọi bằng anh đâu nhé, vì chủ trương của mình là rút ngắn mọi khoảng cách mà.

Tiếng cười hào sảng thay cho một lời chấp nhận. Lại một vóc dáng nữa.

  • Tấn Ái đây.
  • – Mình đoán ngay rồi, nhưng mà cái cậu chàng này giỏi lừa thiên hạ quá, cái hình ấy không biết đã làm bao em sập bẫy rồi nhỉ.

Lại cười và cười. Tiếng cười rộn rã ngay phút ban đầu như xoá hết những lăn tăn nếu có.  Đức Hoà đây rồi. Hoá ra anh chàng làm trưởng đoàn kiêm bác tài. Nhiệm vụ nặng nề à nha. Lần thứ hai gặp lại, Hoà trẻ ra và ốm hơn lần trước, mới cách mấy tháng chứ nhiêu đâu. Ngoài ba nhân vật chính còn có ba nhân vật phụ. Là ba cậu thanh niên trẻ, em và cháu của ba anh chàng. Mình đưa các bạn lên nhận phòng, một chút cho ngày mai rồi chào tạm biệt vì đã hơn tám giờ tối, các bạn còn phải nghỉ ngơi.

11 – 8. Một buổi sáng đẹp, đúng là “Ban mai hồng”. Chị Huệ gọi điện hỏi. “Ui. Em tưởng các chàng đã gọi chị tối qua rồi, nên…” “Không sao, chắc mệt quá đó mà”. Không lâu sau mình bon bon xe máy với một tâm trạng phơi phới. Đến nơi đã thấy Minh Tâm nhe răng. Úi dà, cô nàng nhanh chân thế nhẻ. Thế rồi cả đoàn đi xuống nhà chị Huệ. Đức Hoà lái xe thật điệu nghệ, con phố đông không làm anh chàng phải thắng gấp lần nào. Mình tự nguyện làm phó nháy miễn phí (không bị đền là may rồi). Chị Huệ tươi cười đón từ bậc cửa. Đạt ôm vai chị đúng là một cậu em từ xa về mừng hội ngộ. Tấn Ái cũng tình cảm dạt dào với người chị đầy yêu thương. Anh chàng còn gối đầu lên vai bà chị mà nũng nữa chứ, nhìn thật…đáng ghét. Mấy anh em vào thăm mẹ chị. Cụ bà đã 97 tuổi, sức khoẻ không còn tốt nữa. Gần như nằm tại chỗ đã ba năm, nhưng nhờ mấy chị em nhà chị chăm sóc tốt nên cụ cũng không có gì đáng ngại. Nhưng biết thế nào với ngọn đèn đang phập phù trước gió. Chỉ biết mong cụ được bằng an thân tâm. Cuộc trò chuyện đang hồi rôm rả thì hai mẹ con nàng Thịnh Hoa đến. Góp thêm những tiếng cười và những ánh nhìn thân thương. Gần 11h, giờ hẹn những người bạn xa, cả đoàn trở về khách sạn, cũng là nơi sẽ diễn ra cuộc họp mặt.

DSCF6403.jpg picture by damlanbanme

Cương, Lê Thi, Minh Tâm, Lưu Đạt, Hồng Phúc, Thịnh Hoa, Tấn Ái, chị Huỳnh Huệ, Ngọc Hoa, Đức Hoà ( từ trái qua )

Mình lăng xăng quá thể, hình như lăng xăng trên cả mức cần thiết, lúc thì nhó nháy cái máy hình, lúc thì kéo bàn kéo ghế, lúc thì la ó linh tinh, tại mình vui quá đấy mà. Lần lượt những gương mặt xuất hiện. Thấy mỗi một cái tên ló ra đầu cầu thang là mình lại trỗi lên một niềm vui. Cứ sợ có ai đó vắng mặt thì buồn buồn lắm thôi. Nè nha. Hồng PhúcLê Thi, cách thành phố gần 50km, đang tay bắt mặt mừng kia. Lê Thi, một đấng mày râu hẳn hoi, rứa mà trước đây mình cứ ngỡ là một thướt tha dáng kiều chứ. (may mà chưa tán tỉnh). Tiếp nữa là Tôn nữ Ngọc Hoa, trước khi đến còn cẩn thận gọi điện. Một bật mí từ ban chủ sự. Phạm Lưu Đạt và Hà Diệp Thu (là bút danh của chàng Đức Hoà đấy) đang ân cần ký tặng “một góc tâm hồn” cho mỗi người. Một góc tâm hồn của Phạm Lưu Đạt được mỹ danh là “THƠ MỘT MÌNH”. (nghe bồi hồi ghê á). Còn một góc của Hà Diệp Thu thì tưng tửng “THƠ…ĐỂ ĐỌC CHƠI”. Nghệ sĩ cực kỳ như rứa đó. Mình sẽ giới thiệu thơ hai chàng sau nhé. Kia rồi, yêu điệu và duyên dáng, cô nàng Hoàng Thiên Nga, chủ nhân của những phóng sự gai góc. Giờ thấy mặt mới yên tâm thở cái phào, bởi nàng đã tin cho biết chưa chắc đã có mặt, mình năn nỉ ỉ ôi cộng thêm dụ khị, hì hì, còn một gương mặt nữa là đủ bộ sậu. Cuối cùng cũng xuất hiện tên một loài gỗ quý. Cẩm Lai. Một nữ kỹ sư nông nghiệp kiêm tay viết tản văn. Đủ cả sĩ quan lẫn lính lác rồi, alaxo đập phá đi thôi.

DSCF6383.jpg picture by damlanbanme

Hể hả niềm vui hể hả nói cuời

Những chiếc ly hồng men ướp những làn môi

Cần chi xa tít niềm mơ ước

Chỉ mắt trong thôi, đã đắm nụ đời

Đức Hoà (Hà Diệp Thu) mở đầu bữa tiệc bằng những lời trầm ấm :

  • Chúng ta đã có duyên quen biết nhau qua một thế giới ảo, những

không hề ảo chút nào khi chúng ta được gặp gỡ nhau đây là những người bạn thân thương có thật…

Vâng. Thế giới ảo chỉ ảo khi người ta không muốn đi tìm những cái thật. Thực ra thì có thể nói chính xác rằng sau những ảo ấy là thật đến vô cùng. Thật như những cái nắm tay trong ánh mắt thân tình tha thiết. Người với người, đẹp nhất bấy nhiêu thôi.

Chị Huỳnh Huệ tiếp lời:

“Phải rồi ảo đã thành thực, nhưng để điều đó xảy ra, chúng ta phải có một điểm chung để có thể gặp nhau được ở  nơi  này và  nhiều nơi khác trên những nẻo đường đời. Và cũng chính tấm lòng chung ấy sẽ giúp tiếp tục gắn kết chúng ta trong tình thân ái.”

Tàn buổi tiệc, những kiểu hình vội vã,
DSCF6399.jpg picture by damlanbanme

Ngọc Hoa, Minh Tâm,Thiên Nga, chị Huỳnh Huệ, Lưu Đạt, Cẩm Lai, Tấn Ái, Hồng Phúc (từ trái qua phải)

vội vã là vì Lê Thi và Hồng Phúc phải ra về dẫu trời đang mưa. Chiếc áo mưa đã trùm kín mà còn nấn nuối chưa muốn rồ ga. Lại Thiên Nga và Cẩm Lai cũng nhỏ nhẹ lời từ tạ, sau một lời hẹn vào buổi tối. Chị Huệ cũng đã hơi mệt, mắt chị cũng nhưng nhức, chị đã cố gắng lắm cho cuộc vui được đẹp đẽ. Đức Hoà nhã ý mời bạn phương xa (Đạt) tham quan một vài con phố trên đường đưa chị Huệ lại nhà, và cũng ra vẻ rành rọt cái xứ “buồn muôn thuở” này cho dù không phải là dân bản địa. Chỉ có điều anh chàng mải hóng chuyện quên lối rẽ, thế là có dịp biểu diễn tay lái lụa tơ tằm qua một con đường “đẹp” nhất Banmê. Có thế mới tán đủ trò để cười chứ. Chị Huệ về đến nhà rồi, cả đoàn theo lời mời của Thịnh Hoa đến thăm “căn cứ địa” của mẹ con nàng. Tháp tùng đoàn là mình và Ngọc Hoa. (nói vậy cho oai chứ ăn theo thôi). Đến nhà Thịnh Hoa thì con gái nàng cầm chìa khoá chưa về. Ra tá túc tạm ở một quán cà phê vây nhé. Quán B & G vắng vẻ, như cố tình thoả thuê cho những người vui tính. “Ở đâu có tiếng cười, ở đó có bầu trời niềm tin”. Mình nghĩ thế khi nhìn những gương mặt đang hết sức vô tư an nhiên mà thanh thoả nét cười trao nhau.

Đây, căn cứ địa của nàng Thịnh Hoa:
DSCF6424.jpg picture by damlanbanme

một ngôi nhà khang trang tươm tất trong một con ngõ nhỏ, đủ yên tĩnh, đủ đầm ấm, và cũng đủ tình thân cho những bạn hữu xa gần. Thời gian còn lại đang phải phân chia, nên chủ nhà vô cùng tiếc nuối khi phải chia tay với những lời hẹn ước..lần sau. Địa chỉ kế tiếp là một bạn học cũ của Tấn Ái. Họ đã có những năm đại học, và bây giờ niềm vui hội ngộ sau mười mấy năm được cụ thể hoá bằng một bữa tiệc heo rừng. Chủ nhà hết sức niêm nở, chồng nhiệt tình, vợ khả ái, khiến những khách vô tình được mời cũng đỡ ưu tư. Hoài Thơ. Cái tên thật nhẹ nhàng mà cũng thật lãng mạn, cô bạn cũ của anh chàng Tấn Ái đang là một diện thoại viên của tổng đài 1080. Công việc của em thật thú vị, bởi tính thực tế, khám phá và trực diện tình huống đa phức luôn hấp dẫn, không rơi vào sự đơn điệu nhàm chán, mà còn mở rộng trên hầu hết các lĩnh vực cuộc sống. Với mình, là một người bạn mới thật đáng yêu. Sẽ có những cuộc cà phê tán gẫu, lại thêm một lần cảm ơn hai chữ nghiệp duyên. Do cuộc gặp này mà Đạt phải gọi điện đỗi một chầu cà phê mà cô bạn Cẩm Lai đã nhắc đi nhắc lại lúc tạm biệt sau bữa trưa. Không sao, vì còn một cuộc tương hội hết sức màu sắc nữa mà. Có điều trong cuộc vui nho nhỏ này, anh chàng Đức Hoà thật bận rôn với chiếc điện thoại, nên không ngồi được yên chỗ, và cũng chẳng lửng dạ, lý do bận rộn mình sẽ rò rỉ phần sau nhé. Thế rồi, sau một khoảng thời gian có thể gọi là khá ngắn khi câu chuyện chưa có dấu hiệu vãn hồi. Cũng ngại ngần dăm ba lần liếc đồng hồ và ngầm hội ý, Đạt mới nhẹ nhàng lên tiếng cảm ơn chủ nhà vì sự thịnh tình tiếp đón. Mình cũng ăn theo bằng mấy câu thơ :

Bên nhau giây phút rồi xa

Cười trong khoảnh khắc đã là niềm vui

Rồi ta ngược

Rồi em xuôi

Niềm vui khoảnh khắc đủ nuôi chút lòng

Những tiếng vỗ tay làm quà tạm biệt. Chủ nhà lưu luyến tiễn chân, mình lại có cơ hội thực thi nhiệm vụ phó nháy. Rồi cả nhóm bước ra đưòng. Con đưòng mát dịu dưới ánh đèn sau cơn mưa tạo một cảm giác thư thả bình yên. Đạt như gửi chút mộng mơ theo những bước tản bộ, không phải chỉ mình Đạt đâu, mà có vẻ Ngọc Hoa, Minh Tâm và Tấn Ái cũng có chung một cảm trạng. Ngoại cảnh vốn đóng vai trò tác động cảm xúc mà, lại là những tâm hồn có chung một nhịp điệu. Cái sự chung ấy có dịp biểu hiện một cách rõ nét hơn trong một gian phòng.

Một gian phòng nhỏ thôi, một gian phòng cho một thế giới. Thế giới của hình sắc, của âm điệu, của những chất giọng nồng nàn. Rất tiếc là mình không có lợi thế cho thế giới này, mặc dù mình rất yêu nó, và yêu nó bằng những giai điệu sâu lắng trữ tình qua những bản hoà tấu giutar. Nhưng không gian này thì không thể không yêu. Làm sao có thể không yêu khi âm nhạc là một nhịp cầu vô biên. Khi đến với âm nhạc, hầu như những phân ranh không còn lý do để tồn tại. Bằng chứng là đây, không có sự phân ranh của một người bạn bên kia đại dương, không có sự phân ranh của sự quen quen lạ lạ, không có sự phân ranh từ những góc nhìn giới tính, và không có cả phân ranh của tuổi tác. Trong phút giây này, chỉ có một điều chung nhất là “thân hữu”. Thân hữu một cách đầy đủ và trọn vẹn từ các góc độ của ngữ nghĩa. Mình thật lúng túng khi Đạt mời mình ra nhảy. Mình biết bạn không quên rằng đôi chân mình không được sinh ra cho những bước nhảy, mà bạn muốn nói với mình một điều khác cơ. Bạn thân mến ơi. Mình hiểu lắm những điều bạn muốn nói. Cho dù trong một chặng trình dài của cuộc sống, mình cũng đã từng đi qua, đã từng tự vực mình bằng ý nghĩa mà bạn gửi gắm ấy, nhưng dẫu sao, thừa nhận một chút hạn chế thực tế của bản thân không phải là yểu nhược phải không bạn ? Mình không hát, không nhảy, mình ngồi nghe, ngắm và cảm nhận. Các bạn biết không ? Mình là người hết sức hạnh phúc đấy. Được nhìn ngắm niềm vui và sự thân thương của người khác, sẽ cảm xúc hơn nhiều từ chính mình. Và từ tâm thức mình bật ra hai từ “Linh lang”. Vâng, không có từ ngữ nào thích hợp hơn cho cảm nhận của mình. Linh lang trong nhạc điệu, linh lang trong những ca từ, linh trong trong nồng nàn trầm bổng, linh lang một không gian ấm nồng thương thiết. Những bước chân, những bờ vai, những khoé môi, chao ôi…

DSCF6316.jpg picture by damlanbanme

Bây giờ thì mình sẽ rò rỉ một chút. Sẽ không có cuộc tương phùng này, nếu như không có những trái tim nhân ái, những tấm lòng yêu quê hương tha thiết của những người ở xa. Phạm Lưu Đạt và những người bạn từ bên kia đại dương cùng với sự tiếp sức của Đức Hoà và những người anh em trên đất Việt, đã lập thành một nhóm từ thiện, mà thành phần được hỗ trợ chủ yếu là trẻ em. Trẻ em nghèo, trẻ em bệnh tật, trẻ em mồ côi. Lần này Đạt về để hiện thực ca mổ hàm ếch cho một trăm em tại Bình Định, cũng là cố quê của bạn. Mọi vấn đề liên quan đã được Đức Hoà hoàn chỉnh từ trước. Và may quá, mọi sự suông sẻ, bởi những tưởng các bạn sẽ không dành được một ngày cho Banmê. Trước trước nữa là những sự vụ đó đây cần tiếp sức, mà Đức Hoà là người trực tiếp tận nơi tận mắt tận tay. Sẽ còn nhiều, rất nhiều những địa chỉ cần sự chung chia của các bạn, và đó cũng là lý do bận rộn với những cuộc điện với Đức Hoà trên suốt lộ trình. Có khi là một địa chỉ mới được cung cấp,có khi là sự phản hồi khi nguồn hỗ trợ đã đến đúng địa chỉ, có khi là một sự cộng tác mới từ ai đó. Biết việc các bạn làm, nhìn những ưu tư và vất vả của các bạn, thấy mình nhỏ nhoi quá. Nhưng đồng thời cũng thấy mình giàu có quá, khi duyên ngộ đã ban tặng cho mình những người bạn tuyệt vời như thế. Mình không biết cuộc sống mình sẽ ra sao, nếu mình không có được những người bạn như thế trong đời. Cho dù, cái mình nhận được từ thế giới bạn bè không phải là những vật chất cụ thể, nhưng trọng lượng của tinh thần thì không có sự cân đong nào thực tiễn hoá được. Đã hơn nghìn lần mình thầm cảm tạ sự ưu đãi của cuộc đời, đã ban tặng cho mình những tấm chân tình, và bây giờ thêm một lần nữa.

Và cũng chính thêm một lần nữa ấy mà mình từ chối cuộc cà phê chia tay với các bạn trước lúc giã từ Banmê vào sáng 12 – 8. Bởi rằng :

Không đâu

Tôi không đưa người đến cuối đường

Để còn thấy trong mắt người những điều chưa nói

Để còn thấy trong tôi chút mơ màng cỏ dại

Ngày đã qua

Nắng đã qua

Những giọt mưa cũng đã khô rồi trên vai áo

Còn chăng những dấu nước long lanh trên lối cỏ

Gió hong chiều

Gửi chút mây xa

Còn nhớ một lần tạ từ những người bạn Hà Nội. Bạn bảo mình “Lan đi bộ về đi”. Mặc dù bạn ấy đang ngồi trên xe máy, mặc dù từ chỗ chia tay về nơi mình trọ chừng vài trăm mét. Nhưng bạn ấy hiểu mình, bạn ấy muốn mình được đắm trong cảm trạng tê tê lịm lịm của sự biệt ly. Đó là nỗi niềm của sự chưa xa đã nhớ. Giờ đây, mình như nhìn thấy những bước chân bạn đang xa dần thành phố, trong mắt bạn chút ưu tư hoài mặc “lần sau…bao giờ?” Bao giờ ? Vâng chưa biết bao giờ, nhưng mình tin chắc một điều, cho dẫu có xa xăm ngút ngàn khoảng cách của địa lý. Thì chúng ta cũng đã gần, gần lắm bởi những phút giây đã có trong đời. Phải không các bạn thân yêu của mình ơi !

DSCF6310.jpg picture by damlanbanme

Hoa súng vàng nhà chị Huỳnh Huệ đấy ạ!

ĐÀM LAN

Mùa Bàng Chín

Tuổi thơ ta nhẹ nhàng đi qua cùng những mùa bàng chín. Những mắt lá thì thầm suốt mùa xuân, đến mùa hạ xòe ra hân hoan dưới ánh nắng mời gọi của ông mặt trời. Thân cây xù xì, tán lá sum suê như ôm trọn lấy cả một khoảng trời thơ ấu. Khi ta chưa kịp cảm nhận những chùm hoa li ti trắng muốt, bỗng một sớm đã thấy lấp ló trong vòm lá xanh mát từng chùm quả chín vàng, căng mọng. Thế là ta biết bàng đã chín rồi.

Có ai trong chúng ta mà chưa từng có một thuở học trò với những buổi trưa hè không ngủ, trốn cha mẹ lẻn vào trường học để kiếm tìm cho được những trái bàng chín thơm phưng phức kia chứ. Hương thơm của bàng chín rất đặc trưng, rất riêng biệt. Ta có thể nhận ra ngay mùi hương ngọt nhẹ, dịu mát, tưởng như đào nhưng chẳng phải là đào, tưởng giống xoài nhưng cũng chẳng phải là xoài khi cơn gió vô tình lướt qua. Miệng ta ứa nước miếng khi tưởng tượng tới cảm giác được cắn một miếng thật to vào cái cùi dầy dầy, cảm nhận được cái vị chát mà không đắng, chua nhưng lại rất ngọt đang lan tỏa khắp vòm miệng. Cái vị đó hình như giống ô mai, hình như giống vị của những miếng mứt ngày Tết. Chỉ hình như thôi vì nó chẳng rõ ràng và chẳng gì có thể sánh được cả. Trái bàng ngon nhất là bàng quế. Khi chín trái có hai màu, nửa vàng nửa đỏ, mùi thơm phưng phức.

Các học trò nhỏ cũng chia trái bàng ra làm hai loại, bàng đực và bàng cái. Bàng đực quả to, da bóng, thường mọc lẻ loi trên cành xa nhất, nhưng ăn rất ngon. Bàng cái thì từng chùm, từng chùm, mọc ken kít san sát vào nhau trong tâm của chòm lá, quả nhỏ và kém ngon hơn bàng đực. Thật thú vị khi ta cùng đám bạn ngồi vắt vẻo trên bờ tường, đầu đội những chiếc mũ cánh chuồn làm từ ba chiếc lá bàng to tướng, răng thi nhau cắn ngập vào trái bàng vàng ruộm mà hít hà thích thú. Cùi bàng càng nhai kỹ càng thấy ngọt, một vị ngọt rất khác lạ, không lẫn chung với bất cứ loại trái cây nào. Trái bàng tuy đơn sơ nhưng ta và lũ bạn có thể tận dụng hết, không bỏ sót chút xíu nào cả. Sau khi chén hết phần cùi thơm ngon đó, ta gom hạt lại, dùng một hòn đá cuội phẳng để ghè hạt lấy nhân. Nhân bàng có vị nhân nhẩn đắng nhưng tụi học trò như bọn ta rất khoái vì để lấy được cái nhân bé tí xíu đó đâu phải là dễ, có khi tay chân bị trầy trật hết cả.

Ta yêu cây bàng lắm, bởi cây bàng cho ta bóng mát, trái ngọt. Và dường như cây bàng cũng rất yêu ta nên cành lá cứ mãi rung rinh trong gió. Với những cô cậu học trò nhỏ, cây bàng luôn hào phóng. Hào phóng bóng mát, hào phóng hương thơm, trái ngọt. Cây bàng thích ôm ấp ta còn ta thì thích nằm dưới gốc cây tâm sự, rủ rỉ rù rì tất cả những điều thầm kín. Và như thế, ta cảm nhận được sự sống dường như không chỉ có ở ngoài kia, ở trong lớp học, ở nhà mà cuộc sống còn hiện diện ở đây, từ trong lòng đất, từ những mầm cây đang nẩy chồi, từ gốc bàng xù xì, từ tán lá xanh non và từ cả những chùm quả chín vàng ửng. Đấy là ta cảm nhận được như thế, bởi mỗi khi hè về, khi phải xa trường xa lớp, trong lòng ta trào dâng một nỗi nhớ thương. Và có những khi bâng quơ chạy qua trường im lìm cánh cổng, ta thấy cây bàng ủ rũ, đứng lặng lẽ như ngóng, như trông một điều gì…

Cái tuổi học trò hồn nhiên của ta trôi qua cùng với sắc đỏ rực của phượng vĩ, sắc tím ngát của bằng lăng và sắc vàng của những trái bàng chín. Để rồi bây giờ, khi đã trưởng thành, khi đã trải qua muôn vàn những biến đổi của cuộc sống, ta chợt thấy lắng lòng khi bắt gặp những ký ức tưởng như đã bị lãng quên ấy. Và hẳn trong sâu thẳm tâm hồn , dù có ở nơi đâu nhưng mỗi khi hè về, mỗi khi nghe tiếng ve kêu râm ran trong vòm lá, mỗi khi trái bàng chín bất chợt rụng xuống chân ta, cả một khoảng trời thơ ấu mộng mơ bỗng bừng tỉnh, bỗng ùa vào, khiến lòng ta mềm lại trước những chai sạn của cuộc đời.

.

Nguyễn Thanh Mai-Leo

Đường Đến Ước Mơ

Tôi có một ước mơ

Lớn lên ở Daklak, trong một gia đình đông con, nghèo khó và trọng chữ nghĩa. Qua ti vi, thưở nhỏ tôi luôn hỏi Ba tôi: “Ba ơi, có phải Việt Nam nghèo nhất thế giới không Ba?” và “Có phải Daklak nghèo nhất Việt Nam không Ba?” và tôi thầm nghĩ “từ ngày Mẹ mất thì nhà mình nghèo nhất cái thị xã này rồi”. À, vậy là mình nghèo nhất thế giới rồi.

Tôi lớn lên với một nỗi tự ti rất lớn nghèn nghẹn trong lòng: Mình không bằng ai cả! Với cái mặc cảm đó, tôi học hành vất vả và luôn nghĩ mình không có khả năng học tốt. Học kỳ I năm lớp 7 (1996), tôi là học sinh trung bình và đứng gần bét lớp ở một lớp bình thường của trường THCS chuyên Phan Chu Trinh. Mỗi lần phát bài kiểm tra, tôi chỉ cầu mong mình đủ 5 điểm. Ước mơ của tôi lúc đó chỉ là đủ điểm để được xếp loại  học sinh tiên tiến, để không bị đuổi học, không xấu hổ với các bạn học trong lớp và để Ba tôi đừng buồn phiền về việc học của tôi. Lúc đó, tôi không biết làm gì ngoài việc phải cố gắng. Ba luôn động viên tôi: “Cần cù bù thông minh”. Thực lòng tôi không tin mình có thể bù được. Sự cố gắng của tôi có lúc như muối bỏ biển. Chẳng thấm vào đâu so với sự tự ti và thiếu thốn của tôi. Nhưng tôi vẫn cố gắng và chật vật đạt được xếp loại học sinh tiên tiến.

Đầu năm lớp chín (1999), một cơ may nào đó tôi được nhận vào lớp phụ đạo của cô Huệ. Tôi đã xem việc “tồn tại” trong lớp Cô, giữa các bạn học giỏi nhất nhì tỉnh là mục tiêu quan trọng nhất để phấn đấu. Hơn hết, điều khó khăn nhất với tôi lúc đó là nỗ lực để đáp lại yêu cầu rất cao của Cô. Một điều kỳ diệu là mọi nỗ lực của tôi đều có thành quả dưới cách dạy của Cô. Tôi không còn cảm thấy tự ti và bất lực trước việc học nữa. Dần dần, tôi biết cách học và tiến bộ không chỉ ở môn Anh Văn. Tôi trở thành học sinh giỏi toàn diện của trường THPT chuyên Nguyễn Du trong suốt ba năm liền. Trong lớp, tôi là cán sự bộ môn Toán, Lý, Hóa và Anh Văn. Tôi biết cách học và biết cách chỉ lại cho các bạn. Một điều rất có ý nghĩa, tôi trở thành nguồn động viên và tấm gương cho các bạn học kém nỗ lực, vì tôi đã từng học kém hơn họ. Nên điều tôi làm được, thì họ cũng làm được.

Điều quan trọng là thái độ học tập và cách học.

Cô đã chia sẻ với tôi những câu chuyện cụ thể về những thành công và thất bại của học trò Cô. Bên cạnh sự thành công về học vấn và sự nghiệp, Cô chia sẻ những vui buồn do cách cư xử của các anh chị. Tôi đã rút ra từ những chia sẻ của Cô để sống. Lúc đó, Cô nói: “Các em như trang giấy trắng đang được viết lên, người thầy không chỉ dạy các em trong học thuật, mà còn rèn các em về đạo đức”. Cô là một trong những người đã giúp những trang giấy đời tôi được hướng đến điều hay lẽ phải. Qua những lần Cô giải thích từ mới, câu văn hay tôi được học cả một bài học về cách sống. Cũng từ đó, những ước mơ của tôi được hình thành một cách cụ thể. Ngày bé, hình ảnh những máy bay trên bầu trời đem đến cho tôi cả một giấc mơ hun hút, xa xăm và viễn vông. Thì nay:

Tôi đã biết mơ ước của tôi là gì.

Đó là, mở rộng bầu trời tri thức. Qua Cô, tôi biết thế giới bên ngoài rộng lắm và tôi cần khám phá. Tôi ước mong mình là một công dân toàn cầu và góp phần vào công cuộc xây dựng thế giới như một mái nhà chung. Để làm được điều đó, tôi luôn nuôi dưỡng ước mơ xin học bổng đi du học và có kế hoạch để đạt được nó. Khi chưa thể đi du học ở bậc đại học, tôi cố gắng  hết sức để học giỏi trong trường đại học Ngân Hàng ở Việt Nam. Tôi tốt nghiệp thủ khoa với tấm bằng loại giỏi. Đi làm trong môi trường chuyên nghiệp khi học năm thứ ba đại học.

Sau khi ra trường, tôi được nhận vào Citibank, thành phố Hồ Chí Minh. Mặc dù, tôi được đánh giá cao và có cơ hội thăng tiến ở Citibank, nhưng tôi không quên ước mơ của mình. Có lúc tôi đã rất nản chí khi liên tục thất bại trong việc xin học bổng. Khi đó tôi đã dừng lại, và tìm hiểu tôi thiếu gì để có thể xứng đáng có học bổng. Tôi đã sắp xếp lại kế hoạch của mình. Tôi xin một học bổng đi học về Leadership (*) ở Châu Âu trong một tuần. Đi về, tôi càng khao khát được đi học nhiều hơn và tôi đã tìm được một học bổng hoàn toàn phù hợp với tôi (**). Như một mối duyên lành, tôi nỗ lực hết mình, thể hiện một mục tiêu rõ ràng với một nhiệt huyết và ý chí của tuổi trẻ, tôi đã vượt qua lần lượt các vòng phỏng vấn trong 4 tháng để giành được học bổng đi học về MBA ở Ireland.

Như Một Lời Tri Ân của Học Trò

Viết ra những điều này, tôi xin cảm ơn Thầy Cô đã rèn luyện cho tôi có một ý chí vững vàng trong cuộc sống. Cũng như để chia sẻ với những ai có cùng ước mơ giống tôi. Tôi không giỏi xuất chúng, nhưng tôi tin vào ý chí và quyết tâm của mình. Tôi tin rằng bất cứ ai cũng sẽ đạt được điều mình muốn với một thái độ quyết tâm và một ước mơ đủ lớn.

Lời cuối tôi muốn viết lên trang Ban Mai Hồng để chia sẻ với  mọi anh chị học trò lớn đã từng học với Cô hay các đàn em học sinh hôm nay của cô như một lời tri ân cô – người gieo hạt và chắp cho tôi đôi cánh ước mơ để sau khi rời khỏi lớp học bé về diện tích mà lớn về hoài bão và tri thức của cô rồi mái trường đại học và trong trường đời mấy năm qua tôi chưa bao giờ  quên đi nghị lực, phong cách sống, học tập và dạy học cũng như  tâm nguyện của cô đã tác động vào tâm hồn và  cuộc đời của nhiều thế hệ học trò, trong đó có một học sinh nghèo bình thường trở thành hiếu học là tôi. Xin được xem như một lời  tri ân đặc  biệt với cô giáo Tiếng Anh của em thay một lời chào chia tay của em  với lời hứa sẽ cố học thực hiệu quả và  sẵn sàng cung cấp cho các bạn và các em thông tin liên quan đến các kỳ thi như  IELT, GMAT và học bổng theo khả năng tìm kiếm của em.

.

Nguyễn thị Hồng Thắm

mariakimmai@gmail.com

Ngẫm Kiếp Nhân Sinh Cũng Ngậm Ngùi

Lời Bình Bài Thơ  Đứa Con Ngoài Giá Thú, Vương Trọng

Đứa Con Ngoài Giá Thú

Vương Trọng

Đợi về khuya cả phòng đi ngủ

Mẹ nhẹ nhàng ngồi dậy vuốt ve con

Mặc người đời gọi con ngoài giá thú

Con vẫn trong tình mẹ vuông tròn.

Mẹ làm mẹ mà chưa từng làm vợ

Vẫn xuất cơm tập thể quá khiêm nhường

Nửa làm máu nửa chia ra làm sữa

Hạnh phúc nào bằng san sẻ yêu thương.

***

Thôi nhắc chi những năm dài trống trải

Bao vầng trăng vô nghĩa rụng qua đầu

Tóc hoàng hôn thưa dần theo lược chải

Pháo cưới người hay đốt để trêu nhau!

***

Mẹ nhớ lại ngày con còn trứng nước

Người ấy đi như trốn chạy nợ nần

Thèm trái chua mẹ trùm chăn ăn lén

Sợ mắt người như sợ mũi kim châm.



Sinh con ra mẹ vẫn nằm giường một

Có khác chăng là kê lại góc phòng

Ngày nghỉ đẻ phải trừ vào ngày phép

Vuông vải màn làm tả giặt rồi hong.

***

Vài tháng tuổi con đã quen kẻng thức

Mẹ đi làm con lên địu đi theo

Mẹ đào hố trồng cây theo định mức

Lưng mẹ gầy con ngủ giấc cheo leo.

***

Ngày lưng mẹ đêm nằm trên giường mẹ

Mình mẹ lo khi trái gió trở trời

Ngoài giá thú sao ngoài lòng thương cảm

Để người đời ghét bỏ mẹ con tôi?

1998.



Lời bình:

Tôi tình cờ nhặt lại bài thơ ấy trong một quyển vở đã ố vàng, bần thần đọc đi đọc lại, cái cảm xúc buổi đầu tiếp xúc hơn mười năm qua vẫn còn nguyên trong kí ức :Thương cảm dào dạt, đớn đau dào dạt, phẫn hận cũng dào dạt.

Rồi lắng đi bao lớp lớp cảm xúc , cái tồn đọng là nỗi ngậm ngùi.

Vậy nên mới là Ngẫm kiếp nhân sinh cũng ngậm ngùi!

Xin khởi đầu tâm tư bằng một hành xử nhẹ dạ: Khép lại hồ sơ một chuyện tình!

Lại những ngang trái của yêu đương, có gì hay ho ở con tim phản trắc mà lưu giữ, đã hơn mười năm qua từ ngày bài thơ ra đời mà tác giả thơ cũng chỉ một câu kể mà không lời phán xét:

“ Người ấy đi như trốn chạy nợ nần”

Kể ra cái người nào ấy cũng tốt số, người kể chuyện thơ không bắt dấu, tôi đến lược mình cũng không truy cứu nữa.

Ngậm ngùi trước hết là cho một phận người con gái, đến cái yêu thương hạnh phúc cũng một mình thui thủi đậy đậy che che:

“ Sợ mắt người như sợ mũi kim châm”

Mà có lẽ cái câu ngậm ngùi nhất , ngậm ngùi đến một thập kỉ sau mới là đáng nói:

“ Vẫn suất cơm tập thể quá khiêm nhường

Nửa làm máu nửa chia ra làm sữa”

Ai đã qua cái thời ăn kẻng, thức kẻng , làm kẻng, nghỉ kẻng ,ngủ kẻng… nghĩa là sinh hoạt bằng phản xạ có điều kiện vào những năm bảy mươi, tám mươi mới thấm hết cái đau cạn kiệt của lời tự tình kia.

Ở vào cái thời mà dịch vụ quảng cáo nhan nhản những sữa mẹ bồng con mà ngoái lại mới thấm cái rùng mình.

Rồi biết bao nhiêu vén vén thu thu của người mẹ để chia sự sống mình mà cưu mang một sự sống tự chẻ mình nhân ra, nhà thơ đã thể hiện tự nhiên mà cảm động lắm rồi, người đọc tự khắc giao cảm thấm thía, nề hà chi mà kể lại.

Cái ngậm ngùi thứ hai là ngậm ngùi cho một thời.

Cái thời giá trị con người được đánh số, mã hóa bằng hệ thập phân rạch ròi tỉnh táo, lí trí đến quyết liệt khiến không còn cho xúc cảm hay nhân ái chen chân.

Cả câu chuyện ngậm ngùi dài kia chỉ có hai mẹ con còn cái xã hội nhân sinh thì vắng bóng. Xã hội nhân sinh chỉ thấp thoáng trong lời phán quyết : “Con ngoài giá thú”; trong soi mói: “ Mắt người như mũi kim châm”; trong tính toán: “ Ngày nghỉ đẻ phải trừ vào ngày phép”, trong giao khoáng: “ định mức”… Đâu rồi bao giáo huấn “ chị ngã em nâng”, “một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”?

Thế mới khâm phục cái con người can đảm trụ vững giữa cô đơn, giữa lạnh lùng vô cảm vẫn vững vàng đứng dậy sau khi ngã.

Tôi tin rằng người con đã được nuôi bằng sữa của người mẹ như thế ấy sẽ luôn vững vàng thế tấn giữ cuộc đời cay nghiệt!

Và tôi thương, đâu phải con người ai cũng bản lĩnh như nhau, nên sau hình bóng một con người trụ vững ấy đã có biết bao cuộc đời gục ngã mà mất dấu giữa rừng thẳm vực sâu những mong xóa đi một kiếp đời!

Ngẫm kiếp nhân sinh cũng ngậm ngùi!

Có lẽ đó mới là trăn trở của thi nhân, nên kết cái câu chuyện thương tình này là lời mẹ góa con côi hòa cùng lời thi nhân thống thiết”

“Ngoài giá thú sao ngoài lòng thương cảm

Để người dời ghét bỏ mẹ con tôi?”

Có thể cái câu chuyện kia cũng chỉ là giả tưởng để nhà thơ gióng lên một cảnh báo về một thời cạn kiệt tình người, song tôi, cái tâm của mình lại chẳng thể chịu yên, biết đâu, biết đâu câu chuyện ấy lại là sự thật. Và cái đứa trẻ kia đã vào cái tuổi mười hai. Chao ôi, nó hãy còn bé lắm, mà đời, đã cách xa cái thời ấu trĩ dã man, đã biết phản tỉnh rồi, mà những ứng xử lạnh lùng kia thì bao giờ mới chuộc lại, mà liệu rồi có trở thành vết sẹo trong tầm hồn trẻ thơ kia?

Những muốn lập lại hồ sơ của những đứa trẻ đáng thương, gửi đến chúng những vỗ về an ủi!

Thời đại vốn có thói quen phủi sạch trách nhiệm của mình.

Con người cũng lắm kẻ vốn có thói quen phủi sạch trách nhiệm của mình.

Làm vậy có khác gì công nhiên công nhận tội lỗi là tất yếu lịch sử?

Và câu thơ, lời thơ có giá trị như một cảnh tỉnh, mượn chuyện kể đau lòng để nhắc con người, chủ nhân của thời đại, chớ quên những lỗi lầm, ấy cũng là tư cách!

Vậy nên hơn mười năm đọc lại bài thơ xưa, lòng lại ngậm ngùi.

Xin gửi nỗi ngậm ngùi sẻ chia cùng những tâm hồn mà tôi thương tôi quí!

.

Quế Sơn hè 2010.

.

Nguyễn Tấn Ái

Niềm vui của người bi quan

Chuyện hồi thi đại học (1987):
Sau kỳ thi, mình ngồi cộng đi cộng lại, tính tới tính lui, 3 môn toán, lý, hoá cộng ra chỉ được tới 14,5 điểm. Vậy là rớt rồi. Trong khi mấy thằng bạn tới nhà cứ “nổ” điểm của tụi nó tính ra đến 23, 24 điểm. Ba mình nghe thấy tụi nó bô lô ba la, cứ hỏi gặng mình xem có thể tính thêm vài điểm nữa không. Mình e dè và rất tiếc trả lời không, cho dù trong bụng biết mình tính hơi “mắc”. Đến ngày nhận giấy báo điểm, mình 18 – Đậu. Bạn nổ kia: không đậu. Mình không vui trên cái buồn của bạn, nhưng mình và cả nhà mình thật sự vui vì điểm của mình đạt được là … trên cả tuyệt vời. Cái vui của người bi quan có giá trị gia tăng của nó – vui còn hơn người nghĩ mình sẽ đậu và đậu thật.

Chuyện hồi còn sinh hoạt Đội:
Có lần về quá trễ, mình lo sợ trên suốt đoạn đường về nhà, biết chắc thế nào cũng bị ba la và có thể bị đòn nữa. Vậy mà hên sao là hên, ba không có nhà, ba đi đâu đó về còn trễ hơn mình nữa. Mừng chứ lị. Cái mừng “thót tim” này nặng ký hơn cái mừng của những lúc lạc quan nhiều.

Chuyện thời nay:
Tìm một chân nhân viên ở tuổi 40 quả là không dễ, nhưng vì chị không đủ tự tin, không đủ lạc quan, không đủ mạnh mẽ để đứng vào hàng ngũ “manager” như bạn bè cùng lứa. Cũng có những lúc chị cắn rứt vì đồng lương ít ỏi của mình, nhưng rồi chị vui “dài” hơn vì nếu tính lương bằng sự nghỉ ngơi, sự yêu thương, chia sẻ thì lương của chị là cao lắm lắm . Không đủ lạc quan để trở thành người giàu có nhưng chị thấy đủ và có dư với những gì mình đang có. Thế mà vui và thế là vui, vui ngấm ngầm, vui nghịch ngợm.

Kể chuyện bạn:
Bạn bệnh, buồn và bi quan. Vì biết mình không còn sống bao lâu, bạn trân quý và biến mỗi ngày bạn còn sống thành một ngày vui của mình và của mọi người. Người bi quan vẫn có những ngày vui quý báu và đầy ý nghĩa. Vui chi mà vui lạ. Những người hoàn toàn lạc quan có khi lại không nếm được cái “lạ” này.

Mình thích “bi quan” ở cái “positive meaning” của nó lém lém.
(Mình thích chính mình í, cái của mà người đời hay ghét, hay chê

.

Nguyễn Phương Thảo

Khơi Khơi Với Vài Con Số

Một lần chấm bài, đề tài có liên quan đến hai tác giả là Tú Xương và Hồ Xuân Hương, một học sinh đã đặt một nghi vấn  văn chương đến nổ đom đóm: Không biết đương thời Tú Xương đã gặp Hồ Xuân Hương chưa? Người chấm giật mình. Hóa ra các học trò chẳng cần quan tâm đến các năm sinh của các tác giả nên mới có những câu hỏi kiểu động trời như thế. Hồ Xuân Hương, chưa tường ngày sinh tháng đẻ, nhưng chắc chắn là người cùng thời với cụ Nguyễn Du (1765-1820), còn Trần Tế Xương thì 37 năm tuổi đời ấy lùi mãi vào tận cuối thế kỉ XIX (1870-1907), nghĩa là xét niên đại thì nữ sĩ Hồ xứng bậc cao tằng tổ của người tài tử họ Trần! Và như vậy, cho dù có lăng tằng ngạo cốt cỡ Trần Tế Xương cũng không dám lặn lội mà giao du cùng bậc tiên tổ của mình.

Có đôi lúc con người ta cũng khí vô tình.Mà vô tình với những con số lại khá là phổ biến. Vậy nên có lúc cũng rất thú vị khi hãn hữu gặp được những con số biết nói.

Một thầy giáo đã cẩn thận ghi nhớ rằng Nguyễn Khuyến sinh năm 1835, đỗ đầu khoa thi Hương năm 1864, đỗ Hội nguyên và Đình nguyên năm 1871 và năm 1883 thì về hưu trí.Nghĩa là một đời khoa bàng hiển hách ông chỉ làm quan trên dưới 10 năm, niềm tự hào về khí tiết này lấp lánh trong câu thơ:

Đề vào mấy chữ trong bia

Rằng quan nhà Nguyễn cáo về đã lâu.

Hiểu được xuất xử ấy của cụ Nguyễn, ta cũng hiểu thêm nỗi đau kín đáo trong lời trách bạn như “cái gai hoa hồng” khi cụ khóc Dương Khuê:

Bác già tôi cũng già rồi

Biết thôi, thôi thế thời thôi mới là.

Dương Khuê ,ông tiến sĩ làng Vân Đình, bạn cụ Nguyễn, mất năm 1902, cụ Nguyễn thương bạn mà trách bạn mãi mê hoạn lộ đến hại cái cốt cách trong sạch của một nhà nho, lời trách cứ chân tình của một bậc chân nho.

Cụ Nguyễn Tuân khi khảo cứu Tú Xương cũng đã tâm đắc với những ngày, tháng năm của cả cuộc đời thi cử ấy: “ Tính mà xem về cả đời Tú Xương 37 tuổi (1870-1907) thì Tú Xương đi thi liền một hơi suốt 22 năm, không khóa nào không lận đận trường ốc. Mới 15 tuổi đã đeo lên người cái ống quyển, và không ngoa ngoắc tí nào khi chúng ta nói rằng cái người Tú Xương ấy lều chõng từ khi còn để chỏm”. Và kết luận: “ Tức là Tú Xương thi chết thôi, thi cho đến chết mới thôi”.

Những con số trong mắt nhìn của Nguyễn Tuân mới thật là những thông số kĩ thuật, nó nói nhiều về cái con người chiếm giữ nó.Đôi khi như là lời mách nước cho một nẻo cảm nhận. Thử đọc vài con số:

Năm 1939, năm ta tiễn đưa hai tài năng lớn, năm tổn thất của văn học Việt Nam hiện đại, một của thơ – Tản Đà (1889-1939), một của văn – Vũ Trọng Phụng ( 1912-1939)

Đã có nhiều bài viết về hai tác giả lớn ấy. Riêng với Vũ Trọng Phụng người đọc gặp một trang viết lạ lẫm của một phong cách lạ lẫm: Nguyễn Tuân với bài “ một đêm họp đưa ma Phụng”. Một giọng diệu đau đến ngang tàng, phá phách. Nguyễn đã viết về Vũ bằng giọng điệu của một người bạn, một người anh. Xuân Diệu, Huy Cận không được viết với giọng ấy, bởi tưởng tiếc một bậc đàn anh trong văn giới mà có cái giọng phá phách ấy là khí vô phép. Cần lưu ý rằng Nguyễn Tuân ( sinh năm 1910 ) lớn hơn Vũ Trọng Phụng hai tuổi, còn những Xuân Diệu (sinh 1916), Huy Cận (sinh 1919) thì còn cách xa ở vài năm đời người. ( Tiện cũng nhận xét thêm rằng làng văn bây giờ ít hiểu ra điều ấy nên cứ ngang ngược một cách lệch qui cách.)

Ngược lại, Chế Lan Viên (sinh 1920) muộn hơn Hàn Mặc Tử (1912) những tám năm  mà tri kỉ đấy. Ta đã từng biết Lí Bạch giao du rộng, là bạn vong niên của những người cách mình gần giáp ( nhỏ hơn Mạnh Hạo Nhiên 11 tuổi, lớn hơn Đỗ Phủ cũng 11 tuổi), đó là sự gặp gỡ của những tài năng. Cũng thêm một chút thi vị khi nghĩ như vậy về tình tri kỉ của Chế Lan Viên – Hàn Mặc Tử.

Nguyễn Đinh Thi( 1924- 2003) nổi tiếng là tài năng đa dạng: Âm nhạc, thi ca, tiểu thuyết, kịch nói… Giới văn nghệ sĩ kháo: Nhìn trước thấy ông Thi, nhìn sau thấy ông Thi, quay phải thấy ông Thi, quay trái thấy ông Thi. Song rốt lại, điểm nhấn làm nên vị trí Nguyễn Đình Thi lại là bốn câu thơ trong bài Đất nước:

Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội

Những phố dài xao xác hơi may

Người ra đi đầu không ngoảnh lại

Sau lưng thềm nắng,lá rơi đầy.

Bốn câu thơ đắc ở chỗ đã bắt rất đúng cái cảnh thu, tình thu của ngày ra đi kháng chiến.Song cái tài lại không nằm ở đó. Cần nhớ rằng Nguyễn Đình Thi là người sinh sau đẻ muộn với thi đề mùa thu, cả với nghĩa đen và nghĩa bóng. Nghĩa đen vì ông kém xa tuổi đời của những Lưu Tọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận… Nghĩa bóng vì trước khi ông viết bài Đất Nước thì đề tài mùa thu  gần như đã được khai thác cạn kiệt với phong trào thơ mới. Các thi sĩ lãng mạn đã đong đầy mùa thu bằng một cái tôi đầy ám ảnh. Và bằng tài tình ấy, họ đã gần như độc chiếm mùa thu mà ảnh hưởng đến lớp đàn em tưởng có thể lượng hóa được. Vậy mà với mùa thu Hà Nội, Nguyễn Đình Thi đã thoát khỏi sự câu thúc của các bậc đàn anh để đem lại một ảnh thu đầy ám ảnh, như một kiểu làm dấu, kiểu buộc chỉ cổ tay cho thơ của mình.

Đó mới là bản lĩnh Nguyễn Đinh Thi.

Tưởng cũng có thể cảm nhận như vậy về Xuân Quỳnh với bài thơ Sóng. Xuân Quỳnh sinh năm 1942, và năm chị 25 tuổi đời đã viết nổi bài Sóng, một nội lực thơ thâm hậu. Mà trước chị đã có những bậc thi bá ngự trị trong làng thơ tình: Ông hoàng thơ tình Xuân Diệu, hoàng tử đất Kinh Bắc Hoàng Cầm. Sau Xuân Quỳnh làng thơ Việt Nam cũng xôm trò lắm với tình yêu, nhưng chưa thấy ai trụ bộ nổi ở thi đề này. Càng kính nể người phụ nữ mảnh mai Xuân Quỳnh!

Cũng là chút lòng cung kính với các tài năng nên tôi lẩm nhẩm đếm vài con số, và tự bao giờ lòng lại vương vấn với những cột mốc thời gian, đôi khi lại tẩm ngẩm tầm ngầm làm cái trò con trẻ vui vui, sắp xếp lại trật tự thời gian của những ngày sinh tháng đẻ đáng nhớ, may mà duyên văn hạnh ngộ lại còn biết đàng chào bác chào chú chào anh…cho phải đạo:

1910: Nguyễn Tuân, Thạch Lam

1912: Vũ Trọng Phụng

1915: Nam Cao

1916: Xuân Diệu

1917: Thâm Tâm

1918: Nguyễn Bính

1919: Huy Cận

1920: Kim Lân

1921:Quang Dũng

1922: Hoàng Cầm.

1924: Nguyễn Đình Thi

Chút trò chơi vui vui ấy đã có lần cứu tôi thoát hiểm. Lần ấy, một học trò hỏi tôi:

-Thưa thầy, thầy phục Nam Cao, Nguyễn Tuân, Vũ Trọng Phụng, Quang Dũng…Mà ai cũng là bậc tài hoa, vậy cuối cùng thầy xếp ai nhất?

Một câu hỏi không dễ trả lời.

Tôi đành đùa với khoa học vậy. Rằng:

-Tôi không đủ tầm vóc để cho phép mình xếp hạng các bậc văn nhân thi sĩ. Song các bậc tài năng ấy tất hiểu “kính lão đắc thọ”, đành xếp theo tuổi dời: Nguyễn Tuân (1910)- Vũ Trọng Phụng (1912)-Nam Cao (1915)- Chế Lan Viên (1920)- Quang Dũng(1921)

Chắc người học trò ấy cũng không đến nỗi trách tôi là vô tình.

.

Nguyễn Tấn Ái

Nhật ký hành trình JENESYS VIỆT NAM 24-5-2010 – Kì 9: Homestay

9:30 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Tôi giật mình tỉnh dậy, ngoài hiên nắng đang chói rọi và chắc mặt trời đã lên cao lắm. Ngước nhìn đồng hồ, chỉ mới 7h30 nhưng tôi chợt nhận ra rằng: Nhật Bản hơn Việt Nam 2 giờ. Tôi vùng dậy, chuẩn bị vệ sinh cá nhân và bước xuống phòng khách.

Mẹ nuôi đang chuẩn bị bữa ăn sáng, hôm nay chúng tôi sẽ được ăn pizza trứng. Vị béo không thể lẫn vào đâu được của trứng gà và một chút vị ngọt của dừa khiến khiếu ẩm thực trong người tôi lại cọ quậy :lol:. Sau khi kết thúc bữa sáng, chúng tôi ra xe chuẩn bị cho một ngày đi chơi. Hôm nay, Lin sẽ phải ở nhà vì những nơi chúng tôi sắp đến không cho phép đưa thú cưng vào 😦

http://img683.imageshack.us/img683/4420/img4187b.jpg

Ngôi nhà của chúng tôi này ^^

11:30 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Chiếc xe băng băng trên những con đường dài thẳng tắp. Nhìn những ruộng mía hai bên đường càng khiến tôi nhớ khung cảnh làng quê Việt Nam :). Chẳng mấy chốc, chúng tôi đã tới khu truyền thống Musakamusa. Đây là một khu giải trí ở nông thôn với 101 làng nghề.

http://img10.imageshack.us/i/img0601zr.jpg/

Đố các bạn biết đây là làng nghề gì đấy 😀

Sau khi đi thăm lần lượt những làng nghề, chúng tôi đến khu vực những hoạt động truyền thống. Nổi bật nhất là khu vực đàn Shamisen – nhạc cụ truyền thống của Nhật Bản. Bố nuôi ngay lập tức thuê một chiếc và biểu diễn bài hát Shimanchu Nu Takara – Bài hát truyền thống của người dân Okinawa mà tớ đã giới thiệu trong các kì trước 😆

http://img64.imageshack.us/i/img4151r.jpg/

Otasan vừa hát vừa đánh đàn rất chuyên nghiệp nhé

Ngoài ra chúng tôi còn đến những chòi giải trí như tô tượng, vẽ tranh, nặn tượng, sáng tạo đồ vật :lol:…Trên đường đi, tôi cũng bắt gặp rất nhiều gia đình đưa con cái đến đây thư giản. Cũng dể hiểu vì nơi đây giúp con người ta quên đi những ưu tư ồn ào nơi thành phố để tĩnh lặng trong không gian êm ả của vùng quê. 🙂

http://img30.imageshack.us/i/img4148j.jpg/

Khó có thể nói đây là Việt Nam hay Nhật Bản được nhỉ 😀

13:00 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Sau khi rời làng nghề truyền thống, chúng tôi thẳng tiến đến quán nướng Takeshi. Đây là quán ăn chuyên về các món nướng. Mỗi bàn đề có một hệ thống bếp lửa gắn dưới bàn, khách hàng tự động đặt món và tự thưởng thức sản phẩm do mình làm ra :).

http://img42.imageshack.us/i/img4183f.jpg/

Một dĩa đồ nướng này

http://img715.imageshack.us/i/img4185k.jpg/

Okasan đang trổ tài 😆

Kết thúc bữa ăn, chúng tôi phải chia tay bố nuôi, ông phải về nhà để cho Lin ăn và thưởng thức một trận đấu bóng chày ưa thích. 😦

15:00 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Chúng tôi đến khu vui chơi tại trung tâm thành phố Naha, đây là khu mua sắm sang trọng đồng thời cũng tập trung nhiều khu giải trí thú vị.

http://img42.imageshack.us/i/img4191d.jpg/

Khung cảnh khu mua sắm từ trên cao

http://img641.imageshack.us/i/img4197n.jpg/

Lối đi giữa những cửa hàng

Tại đây, tôi vô cùng may mắn khi được gặp lại các bạn cũng nhóm của mình. Họ cũng được bố mẹ nuôi dẫn đi mua sắm, ai thấy đều vui mừng khôn xiết 🙂 tay bắt mặt mừng đồng thời kể cho nhau nghe những gì mình trải nghiệm trong suốt ngày qua.

http://img37.imageshack.us/i/img4199a.jpg/

Pose ảnh bên một tiệm quần áo thời trang 😀

http://img713.imageshack.us/i/img4205.jpg/

Nhà hàng nơi chúng tôi dùng bữa

20:30 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Sau bữa ăn, mọi người chia tay nhau. Chúng tôi ghé qua siêu thị mua thêm ít đồ chuẩn bị cho bữa sáng ngày mai và về nhà trong tiếng mưa rơi lắc rắc.


19:00 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Chúng tôi ghé vào một tiệm ăn bình dân, thưởng thức bữa tối với khoai tây chiên và bò bít tết. Bữa ăn tuy đơn giản nhưng rất vui vì mọi người lại có dịp gặp nhau giữa lòng thành phố. Những bố mẹ nuôi cũng trò chuyện với nhau hết sức vui vẻ 🙂

http://img641.imageshack.us/i/img4197n.jpg/

Lối đi giữa những cửa hàng

Tại đây, tôi vô cùng may mắn khi được gặp lại các bạn cũng nhóm của mình. Họ cũng được bố mẹ nuôi dẫn đi mua sắm, ai thấy đều vui mừng khôn xiết 🙂 tay bắt mặt mừng đồng thời kể cho nhau nghe những gì mình trải nghiệm trong suốt ngày qua.

http://img37.imageshack.us/i/img4199a.jpg/

Pose ảnh bên một tiệm quần áo thời trang 😀

19:00 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Chúng tôi ghé vào một tiệm ăn bình dân, thưởng thức bữa tối với khoai tây chiên và bò bít tết. Bữa ăn tuy đơn giản nhưng rất vui vì mọi người lại có dịp gặp nhau giữa lòng thành phố. Những bố mẹ nuôi cũng trò chuyện với nhau hết sức vui vẻ 🙂

http://img713.imageshack.us/i/img4205.jpg/

Nhà hàng nơi chúng tôi dùng bữa

20:30 30/5/2010 (Chủ Nhật)

Sau bữa ăn, mọi người chia tay nhau. Chúng tôi ghé qua siêu thị mua thêm ít đồ chuẩn bị cho bữa sáng ngày mai và về nhà trong tiếng mưa rơi lắc rắc.

Gọi Nắng…

.

Nắng vàng nhuộm bờ ao, hoa cỏ nghiêng chào, nhấp nhánh gương xa.Chạy vạy tìm một giấc mơ yên, trong ngàn giấc mơ, đủ sắc, đủ nhịp, đủ nhớ thương chới với. Khắc khoải một ngày xa, vời vợi, mẹ về với chiêm bao.

Ngày ấy con như hoa cười, mẹ ẵm chăm cho trọn ngày khôn lớn. Màu hoa tím mẹ hay buồn. Miền trung du gội nắng vàng sông xưa, bóng mẹ nghiêng đổ cả buổi chiều. Ran ríu lưng trâu mẹ ngóng gọi con về.Chỉ có mẹ, chỉ có con, quây quần. Con nhớ nhất bữa cơm muối mè của mẹ.

Con tập tành làm kẻ lí giải con tim và khối óc. Mẹ cười bảo: “Ăn vóc học hay”. Thời gian qua kẽ tay, mẹ dạy có vay có trả, có oán có ân, có phúc có phận. Nhìn bầu trời ban mai, con chưa hiểu hết lẽ đời. Nhăn nheo mẹ ơi, thô ráp cả góc trời. Quằn quại mẹ ơi, lòng con buốt lắm! Hoa cúc trắng vẫy đưa mẹ về với đồng xanh cây cỏ; mẹ có nghe lúa hát, mây chào…Con chênh vênh.

Một chiều, con đứng hong mưa nơi phố thị. Hình như chiếc lá cũng biết đau. Đàn gà con côi cút có biết nấp vào cánh mẹ. Con chó vàng có biết nương mình vào góc bếp cho ấm. Nhưng bếp lạnh căm. Không có con, không có mẹ, chúng biết quấn quýt vào đâu! Đợi nhé, ngày trở về.

Mẹ ơi, mẹ có thấy nắng lên rồi không, mẹ!

.

Vũ Hồng

Kể Chuyện Lộc Đỉnh Ký- Hồi III

Hồng nhan hồ dễ tìm tri kỉ

Anh hùng bất quá mĩ nhân quan!

Trần danh nữ xuất thân  từ một kĩ viện ở Tô Châu, nhan sắc cầm kì dậy cả một phương nên được tuyển vào chốn hậu cung của hoàng đế Sùng Trinh nhà Minh.  Rất tiếc ông vua bất tài này ngay cả cái tài nịnh hót chiều chuộng mĩ nhân cũng không có nốt, số phận cùng danh tiếng Viên Viên cũng thăng hoa từ đó!

Viên Viên bị ban cho Ngô Tam Quế làm tỳ thiếp. Lí Tự Thành nghe danh Viên Viên , tiếc đời danh nữ lại vùi thân nơi mọi rợ nên dấy binh  đánh đến kinh thành cướp lấy Viên Viên. Ngô Tam Quế mất ái thiếp, nổi giận đùng đùng liên kết với giặc Thanh từ quan ngoại đánh tới kinh thành, bức tử Sùng Trinh, cướp lại Trần Viên Viên.

Vậy là một  Trung Quốc rộng lớn oai danh khiếp phục chư hầu trong phút chốc tan tành cũng bởi một  danh kĩ!

Lịch sử Trung Hoa đã có một Trụ Vương và Đắc Kỷ, Ngô Phù Sai và Tây Thi, Đổng Trác với Điêu Thuyền, Đường Minh Hoàng với Dương Quý Phi.

Giờ lại thêm một tấm gương cho hậu thế!

Và hiển nhiên các nho gia liệt Viên Viên vào loại  yêu  nhi ma nữ!

Chẳng có ai dám ngạo mạn mà phạm đến cái mũ nhà nho.

Song xét một đời con người được như Viên Viên  cũng thật đáng ngưỡng mộ.

Hai vua ( Sùng Trinh là vua cuối nhà Minh, Lý Tự Thành sau cũng lên ngôi vua) một chúa ( Bình Tây Vương Ngô Tam Quế) cũng vì nàng mà hành sự.

Nếu mục đích sống là để lại cái danh cho đời thì Viên Viên quả không uổng một đời sống trên dương thế.

Mà nếu có trách thì trách các đấng quân vương binh quyền trong tay lại không biết giữ mình, để thân bại danh liệt chứ hoa phù dung nào tội tình gì! Mà xưa nay biết bao đấng bậc tài tình sau khi đoạt cho mình mọi  công danh lại tình nguyện đánh đổi một khoảnh khắc cận kề cái đẹp, thế mới hay cái giá trị nhất trong đời lại là nhan sắc, dám khuyên không chỉ riêng các ngài tài tử mà ngay cả các nhà đạo đức chớ có coi thường!

Có lẽ cũng cảm cái oan tình nhi nữ mà tài tử Ngô Mai Thôn mới soạn thành Viên Viên khúc.

Riêng hồi này lạm bàn thêm về tao ngộ Trần Viên Viên và Vi Tiểu Bảo.

Hồi kể chuyện Trần Viên Viên thật hấp dẫn một cách hoạt kê, xin tham khảo một đoạn ngắn:

“ Trần Viên Viên nói “ Mời đại nhân ngồi”. Đợi Vi Tiểu Bảo ngồi xuống một tấm bồ đoàn xong, bước tới cạnh tường lấy chiếc đàn tỳ bà xuống, ôm vào trong tay, ngồi xuống tấm bồ đoàn kia, chỉ vào bức tự thư trên tường nói khẽ “ Đây là một bài thơ trường thiên của tài tử Ngô Mai Thôn viết cho tiện thiếp, gọi là Viên Viên khúc. Hôm nay có duyên, xin đàn một khúc cho đại nhân nghe, chỉ sợ làm rát tai người”.

Vi Tiểu Bảo cả mừng, nói “ Hay lắm, hay lắm. Có điều bà hát vài câu thì phải giải thích một lượt, chứ loại tài tử rắm chó như ta học vấn rất tầm thường”.

Trần Viên Viên  mỉm cười nói “ Đại nhân quá khiêm nhường rồi”, gẩy dây đàn một cái tinh tinh tang tang mấy tiếng, nói “ Khúc này lâu quá chưa đàn, nếu có sơ suất xin đừng trách”. Vi Tiểu Bảo nói “ Không cần khách khí. Nếu có đàn sai nhịp ta cũng không biết đâu”.

Vi Tiểu Bảo bản tính gian manh giảo hoạt vậy mà vừa gặp gỡ Viên Viên đã trở nên thật thà khí khái phô bày hết cái học vấn rắm chó của mình đủ thấy hắn được tái sinh! Đó phải chăng là chức năng thanh tẩy tâm hồn của cái đẹp?

Hay họ Vi cảm khái với xuất thân của Viên Viên mà  nuôi lòng đồng bệnh tương lân?

Hay con người ta chỉ gian dối khi buộc lòng phải đối phó với môi trường gian manh để tìm cái sống mà khi thoát khỏi sự kiềm tỏa của đời xung quanh thì cũng có khi trở về với bản lai diện mục của mình? Biết vậy để hiểu thêm ra rằng một khi ở đời còn quá nhiều kẻ lưu manh vô học thì chớ vội chửi người, chỉ là vì cái ô trọc mọc lên từ nền tảng xã hội đó thôi!

Kim Dung thật tài tình trong sáng tạo, tôi không hiểu từ nhất điểm linh khiếu nào mà ông dám đưa thêm vào danh sách những kẻ mê muội tài sắc Viên Viên một gã Vi Tiểu Bảo, như một nhạo cợt cái chính thống, như một biện minh cho mọi thói tật, như một mắng yêu cho một số phận…

Tôn trọng mô tiếp mĩ nhân – anh hùng truyền thống.

Sáng tạo một mô tiếp mĩ nhân – tiểu nhân.

Mà đố ai có đủ can đảm phán xét gặp gỡ nào mới thật là tao ngộ!

Lại hề hà câu sĩ tử ngày xưa cho qua câu chuyện kể “ cao hạ tương khuynh” mà!

.

~Nguyễn Tấn Ái.

Khóc

Buổi sáng một ngày hè, mẹ cảm thấy mệt và đuối nhiều hơn những ngày trước. Mẹ muốn ngồi thụp xuống khóc một mình, nhưng cũng chẳng có một chỗ có thể ngồi.  Chuyện gì thế nhỉ?  Tiền học của các con, sinh hoạt phí của gia định, thời gian đưa đón, và sức lực còn lại.

Mùa hè này, các con lại mắc vào guồng sinh hoạt mà đã có không ít những lời lên án:   hè mà học, học mà bảo là hè. Mẹ vẫn luôn muốn ngắm nhìn các con chơi đùa hoặc tập trung làm điều gì các con thích. Vậy mà tối về sum vầy, mẹ vẫn luôn miệng nhắc các con làm bài tập cô cho về nhà.

Mẹ cảm thấy mình có lỗi với mọi người trong gia đình và với cả bản thân mình nữa.

Mẹ chưa liên lạc được với bên điện thoại vì sao cước tháng rồi tăng vọt, chưa tìm hiểu được cái bill điện breakdown sao mà ra đến 7-8 dòng vượt định mức, chưa …, chưa …, và chưa …

Mẹ nhớ ông bà ngoại. Hôm qua cơ quan mẹ có tiệc ở lẩu nấm ASHIMA. Từng chén đầy nấm, đầy bổ dưỡng làm mẹ nhớ ông bà ngoại. Biết làm sao mời ông bà ngoại ăn được một lần cái lẩu nấm này.

Mẹ cảm thấy đói. Đói vì trong người thiếu sách, thiếu báo, thiếu thơ, thiếu nhạc, thiếu tình cảm, thiếu giờ đi mua sắm, thiếu giờ tập yoga.

Chuẩn bị đi làm, mẹ muốn “ngụy trang” một chút, nhưng hộp phấn trang điểm đã hết cả tuần nay chưa mua mới được. Ở ngoài đường, càng không ai quan tâm đến mình. Thậm chí mẹ si-nhan qua đường mà còn không được nhường đường.

Đến cơ quan, mẹ đi cầu thang bộ lên văn phòng ở tầng 2. Từng bước, từng bước đi lên   để thấy mình vẫn còn bước được. Rồi mẹ lại đi xuống, từng bước từng bước như từng ngày rồi từng ngày trôi qua. Có ngày buồn, có ngày vui; có ngày được, có ngày mất; có ngày thất bại, có ngày thành công.

Tưởng là nước mắt đã lặng lẽ rơi, nhưng không, hình như chỉ là cảm giác ngộp thở. Và mẹ vẫn thở, cố kéo dài hơn, sâu hơn những hơi thở gấp của sáng nay. Mẹ quyết định im lặng, bình tĩnh và im lặng, im lặng nhưng vẫn mỉm cười với mọi người, vì mẹ biết rằng ngày mai sẽ khác đi.

.

Nguyễn Phương Thảo

Lần Đầu Tiên

Nó bước đến trường với tâm trạng uể oải, mỗi bước chân dường như chỉ là sự miễn cưỡng. Mái trường, lớp học, thầy cô, bạn bè, toàn xa lạ và mờ nhạt với nó mặc dầu luôn hiện hữu bên nó mỗi ngày.. Nó ghét cái lớp với bốn mươi mấy con người lúc nào cũng chăm chăm nhìn nó bằng con mắt khinh thường. Nó ghét thầy cô bởi chưa ai cho nó một thiện cảm. Mọi người xem nó như là học sinh cá biệt, một con sâu cần phải loại bỏ.Mặc, nó vẫn cứ đến trường với chiếc áo dài truyền thống nhem nhuốc những chữ kí, những hình vẽ.

Vừa đi vừa nghĩ ngợi, nó đến trường lúc nào không hay. Nó bước vào lớp. Hôm nay hình như lớp có điều gì khác khác. Lũ  bạn túm tụm thành đám năm đám bảy xầm xì… Mặc, nó không quan tâm đến cái đám nhiều chuyện kia.

Tiếng trống báo hiệu vào lớp, nó ngồi vào chỗ uể oải. Lớp trưởng vào mang theo tin “ Hôm nay lớp ta sẽ nhận cô giáo chủ nhiệm mới, cả lớp nhớ giữ trật tự trong tiết học”.

Nó đã hiểu ra chuyện gì. Cô giáo mới ư? Nó không quan tâm.Cô giáo nào cũng thế, chỉ là xa lạ và nghiêm khắc.

Tiếng trống vào lớp vang lên. Cô giáo mới bước vào, lớp học trở nên yên lặng. Nó nhìn lên, ánh mắt dịu dàng và tà áo dài thướt tha của cô cho nó một cảm giác ấm áp nào đó. Nhưng cái cảm giác ấy nhanh chóng bị đánh bật khỏi tâm trí nó.

Tiết học bắt đầu, nó cựa quậy không chú ý mà tìm cách chọc phá. Đưa tay vào hộc bàn, nó tìm được một viên phấn. Nghĩ ngợi, nó đã có cách. Nó bí mật dùng thước nghiền nát viên phấn. Cô giáo đi qua, bụi phấn bất ngờ bung ra, vừa khéo ngang tầm lưng tấm áo dài, mù mịt. Y phim. Nó đắc chí, và yên tâm chờ đợi. Cả lớp nhốn nháo, nhiều ánh mắt nhìn nó, phẫn nộ và lo lắng. Nó chờ đợi.

Cô giáo đi lên phía bục giảng. Ngồi xuống ghế. Nó chờ đợi.

Tiết học lại tiếp tục. Như chưa có gì xảy ra. Nó hẫng hụt, rồi thấy sợ.

Tiết học kết thúc. Nhiều tiếng trầm trồ. Chắc là hay. Chắc là xúc động. Nó không quan tâm.

Nó đang thần người thì một tiếng dịu dàng bên nó: “ Cô muốn nói chuyện với em một chút, em theo cô nhé!”

Giọng vẫn trong veo. Lạ thật. Nó đi theo cô, lòng ngổn ngang bao điều.

Nó nhìn cô, lòng muốn nói xin lỗi.

Cô giáo mới nhìn nó, mỉm cười, hỏi nhẹ:

– Em không thích cô dạy văn?

– Thưa không!

– Em không thích lớp học?

– Thưa không!

– ?

– Em không thích mọi người!

Cô giáo lại nhìn nó. Trầm lặng. Bỗng dưng lại tiếp, mà không cật vấn:

– Em có giọng nói rất trong. Và nét nhìn cũng rất hiền! Em nói đúng, em không thích mọi người, nhưng trong một tiết học, cô không thấy mọi người không thích em. Hay là em đã sai?

Như mọi khi thì nó đã giãy lên, nó mà sai! Nhưng bây giờ nó im lặng.

– Cô rất có ấn tượng về em, không vì nghịch, mà vì em đã nghịch rất thông minh.

Cô còn nói gì gì nó không nhớ nữa. Nó chỉ nhớ nó theo cô đến cổng trường. Nó và cô là hai người  về sau cùng.

Trên đường về nó không biết là vui hay buồn. Ước gì em thông minh mà không nghịch ngợm. Cô giáo mới khen nó thông minh. Nó vẫn thường đánh giá mình như thế.

Nó lại bước trên hành lang nhà trường, hôm nay lại có tiết văn. Lần đầu tiên nó nhìn ngắm sân trường. Nhìn những vòm hoa phượng rực thắm một góc trường nó chợt giật mình. Ôi, mùa hè! Lần đầu tiên nhìn những gương mặt bạn bè, nó thấy đứa nào cũng dễ thương. Nó khẽ thốt lên : “ Cô ơi! Cảm ơn cô thật nhiều, cảm ơn lời khen bất ngờ của cô thật nhiều, cô tốt quá!”

Vào lớp đi Hà Linh, tiếng lớp trưởng gọi nó.

Ngoài kia phượng vẫn nở…

.

Hè 2010

Tường Vi

Nhật ký hành trình JENESYS VIỆT NAM 24-5-2010

Ban Mai Hồng xin giới thiệu Nguyễn Việt Quang, học sinh lớp 11 Chuyên Tiếng Anh, trường PTTH chuyên Nguyễn Du, một blogger trẻ  từng dịch nhiều bài  và truyện Tiếng Anh  cho các bạn học sinh. Do thành tích tốt trong  học tập và rèn luyện đạo đức, ( Quang được một huy chương vàng trong kỳ thi Olympic Tiếng Anh tháng 4/ 2010, và một giải 3 Học Sinh Giỏi Quốc Gia Môn Tiếng Anh lớp 12  năm học 2009-2010), nên  Việt Quang  vinh dự  được Bộ Giáo Dục và Đào Tạo chọn tham gia Chương Trình Giao Lưu Thế Hệ Trẻ Và Sinh Viên giữa Nhật Bản và các nước Đông Nam Á trong những ngày cuối tháng  5 vừa qua. Vừa trở về cuối tuần qua, theo đề nghị của thầy cô và các bạn, Việt Quang sẽ chia sẻ Nhật Ký Hành Trình của mình.

Cám ơn em Nguyễn Việt Quang rất nhiều

Ban Mai Hồng

Kì 1: Tiến về thủ đô

.

1) Đôi Điều Về JENESYS

.

JENESYS là tên viết tắt của Japan – East Asia Network of Exchange for Students and Youths nghĩa là Chương trình giao lưu thế hệ trẻ và sinh viên giữa Nhật Bản và các nước Đông Nam Á 2007/2008 do JICE, AFS và Quỹ giao lưu Quốc tế thực hiện.

Bắt nhịp với xu hướng hội nhập kinh tế và khu vực của khu vực Đông Nam Á, không chỉ các quốc gia Đông Nam Á mà cả các nước khác cũng nhận ra được tầm quan trọng của việc đầu tư cho thế hệ trẻ. Các quốc gia thành viên Đông Nam Á và các nước hợp tác vì thế đã nỗ lực hết mình nhằm phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy giao lưu giữa con người với con người và thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các quốc gia mà trước tiên là phải hướng đến thế hệ trẻ. Hơn nữa, chương trình thủ lĩnh thế hệ mới Đông Nam Á (EAS) sắp tới sẽ thống nhất tổ chức tại thành phố CEBU, Philipin vào tháng 1/2007, chương trình này diễn ra cũng chính là lúc dự án về giáo dục bắt đầu đi vào hoạt động, dự án bao gồm giao lưu thế hệ trẻ, hợp tác khu vực thông qua EAS.

JENESYS là sáng kiến của nguyên thủ tướng Nhật Abe Shinzo tại hội nghị thượng đỉnh các nước Đông Á tổ chức vào tháng 1 năm 2007 nhằm xây dựng tình đoàn kết vững mạnh tại châu Á thông qua hình thức trao đổi mỗi năm khoảng 6000 học sinh, sinh viên, chủ yếu từ các nước tham gia hội nghị thượng đỉnh Đông Á (các nước Asean, Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc…) đến Nhật Bản để tìm hiểu nền văn hóa lẫn nhau với ngân sách 35 tỉ yên trong vòng 5 năm. Thành viên tham gia sẽ được phía Nhật Bản đài thọ chi phí đi lại, ăn ở khi tham dự JENESYS và có cơ hội tới tham quan nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, thâm nhập đời sống thực tế của các gia đình ở đất nước “Mặt trời mọc”

JENESYS tại Việt Nam có rất nhiều hoạt động đa dạng như sau:

  • Mời sinh viên và giới trẻ Việt Nam, những người đang nghiên cứu về Nhật Bản sang thăm Nhật Bản.
  • Tổ chức chương trình thủ lĩnh thế hệ mới Đông Nam Á.
  • Tổ chức chương trình sáng tạo Đông Nam Á
  • Mời các giáo viên trẻ Việt Nam hiện đang giảng dạy tiếng Nhật sang Nhật Bản.
  • Cử các giáo viên trẻ Nhật Bản sang Việt Nam.
  • Tổ chức chương trình “Khôi phục tiếng Nhật cho sinh viên Việt Nam”

Cách đây vài tháng, Việt Nam hân hạnh được đón tiếp một đoàn giáo viên trẻ đến từ Nhật Bản sang thăm Việt nam. Giờ đây, ngày 24/05/2010, chương trình JENESYS lại tiếp tục của đoàn Việt Nam đợt ASEAN 10 và Timor-Leste. Chuyến tham quan này gồm 22 bạn học sinh và 2 lãnh đạo đoàn đến Nhật Bản giao lưu văn hóa và trải nghiệm cuộc sống hằng ngày của con người xứ sở Phù Tang. Ngoài ra chúng ta còn có cơ hội giao lưu tiếp xúc với các bạn trẻ đến từ 10 nước khác trong khu vực.

Năm nay, lần đầu tiên tỉnh DakLak có cơ hội được tham gia với 2 slot dành cho học sinh khối THPT. Tôi – Nguyễn Việt Quang và bạn Trương Thị Thanh Nguyên đến từ trường THPT Chuyên Nguyễn Du đã có cơ hội được tham gia chương trình. Đây là một dịp hiếm có để học sinh vùng Tây Nguyên có cơ hội thể hiện bản lĩnh và khả năng của mình. Chuyến đi kéo dài 13 ngày, gồm có: 2 ngày tập huấn ở Hà Nội, 10 ngày trên đất nước Nhật Bản và 1 ngày trở về.

2) Tiến về thủ đô

.

Sau nhiều ngày chuẩn bị kỹ lưỡng, với sự trợ giúp to lớn từ phía Tỉnh Đoàn và các cơ quan có liên quan, mọi thứ cần thiết đã hoàn thành. Sân bay Buôn Ma Thuột là địa điểm chia tay cuối cùng, nơi mang theo niềm vui sướng cũng như những lời dặn dò ân cần của các bậc phụ huynh.

Vào đúng 17h30, chuyến bay mang số hiệu VN 340 cất cánh đưa chúng tôi rời miền đất Tây Nguyên đất đỏ đầy nắng, đầy gió tới thành phố trung tâm của miền trung – Đà Nẵng. Vì hôm nay không có chuyến bay từ Đak Lak đi Hà Nội nên chúng tôi phải quá cảng (transit) tại sân bay Đà Nẵng. Sau gần 5 giờ, 2 đại diện của DakLak đã có mặt tại Hà Nội trong trạng thái phấn khích, háo hức chờ đợi.

Tại đây, chúng tôi được chào đón bởi một nhân viên của công ty du lịch APEC (xin lỗi vì đã quên mất tên, hehe). Anh đưa chúng tôi đi ăn tối tại khu bán hàng ăn nổi tiếng đồng thời nhận nhiệm vụ làm hướng dẫn viên đi thăm thú 1 vòng Hà Nội.

Sau bữa ăn, anh hướng dẫn viên đưa chúng tôi về khách sạn Thắng Lợi ở phố Yên Phụ. Đây là một khách sạn có từ lâu đời nằm trên hồ Tây với hệ thống phòng ốc đầy đủ tiện nghi.

Chúng tôi vào làm thủ tục check-in lúc 12h đêm, một anh tiếp tân đưa chúng tôi đến tận phòng, đồng thời dặn dò cẩn thận những gì cần làm cho ngày hôm sau. Khi vào phòng, chúng tôi vui vẻ làm quen với 2 người bạn mới đến từ Nha Trang là Đoàn Thế Doãn và Phạm Lâm Hương Trà. Cả hai đều rất thân thiện và luôn sẵn lòng giúp đỡ.

Vậy là một ngày mệt nhọc đã kết thúc. Chúng tôi ngủ vùi trong tiếng nước vỗ vào bờ hồ Tây, chuẩn bị cho đợt tập huấn 2 ngày gian nan phía trước.

.

Nguyễn Việt Quang

Bẫy Chim

.

Trưa thứ Bảy hôm nay nóng oi bức và yên lặng hơn mọi hôm. Tiếng bán hàng rao vặt, tiếng còi xe, tiếng chó sủa hầu như im bặt nhường chổ cho tiếng ve sầu trên mấy cây phượng đầy hoa đỏ rực. Thằng Đạt ngồi chống cằm, chăm chú nhìn qua cái khe hở của khung cửa sổ khép hờ trên lầu hai để nhìn ra ngoài, nó kiên nhẫn cằm sợi giây cước nối từ một cây đũa tre chống cái lồng bàn cách chổ nó ngồi độ chừng 6 thước. Lâu lâu, vài cơn gió nhẹ làm chao đảo cái lồng bàn, nó cứ mong cho cái lồng bàn đừng có ngã, như vậy thì sẽ làm cho mấy con chim se sẻ đang đậu gần đó hoảng hốt  bay mất.

Mấy hôm trước, thằng Đạt đã rải một ít hạt gạo để dụ cho những con chim se sẻ trên mấy cây dừa gần đó quen ăn mà tới. Nó cứ nghĩ đến lúc bẩy được mấy con chim se sẻ,nó sẽ kêu thằng Thuận đến làm thịt. Muối, tiêu, tỏi, ớt, vài lá ổi, ba cục đá làm nồi và vài cục than đã chuẩn bị sẳn. Nó không thích nhổ lông và làm thịt chim, nhưng nó rất thích bẫy chim và ăn món chim se sẻ nướng nầy.

Những ngày Hè, ngoài việc đọc sách, đi họp Hướng đạo, đá banh, thả diều hay tắm biển…bẫy chim là một trong những cái thú say mê của thằng bé lớp bốn nầy …

Hình như có hai con se sẻ đã bay xuống thềm, một con thật nhanh nhẹn chạy gần đến cái lồng bàn, dừng lại, đưa hai con mắt tròn xo dáo dác nhìn khắp nơi, mổ ngay hạt gạo xa nhất, rồi lại dáo dác nhìn, nó đến gần hơn, nó chạy vào bên trong phạm vi của lồng bàn, thằng Đạt chưa giật giây cước vội, nó chờ.

Con chim đầu tiên quay đầu về con bạn kêu chim chíp, thế là con chim còn lại chạy vội đến, mổ lấy mổ để những hạt gạo… thằng Đạt nhanh như chớp, giựt phăng dây cước, cái lồng bàn mất cây đũa chống ngã xập nhốt hai con chim ngây thơ kêu rối rít bên trong; xa xa, trên ngọn cây dừa, có tiếng trả lời của mấy con chim non vọng lại, hai con chim bị bẩy kêu lớn và có phần thảm nảo hơn…

Không biết ai sẽ chăm sóc đám chim non này?

thằng Đạt nghĩ vậy, chạy vội ra giở cái lồng bàn, hai con chim vui kêu chim chíp bay thật nhanh về cây dừa.

.

Phạm Lưu Đạt

Sống Nhanh

.

  • Ta vội vã  bỏ qua làn mưa mong được về nhà, bỏ qua những cậu bé đánh giày, cô bé bán vé  số dạo đang co ro lạnh run dưới mái hiên ven đường.
  • Ta tránh vụ tai nạn ta tình cờ gặp để mặc nạn nhân tự lo cho mình vì ta sợ có nhiều rắc rối sẽ theo mình.
  • Ta bỏ qua ánh mắt của đứa trẻ với xấp báo nặng trên tay, tung tăng bước vào cửa hàng, shop thời trang mua vài thứ mà có thể vài ba ngày sau ta đã chán.
  • Ta sẵn sàng vượt đèn đỏ dù biết rằng rất có thể tai nạn xảy ra chỉ là trong một nháy mắt.
  • Ta bỏ qua màu hoa phượng để vội vã về với gia đình, với những cuộc vui chơi mà có khi nào chợt nhận ra mùa chia tay sẽ láy đi những vô tư của tuổi học trò.

Cứ thế ta bỏ qua thật nhiều với phương châm “sống nhanh” mà không biết tâm hồn chai sạn dần, vô cảm với mọi người xung quanh và với chính mình. Đừng vội sống nhanh khi tâm hồn bạn cần có những phút thảnh thơi. Đừng vội quay đi khi đằng sau bạn có ai đó đang chờ bạn ngoảnh lại.

Hãy sống chậm, suy nghĩ nhiều hơn, cho đi và nhận lại, yêu thương và hạnh phúc, bạn ơi!

.

Nguyễn Thị Tường Vi

Lắng Nghe Tình Yêu – Huỳnh Huệ

 

 

 

 

Có những lúc chúng ta cảm thấy ngại ngùng và e thẹn bày tỏ tình yêu mà ta cảm nhận trong lòng. Do sợ làm người kia bối rối, hay do mình ngượng ngập, chúng ta ngại thốt ra ba từ “ Mình yêu bạn” ( Em yêu anh/ chị….) . Và chúng ta bày tỏ ý tưởng ấy bằng những từ ngữ khác.

 

Đôi khi chúng ta nói “ Cẩn thận nhé” “ Đ i từ từ thôi”, “ Mong mọi sự tốt lành”, hay “ Mình nghĩ nhiều đến bạn”… Thực ra, những lời ấy là những cách diễn đạt của “ Mình yêu cậu,” “ Cậu rất quan trọng với tớ”  và “ Tớ quan tâm đến mọi điều xảy ra với cậu”.

 

Con người chúng ta lắm khi rất lạ. Điều duy nhất ta muốn nói và cũng là điều mà chúng ta nên nói lại là điều ta giấu không nói ra.

Tuy vậy, vì cảm xúc ấy quá t hực,  nhu cầu nói ra quá mạnh thôi thúc ta dùng từ ngữ, cử chỉ để bày tỏ nhưng  nhiều khi ta bối rối không biểu đạt được ý nghĩa.  Trong khi đó người ta  yêu, người mà  ta muốn  bày tỏ, lại thấy ngỡ ngàng nghĩ rằng mình không được  trân trọng yêu thương đúng mức.

Vì thế trong cuộc sống hàng ngày ta nên lắng nghe để h iểu rằng có tình yêu trong những lời người ta nó i  với  chúng ta.  Có khi từ ngữ rõ ràng là cần thiết, nhưng thường thì cách nói còn quan trọng hơn. Một câu mắng yêu chứa đựng yêu thương nhiều hơn những câu nói sáo rỗng xem chừng không thật.

 

Đôi khi ta thể hiện tình yêu bằng sự im lặng không một lời thốt ra, đôi khi ta nói hết ra, có khi là không thực tế nhị. Cũng có nhiều khi ta phải thể hiện tình yêu  bằng sự tha thứ cho ai đó đã không lắng nghe và đón nhận  tình yêu ta cố gắng thể hiện.

Vấn đề là chúng ta không phải luôn thấu hiểu ngôn ngữ tình yêu mà người ta đang nói cùng ta.

 

Một cô gái có thể dùng nước mắt hay cảm xúc để nói điều muốn nói. Người yêu của cô có thể không hiểu cô ấy vì có lẽ anh ấy đang mong chờ cô  nói ngôn ngữ của mình

 

Một  cái ôm hàm ngôn “ Tôi yêu bạn” mặc dù lời nói thốt ra có thể khác. Bất cứ biểu hiện nào về mối quan tâm của một người dành cho một ai đó đều biểu đạt : Mẹ yêu con. Anh yêu em/ Chị yêu em/ Tớ yêu cậu… Đôi khi cách diễn đạt có thể  vụng về, hay nặng nề. Nhiều khi chúng ta phải nhìn cho thấu và lắng nghe chăm chú  một tình yêu chứa đựng hay  ẩn náu bên dưới những hành động khác nhau đó

Người mẹ của một cậu bé có thể không nhẹ nhàng và cũng chẳng ít lời mắng cậu con trai  vì điểm số thấp hay la cậu về chuyện dọn phòng. Cậu bé có thể nghe chỉ lời trách móc, nhưng nếu lắng tai cho kỹ cậu sẽ nghe được tình yêu của mẹ sau những câu trách vì mẹ muốn cậu học tốt và làm tốt. Đó cũng là tình yêu.

Một cô gái đi chơi về nhà khuya gặp người cha thức chờ và la rầy. Cô gái có lẽ chỉ nghe- thấy cơn giận của cha, nhưng nếu lắng nghe kỹ, cô sẽ nghe thấy tình yêu của cha trong nỗi giận” Cha lo cho con” và “ Vì cha quan tâm đến con, cha yêu con. Con rất quan trọng với cha mẹ”

Tuy nhiên ở đây để tránh những trường hợp đáng tiếc và đau lòng có thể xảy ra  về phản ứng của những người bị la rầy.  Đó là khi con cái còn quá trẻ sẽ không hiểu những lời la rầy của cha mẹ anh chị hay thầy cô là phát xuất từ sự quan tâm và tình yêu rồi  các em phản ứng lại rất nông nỗi thiếu suy xét. Hậu quả là những tổn thương, đổ vỡ và mất mát.  Do đó xin các bậc cha mẹ người lớn cẩn trọng hơn với những lời nói của mình dù với động cơ tốt nhưng cách nói có thể chưa phù hợp và dễ thuyết phục con em.

Chúng ta còn có thể nói yêu một ai đó bằng nhiều cách khác – quà tặng ý nghĩa và thích hợp cho những dịp đặc biệt, như sách,  hoa,  những tin nhắn, những email ngắn, … với những nụ cười, cái ôm,  đôi khi là nước mắt cảm xúc, và ái ngữ .

Sau cùng xin mọi người yêu nhau nhớ rằng :

“Tình yêu là kiên nhẫn, tình yêu là lòng nhân ái.

Tình yêu không đố  kị, tình yêu không khoe khoang,

Tình yêu không kiêu hãnh, Tình yêu không thô bạo”

( Corinthians 13:4)

.

Huỳnh Huệ

Nằm Xuống Cỏ Và Mơ Mộng

(Cái Sân Vuông và Nơi Thờ Phật – tác giả Lữ, NXB Phương Đông)

TT – Một cuốn sách mỏng, những trang văn rời viết dọc theo Trái đất, nơi nào đó của Hà Lan với cối xay gió, một hải cảng Địa Trung Hải thật đẹp, vùng California, những cánh đồng hoa Provence Pháp, miền Bắc Mỹ giá lạnh và VN, tất nhiên.

Những trang văn nhặt nhạnh tình yêu thương nơi chiếc bàn thờ Phật nhỏ và cái sân vuông tuổi thơ đến cánh đồng tuyết mù, trắng rợn người, từ cỏ xanh sân nhà đến rừng tùng châu Âu… Sự hồn nhiên gắn chặt trên mỗi câu văn, mỗi hình ảnh.

Tác giả lớn lên, tiếp thu văn hóa và giáo dục Hà Lan, quen với hoa tulip hơn nén nhang thắp tưởng nhớ tổ tiên. Nhưng dường như nền tảng văn hóa Việt, cái nhìn phương Đông đã nằm trong di truyền, sự pha trộn hai cái nhìn, hai cách suy lý và duy cảm khiến trang văn vừa nhiều lập luận lại vừa mềm mại, yêu thương.

Tiếng Việt trong sách thật lạ, không phải là tiếng Việt của người sử dụng như một ngôn ngữ thứ hai, cũng không là một thứ tiếng Việt thuần nghĩa, mượt mà mà ta vẫn hay sử dụng. Sự lửng lơ, pha trộn trong ngôn ngữ và ý tưởng làm thành món cocktail thật lạ nhưng ngon, chắc thế. Sách dễ làm người ta liên tưởng đến Hoàng tử bé hay Con lừa và tôi, những trang văn chứa tấm lòng thánh thiện và yêu thương cuộc sống hồn nhiên của trẻ thơ. Đôi lúc chớp lóa, bất ngờ, đẹp như một vệt cắt thơ; đôi lúc hồn nhiên, thú vị như một câu thoại trong đời sống. Có lẽ ngoài văn hóa và ngôn ngữ, thể loại cũng là sự pha trộn trong sách.

Nhưng đừng để tâm phân định rạch ròi làm gì, cứ giở từng trang, thật chậm. Khởi đầu của mỗi trang là điều hết sức bình thường nhưng lạ lẫm bởi tác giả nhìn khác và nhiều bao dung. Cuộc chuyện trò với tia nắng sớm – người bạn bền bỉ nhất, những cây ngò non trong mảnh vườn con của mẹ nói gì, thơ có phải là trang giấy trắng, một chiếc bánh có thể chứa cả quê hương hay bếp lửa và tách trà nóng quan trọng thế nào với một người, cô bé hàng xóm có bay lên thật không… Những vấn đề mà ai cũng từng dăm lần đặt ra khi thơ ấu, tự trả lời và đã quên đi, trang sách nhắc nhớ, góp thêm chuyện bằng một giọng dịu dàng.

Hãy đọc chậm để nghe yên bình tràn về trên mỗi chữ, như nỗi trẻ con hân hoan. Sách gợi những nơi chốn trú ngụ cho tâm hồn trong “chiếc sân vuông” thế giới này. “Tôi muốn tạo dựng hạnh phúc trên cái sân vuông. Và tôi muốn luôn luôn có thể trở về nơi thờ Phật trang nghiêm, nơi tôi từng quỳ bên mẹ, ngây thơ và trong sáng”, ai không muốn như thế? Nơi chốn ấy đang đợi bạn tìm về!

.

VƯƠNG THUẤN

(Cám ơn em Linh Thoại đã gửi cho  Ban Mai Hồng bài viết đẹp, rất thơ của cô Thuần về một cuốn sách hay, thi vị như tựa đề bài viết)

Thơ Ơi! Đừng Là Khúc Độc Hành

1/ Không trở lại vấn đề vừa mới đã trở thành cũ – thơ, phản thơ – người đọc thiện chí buộc phải nhận ra dẫu còn trăn trở và khắc khoải rằng “thơ mới” Việt Nam thế kỉ 21 đang khấp khởi xuôi dòng.

Tôi không phải là con đò. Chỉ là một khách bộ hành đứng đâu đó ven sông. Soi mình trong một chiều tịnh vắng, tôi muốn cất lên với riêng mình “Sông ơi, đừng là khúc độc hành”!
Cái mới bao giờ cũng tự mình đối diện với các phản lực. Nhớ lại “một thời đại trong thi ca”, thời đại mà cả một hệ thống thi pháp buộc phải thay đổi theo qui luật phát triển nội tại và tiềm năng của văn học dân tộc, đã làm cho không ít người có ý thức nghệ thuật trở thành lực phản của một dòng chảy đang đến hồi không cản được. Các lực phản ấy nhiều khi lại cần thiết, kiểu luật sư và công tố viên trước phiên toà, nó không kiềm hãm mà tạo nên một điều hoà – tự thân, diễn ra ngay trong ý thức người sáng tác – để từ đó mà vượt lên với một tư biện sâu chín. Cũng còn có lý do thứ yếu rằng, ở Việt Nam ta cái mới trên nhiều lĩnh vực kinh tế, văn hoá, văn nghệ thường đến một cách hồ hởi và được cộng đồng tiếp nhận cũng hết sức vô tư nhiệt tình, nhiều khi thái quá (có chủ quan không?).

Riêng trong lĩnh vực thơ ca, thật đáng mừng! Một luồng gió mới đang được thổi bùng lên, không cần nhắc lại tên tuổi, ta cũng thấy hiện lên những gương mặt NGƯỜI – MANG – GIÓ, dẫu phản lực có lúc làm cho tóc lệch ngôi, môi chuyển màu nhưng vẫn là gương mặt ấy: tự tin – cái tự tin của một tín đồ! Sức mạnh của GIÓ đã cuốn theo một thế hệ trẻ và làm mới những cây bút cũ, cả những người biết mình đang cũ. Đủ thấy lộ trình “thơ mới”đang thực sự bắt đầu giữa ngổn ngang những tìm tòi thử nghiệm gian khổ! Ở một bộ phận người đọc, hình như chiếc nôi cũ từng nuôi lớn mình dù tuyệt đẹp vàng son một thuở cũng đã trở nên chật chội quen thuộc quá, nhìn đâu cũng toàn thấy người thân!

Nhìn trên mặt sách báo, người đọc không chuyên nghiệp như chúng tôi thường phân làm ba loại thơ: cũ – nửa mớ i- và quá mới. Có người còn “phân biệt chủng tộc” hơn: thơ làng và thơ cung đình. Anh bạn tôi cay nghiệt: “thơ làng, thơ nửa mới là dành cho mọi người còn thơ quá mới, thơ cung đình là dành cho chính tác giả!”. Nói vậy là oan – tôi công khai bênh vực – thơ có quyền lạ hoá nhưng thiên chức của thơ không được xa lạ hoá con người. Có lẽ trong giai đoạn hiện nay, người thơ đang đi trước và người đọc bình thường đang mỏi gót theo sau. Khoảng cách ấy đang là quá xa – một khoảng cách có phần nghiệt ngã nhưng lại tất yếu của nghệ thuật (nghệ thuật hội hoạ là một ví dụ) nhất là khi các nhà cách tân vào cuộc.

Vậy đến bao giờ để người đọc và người thơ đi kịp nhau trên một con đường? Tiếng nói tri âm sẽ cất lên từ đâu trong cộng đồng?
Bình tâm mà nói, có bao giờ ta quá đà khi nhân danh “cách tân”? Đã có lần trên báo chí úm ùm lên chuyện “phản thơ”, “bất khả giải”…, ai cũng có những quan toà của riêng mình và cả những biện minh hợp pháp, trong văn chương khoảng cách giữa “chính thơ” và “phản thơ”, “khả giải” và “bất khả giải” quả là mong manh, nó phụ thuộc vào quá nhiều yếu tố, văn chương vốn nhiễu sự mà! Bình tâm nhưng hãy công tâm, liệu thơ sẽ đi đến đâu nếu nó không tìm cho mình một chỗ để làm tổ trong lòng người đọc. Thật cũ khi nói rằng:người làm thơ tâm huyết không phải chỉ một mình “khép phòng văn hì hục viết” mà luôn thấy người đọc trước mắt mình, thậm chí phải tỏ ra băn khoăn,giả định trong việc “hướng đạo” đối với người đọc – ẩn tàng. Tác giả quá vô tư, độc giả chỉ còn cách vô tâm thôi!

Tôi thật sự hứng khởi khi đọc nhiều bài thơ cách tân trên Văn Nghệ Trẻ, Sông Hương, Đất Quảng… tôi cảm đươc cái nhã thú dang tay bơi trên một dòng sông rộng, nhiều khi bất lực để mặc cho nước, bèo bọt, cả ánh măt trời chiều vỗ thẳng vào mình, để rồi mấy ngày sau đó còn khổ tâm vì một chuyến chơi sông!


Nhưng cũng có lúc tôi hết sức bi quan đành đứng từ xa nhìn dòng sông thơ tấu khúc độc hành. Cố tìm một mạch ngầm liên kết, một cấu tứ mờ, một vài câu, từ tâm đắc nhưng bất lực như đi lạc giữa một rừng chữ nghĩa hoang dã. Không thể nói tiếng tri âm, đành dối lòng dối bạn. (Không loại trừ điều này còn do năng lực cá nhân của người tiếp nhận). Dù sao cũng thật đáng buồn, tôi viết trên Đất Quảng:

“Con chữ có ma
Còn hay mất?
Hồn và thơ đánh tráo ngôn từ
Ngỡ thôi miên mà lòng vẫn thức
Dối nhau – buồn
Con chữ quần hôn.”

Có phải vì sự linh thiêng của lời cổ nhân “văn chương tối kị tuỳ nhân hậu” hay vì nhân danh cái mới mà ta tự cho mình cái quyền được tranh bước vội vàng trên lộ trình cách tân?

2/ Các nhà cách tân đã vào cuộc, vì sao các nhà lí luận-phê bình chưa lên tiếng?

Vai trò của nhà lí luận và phê bình văn học trở nên rất quan trọng trong một giai đoạn mà văn học có những bước đột phá như hiện nay. Nhìn lại đời sống văn học Việt Nam trong quá khứ, các nhà lí luận và phê bình tiền bối đã thực sự song hành cùng nhà thơ, nhà văn, tác động lẫn nhau và tác động người đọc để cùng làm nên diện mạo văn học từng thời kì.

Chúng tôi – người đọc – đang “ngóng gió đông” thấp thỏm chờ đợi những công trình nghiên cứu qui mô và khả tín kịp thời định hướng thẩm mĩ cho cảm nhận và sáng tác. Đó là thiên chức và trách nhiệm của nhà phê bình trước sự phát triển của văn học dân tộc. Có người nói đùa:lúc này các nhà lý luận-phê bình chuyên nghiệp và tự trọng chưa thể lên tiếng. Anh bạn chuyên viết phê bình và đã từng thành công của tôi cũng thú nhận:“Chưa thấy được xương sống thì thịt da nào có ý nghĩa gì”. Mà đúng thật, chưa thấy được cái xương sống của mỗi bản ngã sáng tạo thì làm sao thấy người, thấy đời, làm sao có thể vững tay phê, bình khi chính mình còn chưa tin ở mình? Đúng là khó tạo một hợp lưu khi mà các dòng chảy thơ đang ào ạt tuôn về các hướng. Phải hình thành một hệ thống tiêu chí mới chăng?

Cũng không quá bi quan, thực ra chưa có công trình lớn nhưng công việc phê bình thơ, điểm thơ cũng đã diễn ra dưới nhiều hình thức trên diễn đàn văn nghệ lâu nay.Ví như lời giới thiệu các tập thơ trên báo, lời ngỏ, lời bạt, các cuộc tranh luận thơ, chuyên mục “thơ-tìm tòi và đổi mới”của Văn Nghệ Trẻ… Chính những “đoản khúc tri âm” này cũng đã góp phần định hướng cảm nhận cho người đọc.

Nhân đây tôi muốn có một đề nghị-chỉ là tình thế thôi – khả dĩ đáp ứng phần nào nhu cầu thưởng thức thẩm mỹ cho độc giả: Trên mỗi số tạp chí địa phương và trung ương nên dành một trang mục “Diễn đàn độc giả”, để đăng trích những cảm nhận ngắn gọn, tự nhiên, không thành bài (không đòi hỏi tính hàn lâm) của các cây bút chuyên, không chuyên, của hội viên, của người đọc mọi tầng lớp, kể cả của tác giả “mở ngỏ” về tác phẩm của mình; nhất là với những tác phẩm được viết theo lối mới. Tiếng nói tri âm từ đó sẽ cất lên, dù chỉ là tri âm “từng phần” hoặc thậm chí không cùng “hệ quy chiếu”cũng đáng trân trọng biết bao! Và tác giả cũng đỡ phần nào cái cảm giác“độc hành”. Để sinh động hơn xin lấy một ví dụ:

Tôi đọc nhiều lần đoạn thơ sau trong bài mở đầu tập thơ “Liên Tưởng”của Lê Vĩnh Tài (NXB Văn nghệ TPHCM – 2006) mà vẫn không thể nào “ngộ” ra: “…chúng ta thường nhầm lẫn khi tưởng tượng cơn mưa và bữa cơm / tấm khăn trải bàn, đĩa cá thu gợi lại sương mù / phố dài ướt mưa chân dài mắt ướt / người đàn bà gợi lại lo âu / sự lừa đối gợi đêm mùa hạ / trong cơn mơ vang một tiếng kêu / như giấc ngủ ai ném lên hòn đá / tại sao những ý nghĩa / vẻ dịu dàng thiên thần của nó đáng yêu như chú bé chăn cừu trong chuyện cổ / hoài công góp lại sao trời và hoa / vẫn ám ảnh câu thơ chúng ta / như mái chèo lướt trên mặt sông / va mãi vào sóng nước …”

Và khi đọc lời bình ngắn trong bài giới thiệu thơ của Nguyễn Việt Chiến trên Văn Nghệ Trẻ (14/1/2007): “Trong đoạn thơ này, Lê Vĩnh Tài đã nhận ra vẻ đẹp nhân văn của ngôn ngữ thơ vẫn mãi mãi ám ảnh những câu thơ và những người thơ trong hành trình sáng tạo văn học của họ, mặc dù có đôi lần người cầm bút đã nhầm lẫn giữa giá trị đích thực của đổi mới thơ với những tìm tòi xa lạ với ngôn ngữ thơ”.

Tôi chỉ biết cảm ơn nhà thơ Nguyễn Việt Chiến – và chỉ cần một đoạn văn ngắn ấy thôi – với tôi, anh đã trở thành người dẫn đường và với Lê Vĩnh Tài, tôi đã là người bạn tuy vẫn còn bỡ ngỡ sơ giao. (Đó cũ ng là một chứng minh cho mối quan hệ : nhà thơ – nhà phê bình-người đọc). Dẫn ra ví dụ trên, một lần nữa tôi muốn khẳng định nguyện vọng của mình.
Nhiều đêm nghĩ quanh quẩn về sứ mệnh của thơ theo cách nói của Mai-a-côp-xki: “Người ta có thể leo qua một câu thơ hay để đến với cuộc đời cao đẹp hơn”, đầy thiện chí tôi mong mỏi “Thơ ơi, đừng là khúc độc hành!”.


Huỳnh Văn Thống

Mùa Hạ Cuối

Bác bảo vệ đã vung cái dùi mà nện vào tang trống một hồi dài vang rền đến mấy ngả đuờng. Hồi trống rất đỗi thân quen, rất đỗi gần gũi, đã gắn bó với màu áo trắng ngây thơ của tuổi học đường chúng tôi suốt từ bao giờ. Vậy mà bao năm rồi, tôi không nhận ra thứ âm thanh rất đáng yêu, rất quyến rũ, rất ấm áp vẫn vọng vào tai từng ngày. Chỉ hôm nay, chỉ vào lúc này, tôi mới chợt dậy lên cảm giác yêu thương luyến nhớ nó. Khi biết nhớ là khi đã biết xa. Chúng tôi đang ở những ngày còn lại ngắn ngủi của năm cuôí cấp. Chỉ một thời gian ngắn, rất ngắn nữa thôi, là cuộc đời học sinh đã lật sang một trang khác. Với những ai còn may mắn được tiếp tục trên con đường học vấn, còn tiếp tục được chắp cánh cho ước mơ của mình, thì cũng đã khác đi nhiều những màu sắc, dù vẫn là bàn ghế, vẫn là bảng đen phấn trắng, nhưng tôi biết sự vô tư hồn nhiên của một lứa tuổi sẽ phai dần, thay vào đó là sự chững chạc, sự âu lo, và cả những tìm tòi khám phá mới. Vì vậy mà hồi trống đã đánh thức trong tôi nỗi bồi hồi, nôn nao vì cảm giác như mất mát một chút gì. Đó là hồi trống cuối cùng của một chặng đường, bởi từ mai, chúng tôi không còn nhưng tiết học chính thức nữa, tuy vẫn còn những lý do để lui tới mái trường này.

Một cú huých nhẹ làm tôi giật mình, một cuốn lưu bút chìa ra trước mắt tôi.

_ Mày viết cho nhỏ Linh mấy chữ đi, còn mày với tao nữa thôi.

Hà nói cùng với ánh mắt khẽ hất về một hướng. Linh đang gục mặt xuống bàn, đôi vai rung rung thấy rõ. Tôi nhướng mắt, Hà nhỏ giọng :

_ Hết năm nay là nó không được đi học nữa rồi.

_ Sao vậy ? Nó đang học được lắm mà.

Hà khẽ nhún vai :

_ Học được thì cũng vậy thôi. Nghe nói gia đình nó làm ăn thua lỗ dữ lắm, cái nhà cũng phải bán rồi, ít nữa chị em nó phải về quê ở nhà bà nó. Bữa giờ nó cứ khóc hoài à.

Tôi thở một hơi dài, trước mắt đã là một cuộc chia ly thật buồn rồi. Mở cuốn lưu bút, thấy mỗi trang viết đu có một tấm hình kèm theo. Một kỷ niệm đẹp, sẽ rất khó quen trong đời.

_ Yêu cầu các bạn chú ý, lớp trương có ý kiến kìa.

Tôi quay nhìn một vòng, tất cả những gương mặt thân quên vẫn ngồi yên tại chỗ, chưa ai có ý nhấp nhổm ra về, chả bù cho mọi ngày, tiếng trống chưa dứt đã ào ào như ong vỡ. Hình như trong mỗi chúng tôi đã có một chút gì khang khác rồi.

_ Các bạn thân mến, cho mình làm lớp trưởng nốt hôm nay nữa nhé.

_ Cha cha, bữa nay lớp trưởng ra bộ người lớn ghê ta ơi. An nói ra vẻ tợn.

_ Ưa, cho làm nốt hôm nay thôi, từ mai có xin cung không được làm nữa đâu.

Sau câu nói pha trò ấy, những nụ cười chỉ vừa nhóm lên một nửa, không muốn không khí thêm nặng, Phước nói nhanh :

_ Mình có ý kiến thế này, chúng mình đã chuẩn bị rời xa mái trường này, xa những thầy cô, và có lẽ chúng mình cũng không còn gặp nhau đưỡc đầy đủ thời gian tới, nên …

Một chút xúc động đã lan nhanh, những vành mi con gái đỏ hoe, những ánh mắt cậu trai ngó lơ ngoài khung cửa, một khoảnh khắc biểu lộ tâm trạng. Hóa ra chẳng riêng ai, mà tất cả đều có chung một nỗi lòng, chỉ là có thể hiện ra hay khong thôi. Phước khẽ hắng giọng rồi tiếp :

_ Chúng ta sẽ tổ chức một buổi liên hoan, mời hết tất cả các thầy cô đã dạy chúng ta trong suốt mưòi hai năm qua đến dự. Các bạn thấy thế nào ?

Tiếng vỗ tay và những lời tán thành rộ lên. Bầu không khí quay ngược 180 độ. Điều này chỉ có thể có được ở cái tuổi mau nhớ chóng quên của chúng tôi thôi. Thế là tất cả châu đầu chụm mỏ như những chú chim sâu lích ta lích tích rôm rả bàn bạc sắp xếp cho một bữa tiệc hứa hẹn rất nhiều  diều thú vị và ý nghĩa.

Cái lớp học hôm nay khác hẳn mọi ngày, tất cả những chiếc bàn được nối vào nhau thành một cái bàn dài ở giữa, còn tất cả ghế thì vây quanh . Tổ trang trí còn mượn đâu được một số khăn bàn, lại thêm những lọ hoa điểm xen  trông trịnh trọng hẳn lên. Trên tường là những hình thú, cây, hoa được dán rất mỹ thuật. Hải ta được dịp trổ tài khéo tay. Còn một tốp nam nữa thì lúi húi với một đống giấy chữ với một tấm băng rôn quay mặt vào tường. Tôi tò mò trước vẻ bí mật của những cậu bạn định xớ rớ tìm cách coi lén thì Châu la lên :

_ Thôi đi bà, đừng có mà làm lộ hết bí mật của tui tui. Bổn phận đàn bà là cái bếp, bà đi ra với bổn phận của bà đi.

Tôi phùng má :

_ Không ra. Đừng có mà lên giọng coi thường phu nữ nghe, đàn bà bây giờ không chỉ lup xúp trong cái bếp đâu à. Qua mặt đàn ông vèo vèo đó chứ tưởng.

Như cầm đôi đũa đi vào, nghe vậy liền toáng lên :

_ Á, bữa nay mấy cha to gan lớn mật dám coi thương chị em ta hả ? Ê tụi bay, đi hết coi ai chết cho biết.

“ dii đi” Mấy cái miệng hè nhau hô to làm các cậu chàng cuống quýt :

_ Thôi thôi được rồi, con lạy mấy má, mấy má không lẹ lên cac thầy cô tới bây giờ kìa.

_ Cho chừa cái giọng cái giọng trèo đầu cưỡi cổ đi nghe.

Phú nhún vai :

_ Đanh đá vừa thôi hổng ai dám tán, ở giá hết bi giờ.

_ Có ở giá cũng không mượn ông lo. Xí, tưởng ngon lắm á.

_ Thôi thôi, nồi cà ri sôi rồi kìa, có nhớ mua bánh mì chưa hả Tâm ?

Tôi dàn hòa và sà xuống chỗ hành lang đã tạm biến thành gian bếp .

_ Có ông nào rảnh phóng xe đi mua bánh mì giùm cái. Nãy xách nhiều đồ quá làm sao mua được.

_ Đưa tui đi cho. Chu cha, cái chi mà thơm điếc mũi rứa hè ?

_ Ông biến đi, đây là bí mật của tụi tui.

_ Vậy là huề nghe.

_ Coi chừng trễ rồi đó, lẹ lên đi.

Tíu ta tíu tít một hồi công việc cũng đã tạm tạm. Cái bàn đã dần kín chỗ cho các món ăn, mấy đức con gái xoa tay nhìn những tác phẩm của mình :

_ Ai dám nói nữ sinh là không biết nấu ăn. Ngó cũng ngon lành lắm chớ bộ.

_ Còn phải ăn mới biết, hổng chừng mặn chằng ở trỏng á.

_ Sợ thì lát hồi đừng ăn.

Cứ thế, luôn tay luôn chân luôn cả miệng. Tấm băng rôn đã được máng hai đầu trước tấm bảng đen nhưng mặt chữ vẫn quay vào tường. Chà bí mật đến phút cuối đây mà.

_ A, Thầy Minh đến rồi kìa. Cô Oanh nữa…

_ Oi trời ơi, chưa đâu vào dâu hết, làm sao bây giờ ?

_ Gì mà cuống lên vậy ? Cũng gần xong cả rồi, bà thiệt …

_ Ban tiếp tân đâu ra đón các thấy cô kìa. A thầy Thanh, thầy Tú đến kìa…

Không khí chộn rộn, tưng bừng nao nức hẳn lên. Trên gương mặt các cô cậu đều hiện rõ cả niềm vui lẫn nét lo âu. Đương nhiên là phải lo rồi, việc quan trọng chứ đùa đâu. Lúc bàn tính thì thấy không có gì đáng sợ cả, nhưng bây giờ bước vào thực tê mới thấy run. Lần đầu tiên trong lứa tuổi học trò, chúng tôi có dịp tập làm người lớn. Mà sự thiếu sót thì rõ ràng không thể tránh khỏi, liệu có làm các thầy cô buồn lòng không nhỉ ?

Ban tiếp tân chủ yếu là ban cán sự lớp, các đồng chí ấy tỏ ra nghiêm trang rất mực, giá lúc khác chắc đã rúc rích mà cười trêu, nhưng bây giờ gần như ai cũng chia sẻ cái lo nên chẳng còn tâm trí đâu mà cười.

_ Chào các em. Oi trời ơi, làm gì mà cứ như đi đón thủ tướng chính phủ vậy. Cười toe toét lên cái coi.

Câu nói của thầy Minh ngay lập tức có hiệu quả, khi người ta đã cười được, có nghĩa trong lòng người ta đã nhẹ đi được một nửa. Tiếp tiếp theo là những thấy có trong danh sách mời lần lượt có mặt. Điều này làm chúng tôi rất vui mừng và thật xúc động. Vì đó là sự thể hiện một tình cảm sâu sắc của các thầy cô dành cho chúng tôi. Một cảm giác như bao la biển rộng, như dào dạt sóng trào ùa vào tâm hồn tôi, tôi phải vội quay đi để giầu cái vành mi hơi hoe đỏ. Nhỏ Linh điệu đàng trong tà áo dài xanh luôn miệng và tay mời các thầy cô ngồi vào bàn. Tôi dám chắc những hình ảnh ủa hôm nay sẽ không bao giờ có thể phai mờ trong tâm trí nhỏ.

Cô Nga, cô Hậu, cô Anh, cô Dung vừa dừng xe máy trước cổng , các cô hôm nay trong thật trẻ trung trong những trang phục áo váy, không như mọi ngày nghiêm nghị trong chiếc áo dài. Tôi điểm qua, hầu như đủ mặt các thầy cô đã dạy chúng tôi suốt cả ba cấp. Hôm chia nhau đi mời, có một vài thầy cô đã chuyển trường, chuyển nhà, chúng tôi vẫn cố tìm cho được. Tình thầy trò bao năm, chỉ mong có dịp này báo đáp, mai kia như chim rời tổ, tung cánh đến tận muôn xa, dễ gì.

_ Chà, không ngờ mấy cô cậu học trò ngốc nghếch của chúng ta mà cũng biết xôm trò gớm hả ?

Thầy Vương nói khi nhìn quanh một lượt. Lời khen làm chúng tôi phổng mũi và cảm thấy tự tin hơn nmột chút. Phước len lén nhìn đồng hồ, đưa mắt sang Châu, Châu khẽ ra hiệu với Tuấn, cả ba cùng gật đầu. Phước đi lên trước bảng, Châu và Tuấn dừng lại hai bên tấm băng rôn. Phước hít mấy hơi để lấy bình tĩnh, các thầy cô và cả chúng tôi đều nhìn về phía cậu ta. Chac anh chàng đang run lắm đó, không biết co ăn nói được ra hồn không.

_ Kính thưa các thầy cô. Em xin thay mặt cho toàn thể lớp 12A xin trân trọng đón chào các thấy cô đã đến dự cùng chúng em cuộc vui hôm nay.

Một tràng vỗ tay râm ran, Phước đã tự  tin hơn, tiếp tục :

_ Kính thưa các thầy cô thân yêu, đây thật là một vinh dự vô cùng cho chúng em, chúng em rất xúc động và biết ơn tấm lòng mà các thấy cô đã dành cho chúng em suốt mười hai năm học dưới mái trường này. Từ nay chúng em không còn được sự dìu dắt của các thay cô nữa, nhưng chúng em sẽ cố gắng hết sức mình để vững bước trên những con đường tương lai sắp tới, chúng em tin rằng, chúng em sẽ có đủ t tin và điều kiện để trưởng thành, từ những gì mà các thầy cô đã dày công truyền thụ cho chúng em. Để tỏ lòng biết ơn, hôm nay chúng em xin có một chút lòng thành, kính mời các thầy cô chung vui với chúng em trong…

Nói đến đây Phước chợt dừng, đã xếp đặt trước nên Châu và Tuấn không đợi nhắc, cùng nhau quay hai đầu tấm băng rôn để lộ mặt chữ ra ngoài. Trên nền phông xanh là dòng chữ :

“ KÍNH MỪNG CÁC THẦY CÔ GIÁO VỀ CHUNG VUI CÙNG CHÚNG EM TRONG : MÙA HẠ CUỐI “

Ba chữ Mùa Hạ Cuối màu đỏ chói, màu của hoa phượng vĩ làm xốn mắt tất cả mọi người đang có măt. Hóa ra bí mật của các chàng là như thế này đây. Thảo nào mà không dám để cho bọn con gái nhìn thấy, sợ mít ướt té le đó mà, nhưng bây giờ thì cũng có tránh khỏi đâu.

Ít giây cho sự xúc động lắng xuống, Phước nói, giọng trầm hơn lúc trước :

_ Kính thưa các thầy cô, sở dĩ chúng em gọi dây là Mùa Hạ Cuối, vì sau năm học này, trong số chúng em sẽ có một vài bạn không thể bước tiếp trên con đường học vấn. Còn lại, cũng chưa biết sẽ thế nào trong những cuộc thử sức sau này. Và dù thế nào thì đối với chúng em đây cũng là một mùa hạ đáng ghi nhớ nhất.

Phước cúi đầu chào trong những tiếng vỗ tay nồng nhiệt. Chao ôi, cậu bạn của chúng tôi bỗng nhiên chững chạc đến khó tin, có lẽ đây là thời khắc phân ranh của hai đoạn lộ trình trong cuộc đời. Cảm thấy mình không còn là trẻ con, cảm thấy mình gan như đã là một người lớn. Thầy Tú đứng dậy sau khi tiếng vỗ tay vừa dứt :

_ Các em thân mến, quả là hôm nay thầy rất bất ngờ trước một chút thay đổi ở các em. Các em đã có vẻ chững chạc hơn, cứng cáp hơn, đã phần nào mất đi cái nét vô tư hồn nhiên của một lứa tuổi. Tuy có hơi buồn một chút, nhưng đó cũng là cái tốt, dấu hiệu của sự bắt đầu trưởng thành , bắt đầu biết chuẩn bị cho những sự đương đầu phía trước, sẽ gay gắt hơn, sẽ khắc nghiệt hơn, sẽ đòi hỏi các em trên nhiều lĩnh vực hơn. Thầy rất mừng khi thấy các em có đủ tự tin trên đà chuyển bước, cho dù sẽ không dễ dàng gì trong sự chinh phục những thử thách để mang về những thành tựu, nhưng thầy tin, và thầy chúc các em luôn bền sức phấn đấu. Các thầy cô không hề mong muốn cái gọi là đền đáp của các em cho bản thân mình, mà chỉ muốn nhìn thấy các em sẽ trở thành những con người hữu ích cho xã hội mà thôi.

Phước lại một lần nữa cúi đầu :

_ Chúng em xin ghi nhớ lời thầy ạ.

Cô Anh chợt nói :

_ Tôi đề nghị vầy nghe, hôm nay không phải là buổi lên lớp như mọi ngày, khoảng cách giữa thầy trò chúng ta nên thu bớt lại cho không khí tự nhiên và thoải mái một chút, tôi có cảm giác các em nó đang căng hết giây thần kinh lên rồi kia.

Tràng cười rộ lên hưởng ứng lời cô Anh và cũng giảm hẳn sự nghiêm trọng mà tự thân buổi tiệc đã nhóm lên. Cô Dung hể hả :

_ Trước hết chúng ta hãy thử tài nội trợ của các em xem có tương xứng với thành tích học tập không đã nè.

Bọn con gái chúng tôi vừa tíu tít dọn thức ăn, vừa hồi hộp chờ ý kiến đánh giá của các thầy cô. Thầy Minh gật gù :

_ Cũng được đấy chứ, tưởng đâu các cô chỉ biết về nhà chờ mẹ nấu sẵn cho thôi, hóa ra cũng ngon ra phết.

Cả lớp vừa vui sướng vì được khen, lại vừa nhẹ đi nỗi lo. Câu chuyện giữa các thầy trò trở nên rôm rả thân mật. Cô Nga nói :

_ Nhìn các em hôm nay, cô chợt nhớ về những ngày xưa của mình quá, cái ngày cô cũng chập chững như các em bây giờ. Một đời người ai rồi cũng bước qua tng giai đoạn như nhau nhỉ.

Thầy Thanh cười :

_ Thế có bao giờ cô kể cho các em nghe về những lần khóc vì bị phạt không hả ?

_ Chưa biết ai bị phạt nhiều hơn ai đó nghe. Nói vui thôi, chứ thực ra đây là lứa tuổi dễ thương nhất của con người chúng ta đấy các em ạ. Sau này khi vào đời, gặp phải nhiều va vấp khó khăn, nhiều lo toan chật vật, nghĩ lại mới biết tiếc cái thời tuổi ngọc này. Nên bây giờ các em còn đang có nó hãy biết trân trọng nó nhé.

Những tiếng dạ thật ngoan. Buổi họp mặt hôm nay không chỉ mang một ý nghĩa, mà còn đem lại cho chúng tôi những bài học ngoại khoá mà không dễ có dịp được học. Hình như các thầy cô đều cố tận dụng thêm chút thời gian để chúng tôi có thêm được chút hành trang vào đời vậy. Có lẽ không sai, bởi thầy Vương hiệu trưởng ra dấu im lặng rồi bất đầu nói :

_ Thầy thì không có giờ lên lớp với các em, nên cũng không mấy khi có dịp để trò chuyện với các em, hôm nay có lẽ là dịp tốt nhất để thầy được trò chuyện với các em vài lời.

Tất cả đều im lặng, ngầm hiểu những gì thầy sắp nói sẽ là những lời rất trọng lượng.

…Các em ạ. Các em va trải qua một chặng đường, một chặng đường đối với các em hiện nay đã có thể gọi là khá dài, nhưng so với những chặng đường còn ở phía trước thì chưa là gì cả. Những chặng đường phía trước sẽ còn rất dài, rất xa va cũng rất cheo leo đồi dốc. Những chặng đường đó đòi hỏi ở các em rất nhiều công sức, ý chí và lòng dũng cảm. Trong suốt chặng đường đó hẳn sẽ có những lúc các em cảm thấy đuối sức , các em chỉ có thể vượt qua nó bằng vào ba yếu tố chủ yếu, đó là Nim Tin, Hy Vọng và Nghị Lực. Ba yếu tố đó ví như chiếc gậy chống cho chúng ta vượt qua những gian khó. Mất gì ta cũng có thể tìm lại được, nhưng nếu mất một trong ba hoặc cả ba thì không bao giờ các em còn đứng dậy được nữa. Thầy mong các em ghi nhận điều này như một lời gửi gắm cuối cùng của thầy trước khi cac em rời xa mái trường này. Các em đồng ý chứ ?

Những tiếng vâng dạ lẫn trong niềm xúc động dào dạt, lại những cặp mắt đỏ hoe, nhưng ánh nhìn thương thiết. Nhỏ Trang phụ trách chương trình văn nghệ lên tiếng để thay đổi bầu không khí :

_ Kính thưa các thầy cô, với những lời yêu thương dạy dỗ của các thầy cô, chúng em đều rất tin rằng sẽ có đủ sức phấn đấu để đạt được nhũng thành quả ngày mai, còn bây giờ chúng em xin dùng lời ca tiếng hát để gửi đến các thầy cô lòng biết ơn vô cùng của chúng em. Để mở đầu chương trình văn nghệ hôm nay, em xin giới thiệu hai bạn Như Mai và Thanh Hà với bài hát “Bụi Phấn”

Quang kều đã vào vị trí cùng cây ghi ta. Sau Mai và Hà là Hùng đơn ca, rồi tam ca, và cuối cùng là một màn hợp ca với tất cả thành viên của lớp trong bài hát “Nhớ Ơn Thầy”. Chúng tôi hát say mê, hát với tất cả tâm tư tình cảm của lòng mình, có lẽ chưa bao giờ chúng tôi hát hay đến thế. Đến đoạn cuối như đã tập trước, chúng tôi dần xuống giọng để Hùng, giọng ca chính của lớp ngân mãi “ Chúng em xin cám ơn thầy, chúng em xin nhớ ơn thầy …” và hòa theo “ tất cả vì chúng em …”

Các thầy cô cũng rất xúc động, đứng lên dang tay ôm lấy chúng tôi khi rời bục xuống, biết rằng rồi cũng phải đến phút chia tay, nhưng cuộc chia ly nào cũng rất khó khăn, đây lại là một cuộc chia ly vô cùng đac biệt, mà tôi biết chắc, sẽ không một ai trong số chúng tôi có thể quên được giờ phút này trong suốt cuoc đời mình. Nhưng đành vậy, cái gì có đến là co qua, cuối cùng còn lại mấy đứa con gái lo thu dọn những vật dụng sau cùng, rồi ngơ ngẩn nhìn ghế bàn, bảng đen phấn trắng. Tấm băng rôn vẫn lừng lững ba chữ “ Mùa Hạ Cuối”. Nhỏ Linh gục đầu lên vai tôi khóc rưng rức  :

­ _Tao không bao giờ quên được Mùa Hạ Cuối của tụi mình đâu Khương ơi !

Tôi ôm chặt Linh an ủi. Không, không ai quên hết Linh à, mà làm sao có thể quên được chứ, bởi đây là một mùa hạ buồn và đẹp nhất trong đời mà phải không Linh ?

.

Đàm Lan

Những Mảnh Ghép Ký Ức Thời Áo Trắng

Ngày mai xa nhau rồi

Trường mến thương xa rồi

Hè về phượng buồn tiếng ve cũng buồn

Nghe trong tim sao thiết tha...”

Những ca từ và giai điệu thân thương ấy, đã được ngân vang đầy tha thiết, xúc động bởi nhiều thế hệ anh chị học trò cuối cấp trong những lần bế giảng năm học mà tôi từng được tham dự. Mới chỉ ngày hôm qua thôi, chúng tôi dường như còn thờ ơ với những giọt nước mắt chia tay bạn bè, thầy cô và mái trường của họ, mà trong lòng chỉ háo hức mong chờ kỳ nghỉ hè sắp tới để được vui chơi thật thoả thích khi một năm học đã đi qua. Bất giác, tôi choàng tỉnh sau những cơn mụ mị của tâm trí khi kỳ thi học kỳ cuối cùng trong cuộc đời học sinh của mình đã kết thúc. Trước mắt tôi không chỉ là hai bước ngoặt lớn sắp phải đối mặt sau 12 năm đèn sách, mà còn là nỗi buồn ấp ủ trong một niềm tiếc nuối vô hạn khi những ngày cuối cùng của thời học sinh đang vụt trôi qua, vô phương níu kéo. Ngày mai, chúng tôi phải rời xa trường lớp thân yêu thật rồi! Rồi ta sẽ đi đâu trong cõi miền sâu thẳm của tâm hồn để có thể quên đi khoảng trống đầy ắp sự hụt hẫng ấy?

Mái trường THPT Đông Hà thân yêu này là nơi tôi đã gắn bó suốt ba năm tưởng như dài lắm mà thực ra thật ngắnThêm ảnh ngủi của thời trung học. Nơi mà ngày ngày tôi cùng người bạn thân mất vài phút đi bộ trên quãng đường dài chừng 200m để đến với cánh cửa màu xanh dương quen thuộc của ngôi trường đã 35 tuổi, cũng là đến với cánh cửa mở ra những tri thức mới, những chân trời mới. Con đường đến trường với ngã tư đông người buổi ban sáng; với con dốc uốn lượn hắt nắng vàng ngày hạ hay chút lạnh phả vào mặt trong những buổi sương sớm ngày đông; với những dòng nước nhỏ tinh nghịch trong một buổi chiều mưa cùng nhau đi học thể dục; với mùi hương ngào ngạt toả ra từ những bông hoa sữa trắng muốt ngày thu; những mái tóc đen dài óng mượt sánh bước cùng tà áo dài nữ sinh thướt tha; tất cả chúng luôn được in đậm trong trí nhớ và gắn liền với hình ảnh ngôi trường cấp III đẹp đẽ. Hiện ra trước mắt tôi là một dãy nhà ba tầng mang chút cổ kính và một sân trường đầy bóng mát của cây xanh với những đường chỉ cỏ thẳng tắp xếp thành nhiều ô vuông, nhìn từ trên cao xuống như một mặt màu xanh lá của khối rubic khổng lồ. Sân sau trường cũng là những ô cỏ hình bông hoa tuyệt đẹp và dãy nhà bốn tầng được xây lên cách đây không lâu, vẫn mới tinh và rất khang trang, hiện đại. Trường yêu với một dãy nhà ba tầng khác cùng những dãy nhà trệt xinh xinh, những hàng ghế đá đủ màu sắc rải rác khắp sân trường dưới những tán cây râm mát, cùng một hội trường lớn tách biệt và một sân thể dục hoành tráng, đã để lại trong tôi cùng nhiều thế hệ học sinh một niềm vui thích xen lẫn niềm tự hào về mái trường giàu truyền thống mà mình đã được học tập và rèn luyện.

Mái trường này, trong trái tim tôi và nhiều người khác, như chính ngôi nhà thứ hai của mình vậy. Nhà thì không phải lúc nào cũng vui vẻ và bình yên, nhưng niềm vui và sự ấm áp luôn lớn hơn gấp nhiều lần so với những nỗi buồn và sự cô đơn. Không phải lúc nào ta cũng muốn trở về nhà, cũng như là đến trường vậy, nhưng đó chỉ là những lúc mà tâm trạng ta bất ổn với những rắc rối thường tình của tuổi mới lớn, và rồi mọi thứ sẽ trôi qua và ta lại thèm gắn bó với “mái nhà” của mình. Mái nhà thứ hai này của tôi là nơi những người bạn như những người anh chị em trong một đại gia đình với những tính cách, sở thích và khả năng khác nhau, nhưng hầu như đều yêu thương và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Mái nhà này còn là nơi có hơn 80 người cha, người mẹ hết lòng dạy dỗ, bảo ban cho gần 2000 đứa con đôi khi rất nghịch ngợm, ương bướng và vô tâm của mình. Họ luôn mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho những đứa con, bất kể chúng có phạm phải sai lầm hay lạc lối trên đường đời. Họ luôn dang rộng vòng tay che chở và sẵn sàng hy sinh nhiều niềm hạnh phúc cá nhân cho một sự thành công lớn với nỗ lực của nhiều con người. Có những người cha, người mẹ đã không ngại khó khăn để thức suốt đêm chấm bài kịp cho những mong ngóng của những đứa con. Người khác lại không quản mệt nhọc để hoàn thành bài học cho con mình dù đã phải đứng lớp suốt 5 tiết buổi sáng mà vẫn tổ chức dạy bù vào tiết 1, tiết 2, không cần nghỉ ngơi. Có người cha đã gần 60 tuổi đời vẫn không giảm nhiệt huyết trong từng bài giảng, người cha khác chúng tôi lại chưa từng được truyền dạy bất cứ một bài học lý thuyết nào nhưng vẫn rất cảm phục vì tài năng và sự tâm lý với con mình, có người mẹ cổ họng dù ngứa rát vẫn cố nói to để con mình nghe cho rõ, cho hiểu bài học. Dẫu đôi khi giữa những người cha, người mẹ và những đứa con có rất nhiều bất đồng trong quan điểm, dẫu vài lần người cha hơi cứng nhắc, người mẹ hơi nghiêm khắc, nhưng rồi chúng tôi vẫn tìm được tiếng nói chung, hoà hợp với nhau. Để rồi khi đạt được thành quả, tất cả đều vui sướng và hạnh phúc vì công sức nhỏ mà mình đã góp vào thành công chung, thật đáng trân trọng. Một “đại gia đình” dù không hoàn hảo nhưng thật tuyệt vời như thế, chắc hẳn sẽ khiến những cô cậu học trò chúng tôi cảm thấy tiếc nuối khi ngày chia tay đang đến gần, và sẽ rất nhớ nhung nếu sau này bước đi bằng chính đôi chân của mình trên con đường đời…

Tôi từng được cô giáo dạy Văn của mình đúc rút cho một kỹ năng sống và thấy nó quả thật đúng đối với những ai sống thiên về lý trí: “Hãy sống bằng kinh nghiệm của người khác”. Thú thật, với một cô học trò sống thiên về tình cảm như tôi thì chính những trải nghiệm mà bản thân đã trải qua mới có thể khiến tôi nhận ra mình đã sai lầm như thế nào và bỏ lỡ những gì trong cuộc đời. Quãng đời học sinh cấp III của tôi dưới mái trường này cũng không là ngoại lệ, và đến giờ tôi mới thật sự thấm thía và luyến tiếc, thì chẳng còn cơ hội nào nữa để làm lại từ đầu. Bởi đã từng có lần tôi làm thầy cô thất vọng vì không chịu cố gắng học tập, không tích cực tham gia phong trào chung mà chỉ mang tính đối phó, làm bạn bè phiền muộn vì sự ích kỷ của mình, hay bỏ lỡ những giây phút vui chơi tập thể, những kỷ niệm cùng với tập thể lớp mà mình yêu quý. Thế mà tôi vẫn không thể nhận ra mình đã làm tổn thương người khác như thế nào, cho đến tận bây giờ.


Nhưng tự dằn vặt bản thân như thế này sẽ chẳng mang lại điều gì cả, tôi tự nhủ. Tôi vẫn còn một cơ hội để làm điều gì đó có ý nghĩa cho ngôi trường mà mình rất yêu quý này, phải không? Chính vì thế, tôi đã viết nên những dòng này, như một lời tri ân chân thành đến tất cả những người mà tôi quý mến và kính trọng. Đó là Ban giám hiệu nhà trường, những người cô, người thầy đã dìu dắt tập thể lớp tôi suốt ba năm qua, những thầy cô đã đứng lớp giảng dạy cho chúng tôi, và cả những thầy cô mà tôi chưa từng một lần được nghe giảng, đặc biệt là thầy phụ trách văn phòng trường tôi. Những người thầy, người cô ấy, có lẽ tôi vẫn sẽ nhớ mãi. Tôi không chắc sau này có đủ khả năng để thành công trong sự nghiệp và trở lại trường đóng góp chút gì đó cho nơi đã dưỡng dục mình nên người. Nhưng có một điều chắc chắn là những ký ức đẹp đẽ, đáng nhớ về trường yêu, tôi sẽ mang theo bên mình, như một cái túi chứa đựng nhiều niềm vui, để mỗi khi cảm thấy cô đơn, buồn bã, tôi sẽ mở chiếc túi thần kỳ ấy ra, và những chuỗi ký ức đáng nhớ ấy của thời cấp III lần lượt hiện lên trước cửa sổ tâm hồn, rồi khiến tôi mỉm cười, dù chỉ là với chính bản thân mình!

“Nào bạn ơi đến đây, cùng hát vang

Cho những ngày buồn tan biến hết

Cho thầy cô, cho mái trường

Cho bạn, và cho tôi..”

Vẫn là những câu hát trong ca khúc “Kỷ niệm mái trường”, bất chợt lại ngân vang trong tôi. Có thể, ngày mai, trong lễ tri ân và bế giảng cuối cùng của đời học sinh, tôi sẽ dũng cảm một lần bước lên sân khấu lớn và hát tặng thầy cô, bè bạn những giai điệu đầy ý nghĩa này!

.

Thảo Vi.

12B1 THPT Đông Hà, Quảng Trị

Sự Lo Lắng

Một người nọ, giàu có đến có của ăn của để ba đời, mà vẫn lo tích cóp. Lí do thật chính đáng : Lỡ mai một con cháu chắc chít gì gì đằng sau nữa có không làm ra thì vẫn còn có cái ăn.

Và tuổi đã già ông vẫn không có được một ngày ngơi nghỉ.

Thỉnh thoảng lại thở than tuổi già sức yếu mỏi mệt.

Thấy thế , một người hỏi ông:

–         Ông gọi con của con ông bằng gì?

–         Bằng cháu.

–         Ông gọi con của cháu ông bằng gì?

–         Bằng chắt.

–         Ông gọi  con của chắt ông bằng gì?

–         Bằng chít.

–         Ông gọi con của chít ông bằng gì?

–         Không biết!

Người nọ cười mà rằng:

–         Buồn cười cho ông, ông đã không có lấy một ngày vui, quá lo lắng mệt nhọc chỉ vì cái không biết!

Và ông già tỉnh ngộ!

Đó là câu chuyện về sự lo lắng.

Đúng lo lắng là một đức tính, nó đo lường năng lực mình, nó dự trù những ngày chưa đến, nó lập kế hoạch cho tương lai… Nhờ biết lo lắng mà những ngày chưa đến dù biết khó khăn nhưng sẽ không là nan đề không thể giải quyết với những người biết lo lắng.

Người không biết lo cho ngày mai, đến đâu hay đến đó, lật đật cũng tới bến giang, lang thang cũng tới bến đò, nước đến trôn mới nhảy… thì không khỏi có ngày gặp tai họa. Bởi vậy mà ông bà ta hay khuyên câu cửa miệng:

–         “ Nhân vô viễn lự tất hữu cận ưu”.

Song biết lo lắng không có nghĩa là để cho cái sự lo nó đè nặng tâm trí con người, làm thành ung nhọt bệnh tật, lúc nào cũng nhăn nhó khổ sở. Như thế, đã không lo được gì mà lại rối thêm. Những lúc như thế tưởng cũng cần có ai đó gõ vào óc mình một cái để tỉnh ngộ như ông già trong câu chuyện trên.

Tôi không biết từ bài vở nào mà  học được một ứng xử khi có nan đề:

Lấy ra một tờ giấy

Ghi tên hết những việc mình lo lắng ra

Suy nghĩ cách giải quyết từng việc một.

Việc nào không giải quyết được thì dự đoán tác hại tối đa sẽ đến.

( Ví dụ tối nay mình ở nhà bạn, xỉn không về được, làm sao đây; tối đa là vợ sẽ nhằn, cằn nhằn đến tối đa là tối ngày mốt, vì ngày mốt nàng sẽ nhờ mình đi chở hàng, không làm mặt lạnh mãi được đâu, thôi, nghỉ cho khỏe)

Xong mọi việc rồi thì đi ngủ.

Kinh nghiệm này có giúp gì  cho các bạn được không?

.

Nguyễn Tấn Ái

Tản Mạn Tôi Và Anh

(Nghĩ về nhân vật Hộ trong Đời Thừa của Nam Cao)

Tôi nghĩ về Anh trong cơn mưa tầm tã của cuộc đời. Chiều cuối đông, bóng một người duềnh doàng, ngả nghiêng đi vào cõi nhá nhem hư thực!

Có đấy mà không đấy! Anh là Anh mà cũng không là Anh. Anh bước qua tôi hay đằng sau cái chập choạng khóc cười, tôi đã vướng vào Anh như những linh hồn yêu đắm say mà suốt đời chỉ làm người giong ruỗi?

Nam Cao

Biết thế nào hơn trong va chạm cuộc đời, mỗi mảnh vỡ (dẫu nhỏ nhất) của linh hồn khi không được thăng hoa sẽ trầm tích nghìn năm và biến thành từ thạch!

Tôi không dám nghĩ về Anh như một sự đồng điệu nhưng chắc chắn đâu đó trong thế giới của những cái vĩnh hằng tôi đã gặp Anh.
Tôi không hiểu nhiều về Anh bởi tôi không sống cùng Anh trong cái thời áo cơm oằn vai người nghệ sĩ, nhưng tôi biết Anh là mũi tên đa tình quằn quại – rạn gãy – trước dự phóng tình yêu.
Tôi không có đủ cái chất của Anh nhưng tôi mê Anh, tôi thèm cái dòng máu trong Anh, mỗi khi sôi lên là bứt phá khỏi đời thường tục luỵ, toé tung trên cõi “thượng thanh” sáng láng. Anh bồng bềnh trong khoái lạc đam mê!
Anh hơn tôi. Anh là người hạnh phúc. Hạnh phúc – cười. Hạnh phúc – khóc. Hạnh phúc – khổ đau. Hạnh phúc – buồn chán. Hạnh phúc – dang dỡ!
Tôi không được như Anh, tôi không dám thực là mình. Ngay trong những lúc bốc men say – đất trời nghiêng ngã, dẫu không sợ ngai vàng tôi vẫn cố khuôn mình trong góc  hẹp của một thần dân!

Thời tôi khác thời Anh – thằng nghệ sĩ trong tôi khác thằng nghệ sĩ trong Anh, dẫu có lúc chúng lang thang tìm nhau và đắm đuối gọi tên nhau, rồi cùng biến thành những gã si tình bất lực, thất thần trước dấu chân diễm nữ.
Có lẽ nào chúng ngã vào nhau, tan biến trong nhau như một sự trùng phùng của nỗi đau và khát vọng!?

Anh đừng hiểu nhầm tôi, Anh là cánh chim tha thiết với bầu trời, đủ sức tung bay bạt gió nhưng giông bão cuộc đời làm sạt cánh nửa đường bay.
Tôi chỉ là chú ngựa cằn ham hố, những muốn dằn đứt khỏi dây cương, nhưng tài lực bất tòng tâm, đành vuốt trán mình, mà đừng lặng ra ngoài vòng cá cược!
Ở ngã đường nào tôi đã gặp Anh? Cảm ơn cụ Nguyễn xưa đã miệt mài chăng mắc đường tơ để hậu sinh khỏi lạc lối bay xa vòng tục luỵ.

Tôi mê Anh, tôi thích cả cha Anh. Có nghệ sĩ chăng khi ông dám rứt máu mình ném ra cõi đời những đứa con oặt oèo số phận, và bình thản – nhìn, bình thản – khóc, ôi cái bình thản – xé lòng khi nhìn chúng hụp lặn giữa trần gian?

Tôi đứng từ xa nghiêng mình khi lão Hạc đi qua, khi Chí Phèo nằm xuống nhưng lại thảng thốt gọi tên Điền trong những lúc trăng buông. Thôi hãy để “chiếc ghế mây” nằm im trên xó cũ, người nghệ sĩ khoan khoái nụ cười nâng bỗng mình lên những vì sao. Bát ngát cung tiên, huyễn ảo mê say khúc điệu nghê thường và… – đúng lúc ấy – thấy lòng mình chực khóc.

Nhưng Hộ  ơi, Điền ơi, người nghệ sĩ đâu chỉ biết bay, biết khóc, biết cười mà còn phải biết tự tát vào mình – những cú tát nẩy lửa để hồi sinh.
Rồi thỉnh thoảng đem “ánh trăng xanh” khâu vá lại mình, bởi nghệ sĩ bao giờ cũng rách!

Tôi không muốn chia tay Anh, một khi Anh đã đến. Hộ ơi, tôi vẫn hằng sợ cái buổi chiều tự đếm bước chân – đời mình, rồi thảng thốt vươn người qua cửa sổ, cánh tay dài ôm giữ bóng bạch câu.
Anh là ai? Tôi là ai? Tôi đang chiêu tuyết linh hồn Anh hay Anh đang gột rửa bụi bặm trong tôi. Anh là dấu hiệu khốn khổ của sự hồi sinh hay là triệu chứng trầm kha của cái lụi tàn?
Không trả lời tôi, cái bóng duềnh doàng ngã nghiêng của Anh lững thững đi vào năm tháng…

.

Huỳnh văn Thống

Thấy Phật

Sách,  kho tàng tri thức nhân loại, món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống chúng ta, ở bất cứ lứa tuổi nào. Sách như một người thầy giỏi,  người bạn thân thiết, chung thuỷ, không bao giờ bỏ rơi ta.

Xin giới thiệu với các bạn một chuyên mục mới Giới Thiệu Sách. Bài mở đầu do chị Linh Thoại, tác giả gửi đến cho Ban Mai Hồng, về quyển Thấy Phật, tác giả Cao Huy Thuần


Trời trống mây thì trăng mới sáng (Tuổi Trẻ, 8-5-09)

“Trời trống mây thì trăng mới sáng” (Chuyện thiền). Ai có trí đều biết điều hiển nhiên ấy, nhưng làm sao để “trời trống mây” – ở đây có thể hiểu là làm tâm sáng lại, lau bụi cho tâm – là cả một sự thực nghiệm lâu dài. Những tản văn trong tập sách Thấy Phật là những “cái thấy” của Cao Huy Thuần từ những kinh nghiệm học và hành Phật của ông.

Linh hoạt trong ngôn ngữ; khúc chiết, phân minh trong triết luận, Cao Huy Thuần cứ “vén mây” dần dần trong mỗi câu chuyện kể bằng tất cả sự uyên thâm và hóm hỉnh của mình. Trò chuyện với người trẻ, ông có những câu chuyện về bình đẳng nam nữ, về tình yêu, đám cưới, về chiếc nhẫn đôi lứa trao nhau để chia sẻ cách yêu nhau thế nào cho… bớt khổ, để hiểu chính gia đình “là chỗ để học và để hành hai chữ vô ngã”… (Quà tết, Ðám cưới, Nhẫn). Trò chuyện với nhà văn Nguyễn Ngọc Tư sau “sự cố” nhà văn bị kiểm điểm, ông nói về “cái giận” một cách thâm thúy, để dù ai đang giận cũng phải vứt giận mà cười… mình (Vẽ cây vẽ chim).

Từ bài thơ Ði chùa Hương của Nguyễn Nhược Pháp, Cao Huy Thuần kết nối sang câu chuyện tín ngưỡng của dân tộc để nhắc mình, nhắc người đừng đánh mất cái tâm bình dị (Chùa Hương) vì “Tâm bình dị, dạ chân chất, nhìn đâu cũng thấy Phật”. Từ khả năng tập trung chú ý của học sinh, ông diễn giải thật thơ về “định” và “tuệ” (Trên ghế nhà trường). Từ câu chuyện với “người quét chùa”, ông đặt ra câu hỏi cho người trí thức về nghĩa vụ “làm sạch cho đất nước” (Tặng người quét chùa trên núi Túy Vân).

Trách nhiệm của người trí thức ở đời, cách thức gánh vác số phận chung cũng là cái tứ bàng bạc trong nhiều bài viết của Cao Huy Thuần. Cũng vậy, ẩn hiện sau những tinh túy của triết học Phật giáo được chuyển hóa nhuần nhuyễn trong mỗi câu chuyện còn là một tình yêu với đất nước, với dân tộc VN – một dân tộc may mắn có “một văn hóa hòa bình” mang truyền thống hiền hòa của Phật giáo: làm lành, tránh ác.

Bay trên đôi cánh của lòng tin và trí tuệ, những câu chữ cứ mở ra những nụ cười đạo vị, có nụ cười tủm tỉm, thâm trầm; có nụ cười sảng khoái, khinh an. Sự tự tại từ tác giả cứ tự nhiên mà chuyển lưu sang người đọc để càng đọc càng thấy “sáng” ra một niềm hoan hỉ.

Nếu ví trăng như một hình ảnh của sự tỉnh thức, tác giả đã “nhìn trăng”, “theo trăng” và cả đùa được với trăng bằng cái thấy của một thiện tri thức thật hiểu, thật tin vào Phật tính nơi mỗi người, biết làm cho “trống” những tạp niệm, tham dục trong tâm. Và Thấy Phật, không hề siêu hình, rốt ráo nhắc ta học chữ “không” – trước mắt là không với lợi, không với danh bởi chính sự vướng mắc, tham đắm vào đó làm ta che phủ mất bản tính vốn trong sáng như mặt trời, mặt trăng nơi mình – Phật ở trong tâm mình.

Sách do Phương Nam và NXB Tri Thức ấn hành nhân mùa Phật đản Phật lịch 2553.

.

Linh Thoại

Người Bạn Trung Thành

Đây là bài diễn văn của luật sư Georger Graham Vest tại một phiên tòa xvụ kiện người hàng xóm làm chết con chó của thân chủ .

“ Thưa quý ngài hội thẩm .

Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế giới này có thể có một ngày nào đó hóa ra kẻ thù quay chống lại ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực rồi có thể là một lũ vô ơn. Những người gần gũi, thân thiết ta nhất, những người mà ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự, có thể trở thành kẻ phản bội và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có rồi sẽ mất đi, nó mất đi vào đúng lúc mà ta cần nó nhất. Tiếng tăm của con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động rồ dại nào đó. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta lỡ vận. Duy nhất có môt người bạn không bao giờ :rời bỏ ta,  không bao giờ tỏ ra vô ơn hay trắc trở, đó là con chó của ta.

Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong lúc phú quý cũng như khi bần hàn , khi khỏe mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên nền đất lạnh, dù gió đông lạnh cắt da cắt thịt hay bão tuyết vùi, miễn sao được kề cận bên chủ là được. Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không cònthức ăn gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và xoa dịu những trầy xước mà ta đã phải hứng chịu khi va chạm với cuộc đời tàn bạo này . Nó canh giấc ngủ cho ta như thể ta là ông hòang dù ta có là một gã ăn mày . Khi ta đã tán gia bại sản  thân tàn danh liệt, vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời. Nếu chẳng may số phận dá ta ra rìa xã hội, không bè bạn, vô gia cư, thì con chó trung thành chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, cho nó được là kẻ bảo vệ ta trước những hiểm nguy giúp ta chống lại kẻ thù.

Và khi trò đời đã hạ màn, thần chết đén rước linh hồn ta đi, để lại thân xác ta trong lòng đất lạnh. Thì khi ấy, khi tất cả thân bằng quyến thuộc đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay đi để sống tiếp cuộc đời của họ, thì vẫn còn bên nấm mồ con chó cao thượng của ta nằm gục mõm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn mở to cảnh giác, trung thành và trung thực ngay cả khi ta đã chết rồi . “


.

Nhân bài viết trên xin nói thêm :

Có thể có rất rất nhiều người sẽ mặt đỏ phừng phừng giận dữ , sẽ vung nắm đấm thật hung hãn , sẽ biểu hiện sự phẫn uất một cách quyết liệt nhất nếu như phải nhận một câu mắng nhiếc “ Mi không bằng một con chó

Nhưng chắc chắn rằng họ sẽ không nhận thức một cách rõ ràng , không kiệm định lại bản thân một cách công bằng , không xem xét lại những hành xử trong cuộc sống một cách bình tĩnh , để đủ minh triết mà thừa nhận đó là một câu nói đúng . Với tất cả câu từ , ý tứ của bài văn trên , tưởng đã quá đủ để nói lên những hành vi bạc ác nhẫn tâm của con người vẫn thường đối đãi với nhau . Những bạc ác một cách hiển nhiên  ,  những nhẫn tâm một cách vô tư lự nhất , và thông thường người ta không hề nhận ra tính chất thật của nó , khi nó được bao biện rằng “ Sống ở đời là phải thế , ta không giết nó thì nó cũng giết ta .

Hỡi ơi ! Sao thành phần mà vẫn gọi là “ Thượng Đế “ là “ Đấng Hóa Công “ là “ Ông Trời “ lại cố tình “ lắp đặt “ cho cái thế giới người này những lọai thói tính ngặt nghèo đến thế ? Để cái thành phần từ ngữ được chỉ định cho một thành phần động vật cao cấp nhất là “ Con người “ , lại nhiều khi , phải nói là vô cùng nhiều khi , không bằng cái thành phần từ ngữ được chỉ định cho một thành phần động vật thấp cấp hơn là “ con chó “ .

Thực ra không chỉ có con chó,  mà hầu hết các lọai động vật không có khả năng gây sự nguy hại trực tiếp cho con người, chỉ có khả năng đem lại những ích lợi thiết thực hàng ngày cho con người, thường có chung một đặc tính là “ trung thành “ . Trung thành một cách vô điều kiện, trung thành tuyệt đối, phó mặc mạng sống minh trong bàn tay sinh sát của con người. Chúng vẫn hồn nhiên đem lại những niềm vui,  sự vô hại cho con người. Khi ở bên chúng, con người thật sư cảm thấy bình yên, vui vẻ, thỏai mái, không phải âu lo, không phải đề phòng, không phải đối phó. Thử hình dung xem, khi bất kỳ có một ai dù lạ hay quen bước vào nhà, lập tức trong bộ não con người rộ lên hàng lọat những câu hỏi, những lời cảnh báo, những phương tiện phòng thủ, và những sự lo lắng. Nhưng nếu một con vật ngộ nghĩnh, dễ thương lạc vào nhà, lập tức gây nên một không khí hồ hởi, yêu mến, thích thú, và mặc nhiên đó là sự đón chào thân thiện.

Tôi rất yêu quý những con vật . Bên tôi là những chú cá tung tăng chao mình nơi mặt hồ yên ả, những chú chim câu trắng xập xè bay xuống bay lên bình thản mổ những hạt thóc trong lòng tay, những chú mèo xênh xang sắc màu mềm mại cọ vào tay, dụi vào người , thốt những tiếng kêu nũng nịu thiết tha, những chú chó lăng xăng kiểu dáng, nhảy quẩng đón mừng ngay khi tiếng máy xe quen thuộc của chủ còn ở xa, ngỏng cổ sủa ầm ĩ với những bóng lay động khả nghi, báo hiệu những hiểm nguy đáng đề phòng, những chú gà loe toe, lúc cúc, đùn vào tay chủ những qủa trứng tròn ấm nóng,  nháo nhác khi nhìn thấy bóng người lạ đến gần, mừng rỡ te te tái tái chạy về khi nghe tiếng  lích tích quen thuộc. Mỗi khi tôi gặp phải những không vui từ thế giới người, thì tôi lại tìm về với những con vật thân yêu. Cảm thấy lòng mình lại thư thả  an bình, nhẹ nhõm biết bao.

Cảm ơn thiên nhiên còn có những bù đắp đáng yêu cho những lệch lạc thói người , còn có những đối sánh hiển nhiên cho bất kỳ ai cũng phải một lần suy ngẫm. Biết đâu nhờ thế mà con người sẽ bớt đi phần nào những tàn ác với nhau chăng ? Hy vọng – Không. Phải là Khát vọng, Kỳ vọng mới đúng.

Đàm Lan

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: