• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 900 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 900 other followers

Vườn quốc gia Yok Đôn đang chết

Nguồn: SGGP online

Thời gian qua, Báo SGGP liên tiếp phản ánh tình trạng xâm hại rừng Vườn quốc gia Yok Đôn (tỉnh Đắc Lắc). Nhiều cánh rừng gỗ quý bị chặt trắng, hàng chục hécta đất rừng bị tàn phá và rất nhiều loài động vật quý hiếm bị tàn sát không thương tiếc. Trong vai một doanh nhân ở tỉnh Đắc Lắc đi khảo sát tận thu gỗ, phóng viên Báo SGGP đã thâm nhập Vườn quốc gia Yok Đôn và ghi nhận cảnh tượng nhiều cánh rừng thuộc khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt bị phá trắng… Tiếp tục đọc

Ăn chơi mùa bão giá – Kỳ II: Túi xách bằng cả chiếc ô tô

TP – Cách tiêu tiền vào hàng hiệu, siêu xe và rượu của giới nhà giàu trong mùa tăng giá không chỉ khiến nhiều người nghèo “bỗng dưng muốn khóc” mà còn làm lệch cả cán cân thương mại quốc gia.

Đôi giày giá gần 22 triệu đồng bán ở tầng trệt KS Metropole
Đôi giày giá gần 22 triệu đồng bán ở tầng trệt KS Metropole.

Túi xách trăm triệu – mớ rau của người giàu

Tầng trệt của khách sạn Sofitel Metropole trên đường Lý Thái Tổ rải thảm đón bước chân của những người sành điệu giàu có. Người ít tiền lạc vào đây thì có thể được coi cho là… dũng cảm. Hãy nhìn mức giá niêm yết cho đôi giày Ý đặt trên kệ, người yếu bóng vía phải run: 21.775.000 đồng. Gần 22 triệu đồng cho một đôi giày da màu đỏ.

Nhưng người phụ nữ dáng vẻ quý phái đứng ngay cạnh tôi đã rút ví ra đếm tiền mua đôi giày mà không chút nhíu mày. Bà bỏ giày vào chiếc túi giấy và tiếp tục shopping, ở đây còn rất nhiều đồ hiệu… Tiếp tục đọc

Những Mùa Trung Thu Ấm Tình Người

Tặng đầu Lân cho trẻ em nghèo

Đã thành thông lệ tháng Chín hàng năm với truyền thống tổ chức các hoạt động trung thu khắp nơi cho các đối tượng ít cơ hội vui chơi giữa cộng đồng,  như trẻ khuyết tật, trẻ mồ côi, trẻ hè phố, trẻ nghèo vùng sâu vùng xa; Năm nay từ trước Trung thu hàng tháng, tổ Công tác Thiện nguyện thuộc Ban Đại diện báo Tiền Phong khu vực Tây Nguyên đã nhanh chóng xếp lịch, tích cực phối hợp cùng các đối tác hừng hực lửa nhiệt tình như nhóm bạn của website Nhịp cầu từ thiện.info, Diễn đàn Nối.vn thuộc Hội Banmê, Đội Công tác xã hội thuộc Hội LHTN tỉnh Đắk Lắk, Cty Bảo hiểm BIDV, Cty Giải trí Pro chuẩn bị quyên góp vật chất, đóng gói rất nhiều phần quà bánh, dàn dựng những tiết mục văn nghệ thú vị tươi trẻ, bất ngờ.

Múa Rước Đèn Của Các Cháu Mồ Côi thuộc TTBT XH Daklak

Mở màn cho tuần vui Trung thu năm nay là chương trình múa lân sư rồng tưng bừng trống hội trước sân Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Đắk Lắk đêm 18-9 (11 tháng Tám ÂL).  Xen kẽ giữa tự tin múa hát cây nhà lá vườn của các thiếu nhi mồ côi đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm, phần trình diễn sôi động của các nhóm ca sĩ, diễn viên hip-hop, beat-box ( nhạc miệng) trẻ trung của Cty Giải trí và Tổ chức sự kiện Pro, không khí nóng bỏng của cuộc đấu giá chiếc lồng đèn ngôi sao giữa các nhà tài trợ nhằm góp thêm quỹ hỗ trợ Trung tâm, phong cách tổ chức trò chơi tập thể vui nhộn của các anh chị Đội Công tác xã hội đã đem lại cho hàng trăm trẻ em thiếu hơi ấm gia đình nơi đây một đêm trăng đầy ắp tiếng cười thoải mái.

Đấu giá Lồng đèn

Các cuộc vui rước đèn, phá cỗ, tặng quà tiếp những đêm sau đó  được tổ chức cho 400 em nhỏ tại buôn Cư Knao huyện Cư Kuin; cho các cụ già neo đơn tại cơ sở Km 10 của Trung tâm Bảo trợ xã hội; cho trẻ em nghèo ở mái ấm Thérèse 29 Trần Nhật Duật …Nguyện vọng được vui trung thu từ các vùng khó khăn do mạng lưới thông tín viên gửi về tới tấp, khiến anh Hùng Lân- người kết nối các nhóm thiện nguyện toát mồ hôi chạy bổ sung thêm hàng trăm phần quà Trung thu cho học sinh nghèo trường tiểu học N’Trang Lơng tại buôn Tháp Prông, cho các em bé Êđê buôn Păn Lăm, buôn Ea Kmăk khắp nội ngoại thành Buôn Ma Thuột.

Vui Trung Thu

Nhóm Thiện nguyện phối hợp cũng không quản đường sá xa xôi, vượt hàng trăm cây số tổ chức vui trung thu cho trẻ em vùng sâu căn cứ xã Cư Đrăm huyện Krông Bông; và lênh đênh xe đò đi- về gần 500 cây số để giữ đúng lời hứa trở lại với 167 em bé mồ côi xa tít tắp ở mái ấm Kon Tnẽ huyện Kon Rẫy tỉnh Kon Tum. Tổng kinh phí tổ chức tuần vui trung thu khoảng 100 triệu đồng, từ quyên góp của thành viên website Nhịp cầu từ thiện và Ban Đại diện báo Tiền Phong khu vực Tây Nguyên.

Trong những đêm vui này, các em bé thơ ngây thật sự là nhân vật chính được tham gia vào trò chơi phá cỗ, rước đèn cùng chú Cuội, chị Hằng. Mong sao ấn tượng đẹp đẽ về những mùa Trung thu ấm tình người sẽ vun đắp trong em mầm thiện cho tương lai …

.

Hoàng Thiên Nga

Xót phận Khăm Bun

Vì sao Khăm Bun chết?

TP – Danh sách voi đã được thuần dưỡng ngày càng ngắn dần ở Việt Nam. Chẳng mấy voi được chết tự nhiên vì già yếu, mà đa số chết vì sự tham lam, độc ác, vô cảm hoặc mê muội của con người. Kết cục thảm thương đã được báo trước của Khăm Bun một lần nữa đánh động lương tri những ai còn chút tình yêu với loài thú quý.

Mất mẹ, mất quê hương

Chưa từng có cái chết nào trong số voi đã thuần dưỡng lại khiến người ta rơi nhiều nước mắt xót xa đến vậy. Công chúng phẫn nộ, đặt ra nhiều câu hỏi xung quanh số phận lạ lùng, đau đớn của Khăm Bun, chú voi con lạc đàn vì vướng bẫy buộc phải chuyển địa chỉ từ xứ voi Buôn Đôn về Liên đoàn Xiếc Việt Nam từ tháng 9-2007 cho tới 11-8-2010, ngày nó gục chết suy kiệt giữa sáu bề song sắt, chấm dứt kiếp sống ngắn ngủi ngục tù.

Tháng 12-2006, bị dong ra khỏi tán rừng đại ngàn thuộc Vườn Quốc gia Yok Đôn, Bră (Voi Con, gọi theo tiếng M’Nông) mũm mĩm chưa đầy hai tuổi, xinh xắn ngộ nghĩnh với cặp ngà vừa nhú như trẻ thơ mọc răng sữa luôn kêu gào nhớ mẹ.

Bài học vỡ lòng cho Khăm Bun
Bài học vỡ lòng cho Khăm Bun. Ảnh: Hoàng Thiên Nga

Ama Bích, người được đoàn săn nhất trí giao quyền sở hữu Bră đã khẩn khoản mời các nghệ nhân giỏi chữa bệnh cho voi và quen nghề thuần dưỡng voi về cùng góp sức chăm sóc dạy dỗ Bră. Ngày ngày, bên sông Sêrêpôk, Bră được dạy cách đi đứng chào hỏi nhận biết các mệnh lệnh và gần gũi thân thiết với con người, được bồi dưỡng các món ngon quen thuộc từ rừng, được rửa tưới vết thương bằng loại nước nấu bằng nhiều loại dược liệu cô đặc đỏ lửa suốt ngày đêm, được già trẻ cả buôn cưng nựng âu yếm.

Sau tám tháng chăm bẵm, thấy Bră đã thuần thục mạnh khỏe, Ama Bích mới trịnh trọng làm lễ cúng thần voi Ngoăt Ngoan, xin thần linh cho “nhập tịch” Bră vào làng voi Buôn Đôn, đặt mỹ danh cho chàng là Khăm Bun (Voi Đẹp Có Ngà), mổ trâu cảm ơn những người đã góp sức dưỡng dục Khăm Bun và chiêu đãi cả làng.

Tiệc mừng voi náo nhiệt vô tình đánh động các cơ quan chức năng. Kiểm lâm vào cuộc, cảnh cáo những Gru nhớ nghề đã tham gia cuộc săn bắt động vật hoang dã trái phép trong Vườn Quốc gia. “Tối hậu thư” được thông báo, là chỉ thị của Văn phòng Chính phủ về việc dàn xếp chuyển Khăm Bun cho Liên Đoàn Xiếc Việt Nam quản lý, sử dụng.

Thuần dưỡng giữa rừng xanh
Thuần dưỡng giữa rừng xanh.

Tháng 9-2007, Khăm Bun bước lên chiếc xe tải bắt đầu cuộc hành trình nghìn dặm về Thủ đô. Từ đó, nó không bao giờ còn thấy màu xanh của núi rừng, của Tây Nguyên.

Niềm an ủi từ người mẹ nuôi

Xem ký sự 13 tập về dòng sông chảy ngược Sêrêpôk của đạo diễn Trần Tuấn Hiệp, chị Nguyễn Thị Thanh Hà ở 24, ngõ 62 phố Mai Động Hà Nội chăm chú xem những khuôn hình thuần dưỡng bé voi Khăm Bun và bỗng nhận ra mối giao cảm lạ thường “như định mệnh” đã gắn bó chị với chú voi xinh xắn đáng yêu.

Chị gõ cửa khắp nơi tìm cho được số điện thoại và địa chỉ của Ama Bích để gửi tiền và quà vào bồi dưỡng Khăm Bun. Khi chú voi con được bàn giao cho Liên đoàn Xiếc, chị theo dõi từng chặng hành trình ra Bắc của đoàn áp tải voi, và thức trắng đêm để được đón “ đứa con nuôi” lúc 1h30’ sáng ở công viên Thủ Lệ, nơi Khăm Bun được gửi tạm gần một năm trong khi chờ Liên đoàn Xiếc “dọn phòng” đón món quà của Thủ tướng.

Từ đó, mỗi tuần ba lần, chị Hà chạy xe máy đi và về gần hai chục cây số để tiếp tế thức ăn cho Khăm Bun. Khi chiếc cũi sắt bên Liên đoàn Xiếc hàn xong, Khăm Bun chuyển về khu lồng thú sau rạp xiếc gần nhà chị Hà hơn, ngày nào chị cũng mua sỉ hàng chục cân quà bánh, đu đủ dưa hấu đều đặn đem vào cho Khăm Bun ăn dặm, vỗ về nựng nịu khi Khăm Bun đau, dạt dào âu yếm chẳng kém gì người mẹ chăm bẵm đứa con.

Hai lần chị Hà khẩn thiết gõ các cửa, kêu gào xin cứu vớt đến tất cả những người quen biết mà chị tin có tình yêu với Khăm Bun. Đó là lần Khăm Bun suýt bị cưa chân do vết thương cũ nhiễm trùng, hoại tử ăn sâu vào xương hồi tháng 5-2009. Và mới đây, sáng 11-8-2010, chỉ 1 ngày trước khi Khăm Bun qua đời.

Hơn 3 năm từ khi Khăm Bun về với Liên đoàn Xiếc, những người quan tâm đặc biệt đến số phận chú voi nhỏ đáng yêu này luôn nghe lãnh đạo Liên đoàn Xiếc trấn an: Có gì đâu, Khăm Bun đã được chữa trị đúng phương pháp và đang hồi phục!

Sau khi viết bài “ Xin đừng cắt chân Khăm Bun!” và làm cầu nối để thầy thuốc Khăm Phết Lào đem 60 ký thuốc gia truyền bay ra Hà Nội xin được chữa vết thương cho Khăm Bun, cuối hạ 2009 tác giả bài viết này đã đến thăm nơi Khăm Bun bị xiềng trong chiếc lồng sắt chật chội phía sau rạp xiếc của Liên đoàn.

Trao đổi qua điện thoại với giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam Vũ Ngoạn Hợp, tôi nhắc ông nhớ có mấy doanh nhân ở Tây Nguyên thương xót Khăm Bun sẵn sàng xin mua, xin chuộc thậm chí xin đổi voi khoẻ lấy voi ốm để đưa nó về chữa trị chăm sóc. Còn nếu Liên đoàn cứ “ chăm” voi kiểu này, chắc chắn Khăm Bun sẽ chết vì suy kiệt, vì nhiễm trùng, vì đau khổ nếu không được về với rừng xanh, như 4 con voi từng chết trước đó tại Liên đoàn.

Ông Hợp hứa: Mua bán đổi chác chúng tôi không có quyền vì văn phòng Thủ tướng đã giao quản lý voi. Nhưng chờ khi công viên Thủ Lệ được đầu tư nâng cấp 17 tỷ đồng có bãi cỏ cây xanh, chúng tôi sẽ gửi Khăm Bun sang đó cho nó đỡ nhớ rừng!

Tội nghiệp Khăm Bun! Bãi cỏ cây xanh chưa thấy đâu, voi đã chết thảm. Cơ thể đau đớn suy kiệt của nó còn chưa đủ động lòng trắc ẩn với cán bộ Liên đoàn, nên người ta còn vội vàng chặt chân, lóc ngà nó, trước khi Bảo tàng tới đón cái xác tang thương của nó đi thuộc da và nhồi bông…

Lời của “Mẹ Khăm Bun” và nghệ nhân nuôi voi ở Tây Nguyên

Chị Hà: Một tháng rưỡi nay, từ khi thằng bé nhiễm trùng tận tủy, đau đớn bỏ ăn, cán bộ Liên đoàn cấm không cho chị vào thăm Khăm Bun nữa. Ông Hợp bảo: Lỡ cho vào nó quật chết trong chuồng thì sao. Nhưng chị không vào, ai chăm nó?

Đời thằng Bun khổ đủ các kiểu, có được miếng ngon nào mấy con voi lớn Na, Nu, Bông tìm cách cướp giật hết. Nhiều khi thằng bé cuốn miếng ăn vào tận miệng, bọn chúng còn quơ vòi giật ra. Chúng giành ăn rồi còn đánh thằng bé nữa. Chúng đói quá mà. Tết nào chúng cũng bị cán bộ vặt hết lông đuôi, trông xác xơ thê thảm.

Thầy thuốc Khăm Phết Lào, con trai Vua Voi Ama Kông: Lần ra Hà Nội xem các bác sĩ mổ chân Khăm Bun, tôi đã thấy không ổn rồi, tôi khuyên can nhưng chẳng ai nghe hết. Con voi bị thương ở rừng, chân giẫm xuống đất mềm, vòi biết tìm đủ thứ loại cây lá có vị thuốc để tự chữa trị cho mình. Còn ở đây, các ông nhốt nó trong lồng sắt, suốt ngày loay hoay ăn uống bài tiết rồi giẫm ngay vào đó làm sao không nhiễm trùng ngày càng nặng cho được?

Các ông ấy không tìm cách siêu âm, dò gắp mảnh kim loại trong chân chắc chắn còn sót trong chân nó ra, chỉ nạo sơ sơ như vậy rồi bó lại, không thường xuyên theo dõi tình trạng của nó để thay đổi cách điều trị, thì làm sao Khăm Bun sống nổi?

Ông Đàng Năng Long, chủ đàn voi huyện Lắk: Tháng trước biết tin Khăm Bun nguy tới nơi, tôi điện thoại cho ông Hợp, xin mua hoặc đổi cho Liên đoàn một con voi khoẻ để đem Bun về chăm sóc. Ông Hợp bảo chẳng có cơ chế ấy đâu! Voi bị giết hại, bị hành hạ đủ kiểu mà chưa có thủ phạm nào bị trừng trị đích đáng. Dự án bảo tồn voi nhà lẫn voi rừng cho Đắk Lắk có 60 tỉ mà  chờ 2 năm rồi chưa được lãnh đạo tỉnh phê duyệt. Liệu còn chờ đến bao giờ?

.

Hoàng Thiên Nga ghi

Chỉ Vì Chiếc Lông Đuôi Voi

Trở về sau lễ hội tháng Ba hoành tráng, các chủ voi lại đối mặt với bọn “vĩ mao tặc”chuyên rập rình chặt đứt đuôi voi. Sở thích chơi hàng độc nông nổi của du khách gặp ý đồ trục lợi voi đến cùng của kẻ bất lương đã gây ra thảm cảnh này.

Cướp đuôi voi giữa đêm rừng

Ngày đầu tháng tư, dừng chân giữa chặng công du từ Đắk Lắk sang Lâm Đồng để chụp ảnh sương khói thơ mộng hồ Lắk, chúng tôi ngạc nhiên thấy đàn voi phục vụ du lịch buồn bã ủ rũ đứng ven hồ. Con nào con nấy trụi sạch lông, thậm chí có con đuôi cụt ngủn, thương tích đỏ lòm kinh sợ. Tôi chặn cánh nài voi đang tất bật lấy nước cho voi tắm và ôm mía cho voi ăn hỏi thăm. Họ buồn rầu : Chủ voi mà không bỏ ăn bỏ ngủ chăm sóc cả tháng thì con H’Tưk đã chết rồi!

Ông chủ voi rầu rĩ ngồi gục đầu dưới cầu thang nhà sàn, lẳng lặng rút lá đơn chi chít 20 chữ ký gấp sẵn trong túi áo sơ mi đưa tôi xem.

Kính thưa quý cấp, chúng tôi là những hộ nuôi voi của huyện Lăk. Trong thời gian qua, các hộ nuôi voi chúng tôi đều bị kẻ gian cắt, nhổ trộm lông đuôi voi và đã có 3 vụ bị chặt luôn cả đuôi voi. Kẻ gian đã bị công an huyện Lắk bắt giữ. Nay chúng tôi đồng kiến nghị lên quý cấp lãnh đạo và các cơ quan pháp luật có biện pháp xử lý nghiêm khắc để làm gương răn đe cho kẻ khác. Vì đối với chúng tôi, voi không chỉ là tài sản cá nhân mà còn là biểu tượng văn hoá Tây Nguyên và tín ngưỡng dân gian ….

Ký nắn nót đầu tiên dưới đơn là tên vợ chồng bà H’Ang Rơyam- Yo Chi  Ur ( bà ngoại của Chi- Gọi theo tiếng M’nông) và ông Lê Văn Quyết – Yo Chi Tlau (ông ngoại của Chi, tên thật theo tiếng M’Nông là Y Tang B’Tâng). Sau khi rời ghế phó Chủ tịch UBND tỉnh, ông Quyết đưa cả gia đình rời thành phố về huyện Lăk lập Cty Lan Chi, nhận 300 ha đất trồng rừng và nuôi voi. Nhà Yo Chi có cặp voi mà hộ đồng bào nào cũng mong ước: chàng  35 tuổi tên Y Thong Răng may mắn sánh duyên cùng nàng H’Khun 40 tuổi, cả hai đều lành lặn sung sức, đuôi dài dầy lông óng ả uy nghi, niềm hy vọng của tất cả những ai quan tâm đến khả năng sinh sản tự nhiên của voi nhà Tây Nguyên. Vậy mà …

Đêm 3/8/2008, voi H’Khun đang nghỉ ngơi trong đồi thông thôn Một thị trấn Liên Sơn thì bị bọn gian chặt trộm, cướp mất đoạn chót đuôi dài gần nửa mét. Rạng sáng chú nài lên thăm phát hiện con voi cái quằn quại đau đớn, máu từ khấu đuôi cụt nham nhở vẫn phun như mưa, thấm đẫm cả khoảnh sườn đồi. Vợ chồng Yo Chi nghe tin khẩn cấp gọi con nuôi Đàng Năng Long, ông chủ có nhiều voi và giàu kinh nghiệm gia truyền về chữa trị chăm sóc voi. Ông Long hộc tốc phóng xe máy lên đồi hối hả rửa sạch vết thương cho voi, dùng chiếc vớ dày sạch đựng đầy cây lá thuốc giã nhuyễn làm ga rô bó chặt vào đuôi voi để cầm máu và ngăn nhiễm trùng.

Cả tháng trời ông Long gần gũi dỗ dành, chăm bẵm nàng Tượng kiệt sức vì mất máu nặng hơn 4 tấn quá chăm con. Thế nhưng đoạn đuôi đứt của H’Khun còn chưa se miệng thì đã xảy ra tiếp vụ chặt trộm đuôi voi của nhà Y Phong Sruê- tên thường gọi Ma Danh, cũng tại đồi thông thôn Một.

Kẻ cướp đuôi voi vung dao giữa đêm vắng rừng sâu, ngoài con voi nạn nhân với chúng chẳng còn ai chứng kiến. Trong lúc đó, hàng trăm quầy hàng lưu niệm nhan nhản khắp phố núi Buôn Ma Thuột tới tận Bản Đôn đâu đâu cũng bày bán lông đuôi voi, chỗ nào khi cần cũng có thể thò ra ngay một đoạn đuôi khô đét lơ thơ vài chiếc lông cứng quèo làm tin “ Đây là lông đuôi voi xịn!”. Cơ quan điều tra bó tay. Dấu tích bọn “vĩ mao tặc” từ năm này qua năm khác vẫn bằn bặt im lìm.

Không thoát, dù chỉ một chùm!

Sau khi 2 chàng voi Y Trút, Béc Khăm oai dũng, tài nghệ vang danh lừng lẫy qua nhiều kỳ lễ hội đua voi Tây Nguyên lần lượt qua đời (Y Trút chết năm 2007 vì ăn cỏ nhiễm thuốc trừ sâu ven hồ Lắk, Béc Khăm chết năm 2008 vì hoảng sợ lồng chạy té xuống vực sâu khi bọn lâm tặc cưa trộm thông đổ ầm ầm kinh động cả núi rừng quanh chỗ cột voi), đàn voi nhà đông nhất Việt Nam của gia đình ông Đàng Năng Long chỉ còn lại 5 con.

Nuôi dưỡng và buôn bán voi trong dòng họ ông Long là nghề cha truyền con nối. Sinh năm 1965, từ thơ bé, trốn cha Đàng Nhảy (người Chăm) và mẹ kế Sao Thoong Chăn (người Lào) lẻn vào rừng xem các Gru tổ chức săn bắt voi, ông Long đã cảm nhận tình yêu của mình đối với loài voi sâu xa vô bờ. Như nhiều chủ voi Tây Nguyên nhân hậu khác, với lũ voi nhà nuôi, ông luôn chọn đặt tên đẹp, âu yếm gọi chúng là “thằng” này “con” kia, tình cảm như với anh em thân thích. Thời hoàng kim của gia đình, có lần cha mẹ ông – đôi lái voi tài sắc nổi tiếng khắp “làng voi” Đông Nam Á- xuất khẩu 6 con voi, chở ra phi trường bằng xe GMC quây lưới sắt của Mỹ rồi cẩu từng Tượng lên chiếc máy bay bà già to sù sụ trực chỉ Philippin. Sau giải phóng, cha mẹ ông vẫn tiếp tục giúp Chính phủ đổi voi, mua voi làm quà ngoại giao, áp tải voi sang Đức, Cu Ba.

Khi Y Trút, Béc Khăm chết, gia đình ông Long làm lễ cúng khóc voi, cầu khấn thần Voi Nguăch Ngual xong mới cắt bộ lông đuôi voi làm kỷ vật, rồi tiến hành mai táng nguyên thi thể voi, từ chối những lời dụ dỗ van nài bán mỗi xác voi vài chục triệu đồng cho đám thương lái. Chỉ cần đứng ngắm một quầy hàng lưu niệm nhỏ giữa lòng phố Buôn Ma Thuột, ai cũng biết từ xác voi người ta có thể chế thành những gì, với hơn chục mặt hàng xa xỉ được coi là mốt thời thượng!

Một chiếc đuôi voi trưởng thành nguyên vẹn thường có tới hàng nghìn sợi lông to dài, mọc xoè ra như hình cánh quạt, rậm từ gốc cho tới tận ngọn đuôi . Cái đuôi ấy không chỉ phe phẩy đuổi ruồi muỗi mà còn làm đẹp thêm cho ngài Tượng  đồ sộ nhưng từng chuyển động, cử chỉ luôn mềm mại duyên dáng. Trước nạn “ vĩ mao tặc” chuyên nhổ lông voi, chặt đuôi voi ngày càng hoành hành dữ dội, nhiều chủ voi chỉ còn biết bảo vệ voi của mình bằng cách đành lòng … cắt sạch lông đuôi của chúng. Mớ lông cắt ấy giành tặng bạn hoặc đem bán cho các tiệm kim hoàn thu bộn tiền. Còn chiếc đuôi trụi lủi suốt ngày ngoe nguẩy kia phải chăm tới hai năm sau, những sợi lông to dày mới mọc dài trở lại.

Ông Long cũng cắt sạch lông đuôi thằng Khăm Bun đẹp trai và con Khăm Phanh nửa giống trai nửa giống gái. Riêng đuôi con H’Luân bị voi rừng cắn đứt từ lâu. Lông đuôi Na Vanh đang mọc lại. Chỉ còn bộ lông đuôi H’Tuk dài đẹp nhất, ông Long tỉ mỉ đếm được tổng cộng 630 sợi cả ngắn lẫn dài. Mấy lần đưa kéo lên lại lắc đầu, không nỡ. Ông tặc lưỡi: Thôi, cố giữ lại một chùm, cho con H’Tuk dẫn đầu đội hình voi huyện Lắk đã được tỉnh hợp đồng diễu hành trong đại lễ kỷ niệm 35 năm giải phóng Buôn Ma Thuột vào ngày 10/3/2010.

Ngày nào cũng tập luyện đi đứng cúi chào, xếp hàng theo đội hình, cả nài và voi đều thấm mệt. Chỉ còn vài hôm nữa đoàn voi hành quân về phố thì bọn “vĩ mao tặc” ác độc lại ra tay! Nài voi lẫn chủ voi gục xuống ôm con H’Tuk đang kêu rống vì đau đớn, khúc đuôi cụt phun máu như mưa rào, bật khóc!

Hoang tưởng mù quáng

Bọn “vĩ mao tặc” ấy liều lĩnh cướp đuôi voi vì cái gì ?

– Vì đồng tiền bất chính!

– Ai cho chúng khoản lợi ấy ?

– Những kẻ mù quáng tin vào năng lực siêu phàm của lông đuôi voi!

Truyền thuyết: Xưa xửa, có đôi trai gái yêu nhau say đắm nhưng không lấy nhau được vì mâu thuẫn giữa hai làng, bèn cậy thần Nguăch Ngual cứu giúp. Thần tặng cho một chiếc lông đuôi voi, dặn đi đâu cũng mang theo sẽ gặp nhiều may mắn. Đôi trẻ vâng lời, lần lượt vượt qua mọi trở ngại, được sống bên nhau tới đầu bạc răng long.

Đó là chuyện kể phản ánh ước mơ theo trí tưởng tượng của người xưa. Thế nhưng luôn có những kẻ biết khai thác tính chất hoang đường của truyền thuyết để trục lợi cho mình. Dân gian mê tín thì cả tin lông đuôi voi là “bùa yêu” gắn bó chung thuỷ, có thể trừ tà khử độc, mang theo người sẽ luôn bình an, may mắn.

Thời vua Bảo Đại còn lên Buôn Ma Thuột hú hí cùng thứ phi Mộng Điệp và cưỡi voi vào rừng Nam Kar, Ea R’bin bên giòng Krông Ana hưởng thú vui săn bắn, giới thượng lưu quyền thế ở Tây Nguyên đã dùng lông đuôi voi bện thành những món quà đặc biệt tặng nhau. Hàng chục sợi lông lớn ở chót đuôi voi, bện được 1 chiếc vòng đeo tay. Gấp vài lần số lông đó đan thành chiếc vòng cổ đính mặt ngọc, hoặc nơ cài tóc kèm cây trâm chuốt bằng ngà voi. Nhưng những sợi óng mượt dẻo dai ấy có được do chủ voi lượm nhặt gom góp lông đuôi già rụng để giành, chứ không ai nỡ cắt, nỡ nhổ thậm chí chặt cả đuôi voi, ứng xử tàn bạo với voi như bây giờ.

Giờ đây ở bất cứ nơi nào, chỉ cần vô Google,  gõ “ Lông đuôi voi” lập tức hiện lên nhan nhản mời chào đủ kiểu dáng kích cỡ các mặt trang sức vàng bạc như nhẫn, bông tai, dây chuyền có lồng sợi lông đuôi voi ngay tại đồng bằng hoặc TP Hồ Chí Minh. Quảng cáo ra rả “ Hàng xịn Bản Đôn chính hiệu”, “ Hàng độc Tây Nguyên” thậm chí “ Lông đuôi voi dài trên 3 tấc mua từ Phi Châu”, mỗi sợi giá dao động từ dăm bảy chục nghìn đến năm ba trăm nghìn đồng. Thế nhưng cả đàn voi nhà 61 con còn lại của tỉnh Đắk Lắk từ lâu lông đuôi trụi lủi gần hết, lấy đâu ra cả ngàn sợi lông đuôi xịn bán cho du khách mỗi ngày ?

Đã qua cái thời lừa khách hàng thô thiển bằng cách cắm lông nhựa bằng keo con voi vào cái đuôi voi hay đuôi trâu khô. Bây giờ người bán đầy vẻ thật thà bật quẹt đốt hoặc ngâm sợi lông vào nước cho khách xem, mồm liếng thoắng: Đấy, mùi lông thật khét như tóc cháy! Thấy chưa, nó nở và dẻo ra chứ có cứng quèo như nhựa đâu ? Khách hoan hỉ rút ví, đâu có biết mớ lông đuôi voi xịn này được cắt, chuốt công phu từ … những cái sừng trâu !

Bà H’Ang Rơyam đau xót ước tính chùm lông đuôi lẫn nhiều sợi màu vàng màu bạc quý hiếm của con H’Khun đáng giá trên 60 triệu đồng, còn chùm lông đuôi dày rậm của con H’Tuk thì lên tới cả trăm triệu. Ông Long kể có nhiều du khách Đài Loan tìm vào buôn Jun, đề nghị chủ voi bán cho vài sợi lông đuôi nhổ ngay từ con voi đang đứng đó, giá sáu trăm nghìn mỗi sợi. Tất nhiên chủ voi lắc đầu ! Trước kia từng có vài con voi huyện Lắk bị cướp đuôi, mất quá nhiều máu, ráng lết xuống hồ uống nước cho đỡ khát rồi gục chết luôn tại chỗ. Voi nào được kịp thời cứu chữa thoát chết cũng buồn bã bần thần mãi, nếu phải bán đi voi cũng bị mất giá hết phân nửa.

Sau lần trộm đuôi voi của nhà ông Long, đám thanh thiếu niên tình nghi bị bắt. Chúng khai tuồn tuột kẻ nào đã tham gia chặt chiếc đuôi nào. Thông báo số 02 ký ngày 29/3/2010 của cơ quan Điều tra Công an huyện Lăk do Thượng tá Phan Thành Trung ký gửi các hộ nuôi voi có “ Đơn xin kiến nghị” cho biết tên tuổi cụ thể bọn tòng phạm chặt đuôi voi của bà H’Ang và ông Ma Danh, còn riêng vụ trộm đuôi voi nhà ông Long thì “ các đối tượng khai nhận không có thực hiện”. Thông báo 02 phân tích : Tuy các vụ việc “ có dấu hiệu của tội trộm cắp tài sản, đã xâm phạm đến khách thể đặc biệt là đuôi voi”, nhưng vì trước nay “chưa có tiền lệ” về loại tội phạm này nên cần thêm thời gian để liên ngành họp bàn xem xét, định giá mức độ thiệt hại. Trong thời gian đó, vì các đối tượng gây án đều dưới 18 tuổi nên công an huyện cho gia đình bảo lãnh về giáo dục, chờ xử lý.

Ai bảo vệ voi Tây Nguyên ?

Bạn đời của cựu phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, bà H’Ang Rơyam than thở:

Chúng tôi đã nhiều lần đề nghị trên quan tâm tăng cường bảo vệ rừng phòng hộ quanh hồ Lăk để có chỗ thả voi, nhưng nay vùng rừng này đã bị phá gần hết. Không biết mai này lấy chỗ đâu cho voi sống voi ăn. Nhiều nhà báo lên án các chủ voi triệt để khai thác voi, bắt voi phục vụ du lịch khiến voi gầy còm ốm yếu, mà không hiểu lâu nay nguồn thu từ voi không còn đủ nuôi voi nữa. Muốn voi no, đủ dinh dưỡng, hàng ngày đôi voi nhà tôi cần ăn dặm thêm hàng chục buồng chuối chín, mấy tạ khoai bắp bí đỏ, cả trăm thân cây chuối, cả tấn cỏ lá đủ nhai suốt ngày đêm… Cho dù đã gắng  tranh thủ mót nhặt rơm rạ, kiếm le non chuối rừng, rải bắp xen trong rừng trồng, nếu không lấy lãi từ nguồn kinh doanh khác đắp qua, lấy đâu mỗi ngày tiêu cả triệu đồng cho voi ăn và trả lương cho nài giữ voi ?

– Vậy đồng bào thiết tha với nghề nuôi voi để làm gì, thưa bà ?

– Chúng tôi nuôi voi để giữ truyền thống của văn hoá dân tộc, để thấy tự tin và tạo không khí ấm áp cho buôn làng, vì người M’Nông ai cũng yêu voi như yêu con đẻ, tôn trọng voi bằng cả niềm tin tâm linh.

Chúng tôi về huyện Buôn Đôn, cái nôi của nghề săn bắt thuần dưỡng voi, hỏi chuyện ông Voong Nhi K’sơr,  phó bí thư thường trực huyện uỷ đồng thời là chủ con voi Bạc Khăm 40 tuổi. Nhiều già làng ở đây còn nhớ vào những năm sáu mươi, bố đẻ của Voong Nhi là ông Nay Phanh chuyên kinh doanh voi xuyên biên giới từng sở hữu cả đàn voi gần ba chục con, mỗi lần lùa voi đi bụi bay mù trời như cảnh tả trong trường ca Đam San.

Phó Bí thư kiêm chủ voi nhận xét: Cơ quan điều tra cho rằng việc xử lý tội phạm chặt đuôi voi chưa từng có tiền lệ là đúng, vì xưa nay ở Đắk Lắk đã có tên “ vĩ mao tặc” nào bị trừng trị thích đáng về tội danh này đâu ?! Cả 2 huyện nhiều voi nhà là buôn Đôn, Ea Súp giờ chẳng còn con voi nào giữ được chùm lông đuôi, chỉ riêng có 2 con voi trẻ bắt về từ rừng Tánh Linh lâu nay giao cho Vườn Quốc gia Yok Đôn quản lý là đuôi còn lơ thơ vài sợi. Giới chủ voi chúng tôi tha thiết mong các ban ngành chức năng và truyền thông đại chúng tăng cường khuyến cáo người ta không nên tiếp tục mê tín lùng mua và sử dụng lông đuôi voi cũng như các bộ phận khác từ voi, từ tất cả các loại động vật hoang dã. Về phía chính quyền, trong khi chờ đợi có kinh phí triển khai dự án bảo tồn voi, nên chú trọng tăng cường phối hợp với người dân bảo vệ những con voi hiếm quý còn lại sao cho hiệu quả hơn..

– Ông Y Rít Byă Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk : Sau Hội thảo thu thập ý kiến giới nghiên cứu, chuyên môn, chủ voi và cộng đồng tổ chức từ năm ngoái, Kiểm lâm đã làm tờ trình đề nghị tỉnh cấp ngân sách khoảng 61 tỉ để triển khai dự án bước đầu, tới nay vẫn chưa thấy tỉnh  trả lời .

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: