• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Có 911 người theo dõi

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Có 911 người theo dõi

Không Thầy Đố Mày Làm Nên

Trong xã hội, người thầy mang một vai trò rất quan trọng trong việc tu dưỡng, rèn luyện, hình thành, phát triển, hoàn thiện nhân cách của lứa tuổi học sinh. Điều đó cũng được ông cha ta quan niệm, khẳng định từ hàng nghìn đời nay. Chính vì vậy trong kho tàng tục ngữ, ca dao dân ca Việt Nam có câu: “Không thầy đố mày làm nên” để bộc lộ rõ nét điều đó.

https://banmaihong.files.wordpress.com/2013/11/80e75-teacher.jpg Tiếp tục đọc

‘Gần mực thì đen.Gần đèn thì sáng’

 

Từ xưa,trong cuộc sống lao động và chiến đấu của mình,nhân dân ta đã rút được biết bao bài học quý giá. Đó là những kinh nghiệm trong sản xuất,chiến đấu và cách ứng xử trong xã hội. Đó là cách nhìn nhận mối quan hệ giữa môi trường xã hội với việc hình thành nhân cách của mỗi người. Câu tục ngữ “Gần mực thì đen,gần đen thì rạng” đã nói lên kinh nghiệm đó.

“Bệnh vô cảm” trong xã hội ngày nay –

        “Bệnh vô cảm”  trong xã hội ngày nay  –  bài viết của Trần Thanh Mai – 11 chuyên Văn

https://i2.wp.com/imgs.vietnamnet.vn/Images/2011/09/26/09/20110926092353_ego1316078108_1316998835.jpg

       Ngày nay, người ta đang đầu tư rất nhiều cho việc “Người hóa” robot: biến chúng ngày càng trở nên giống con người hơn, từ cấu tạo những khớp xương, giọng nói.. và giờ là tình cảm, cảm xúc.Chỉ lạ một điều: Trong khi người ta vò đầu bứt trán để cài chíp cảm xúc cho những cỗ máy, thì cùng lúc đó, loài Người lại có khuynh hướng đi ngược lại. Tức là, họ ngày càng giống với những con robot: không có cảm xúc, không có lương tri, vận hành theo một quy trình sắp đặt sẵn. Căn bệnh vô cảm đã không chỉ còn là căn bệnh của một cá nhân, mà nó đã len lỏi, lan rộng ra cả một lớp người, một thế hệ, một xã hội. Con người, hay là một cỗ máy cấp cao?

Tiếp tục đọc

Bát đẩu chi tài

Xưa khi còn nhỏ bé ngô nghê tôi đã từng thích lắm những giai thoại về Cao Bá Quát, nào mỉa tao đàn, nào lỡm Tự Đức…chuyện nào chuyện nấy rõ khéo tạc một họ Cao càn rỡ cậy tài ngông cuồng xuất tính, thú ơi là thú! Một vài cái truyện làm lưng vốn đủ để sai lũ bạn chăn trâu làm tay làm chân cho mình để lão đây rỗi rãi mà hề hà kể chuyện cho nghe!

Khoái nhất là câu Quát ngạo: Chữ nghĩa trong thiên hạ có bốn bồ thì riêng ta chiếm hai bồ, anh ta (Bá Đạt) và bạn ta gom một bồ, còn một bồ thì chia đều trong thiên hạ!

Ấy là chuyện khi xưa ta bé. Rồi lớn lên, nghiệp thi thư như là vốn dĩ, là vẽ tiếp một hành trình vốn manh nha từ hồi chăn trâu cắt cỏ; và cũng như nhiên rằng thần tượng thưở ấu thơ hãy cứ là bóng hình tiền nhân tôi dõi theo ngưỡng mộ. Duy khác hơn một điều: Ngưỡng mộ và cung kính.

Là một thi nhân lấy cho mình tự hiệu Cúc Đường ( nhà của người quân tử), Mẫn Hiên ( hiên nhà ưu tư), một tiền nhân rất biết sửa mình!

Là một con người tự khiêm tự biết mình lắm. Khi đọc tập thơ “yên đài anh ngữ” của Bùi Ngọc Quỹ, Cao Bá Quát tự nhắc mình chỉ là “sâu đo nọ những đòi đo thế giới”.

Là người cha rất mực yêu con, đêm nằm mộng thấy con gái (đã mất) mà nước mắt dầm dề (mộng vong nữ)

Là vị quân sư khi về dưới cờ nghĩa Lê Duy Cự đã đề lên cờ soái một chữ “nhân” tỏ cái lòng vì dân mà hưng quân điếu phạt.

Tôi ngờ ngợ, vẫn là bậc tiền nhân mà tôi tôn thờ kính ngưỡng, mà nay sao khác xưa nhiều quá!

Không là một tài năng lỗi lạc chỉ phẫn hận sinh bất phùng thời mà “càn rỡ cậy tài ngông cuồng xuất tính”. Vậy tiếng chẳng lành cho hạnh ấy từ đâu? Lại dò về cái án tru di, mới hay lời kết án ấy là từ Cao Bá Nhạ, cháu gọi Cao Bá Quát bằng chú, cũng là nhà thơ danh tiếng bấy giờ, khi tù tội, đã trần tình với vua Tự Đức mà nặng tay kết án chú mình!

Sinh tử quan đầu, có lẽ cũng nên nhẹ tay trong vòng khuyên điểm về phẩm hạnh của Cao Bá Nhạ. Song cũng cần tỉnh táo tránh nhẹ dạ dễ tin lời sàm mà hoen ố phẩm hạnh của Cao Chu Thần.

Riêng cái án “bốn bồ chữ” thì loay hoay lần dò, giờ tôi mới hiểu.

Sách Vân đài loại ngữ của Lê Quí Đôn, thiên Văn nghệ có chép:

“Văn chương hay tuyệt được người ta gọi là Bát đẩu chi tài (tài được tám đấu)

Lời này vốn của Tạ Linh Vận. Vận thường nói: “Tài hoa trong thiên hạ cộng chung được một thạch (một thạch có mười đấu). Tử Kiến(tức Tào Thực, con trai Tào Tháo, một nhân vật chính trong Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, người viết chú thích) riêng chiếm tám đấu, tôi được một đấu, những người khác thì chia nhau một đấu”.

Từ đây mà suy ra, người trong thiên hạ xưa thường dùng khái niệm “đấu” để đong “tài”. Rủi xui sao lại vận đúng vào Cao Bá Quát.

Từ đôi chút tìm tòi của mình về phẩm hạnh của Cao Chu Thần, tôi quyết Cao danh sĩ chẳng hạ mình mà tự khen mình lố đến thế đâu, vậy sự tình do đâu?

Tạm gửi một giả thuyết: Một bạn tri âm nào vì yêu Quát mà tâm sự cùng bạn văn, rồi người này truyền tai người khác, đến truyền khẩu trong dân gian chăng?

Hay vì Cao sống cùng thời với vua Tự Đức, một vị vua nổi tiếng hay chữ, thường được các văn nhân nịnh bợ mà tán tụng, Tự Đức trái lại, rất phục tài Cao, đến nõi ban lời khen tặng:

“Văn như Siêu Quát vô tiền Hán

Thơ đáo Tùng Tuy thất thịnh Đường”

Ghen với lời ban tặng ấy mà những người cùng thời cố tình đơm đặt để chuyện đến tai vua, hòng ra đòn âm hiểm độc với Quát chăng?

Song nhát dao trí mạng đã ra rồi, chỉ tiếc người đời sau ngễnh ngãng cứ tin là thật!

Tôi trước mộ tài, sau càng phục đức của một nhân cách văn nhân tầm cỡ, nên khôn nguôi canh cánh, nên mạo muội gửi đôi lời chia sẻ, không dám làm trạng sư vụng, kẻo chốn miên viễn thời gian danh sĩ Cao Chu Thần lại ngậm ngùi, lại tự thán: Chốn nhân gian lại thêm một thằng lầm lỗi!

.

Tháng giêng Tân Mão

Nguyễn Tấn Ái

Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động

Ta bắt đầu trao đổi về phẩm chất con người.

Phẩm chất cao nhất của con người trong tự nhiên là trí tuệ.

Mà phẩm chất người cao nhất trong xã hội con người là đức hạnh.

Cũng như những giá trị phát kiến là thước đo phẩm chất trí tuệ con người trong mối quan hệ với tự nhiên, đức hạnh – phẩm chất cao quí nhất của con người trong xã hội- cũng cần có thước đo của nó.

Và Xi xê rông ( Cicero)  phát biểu: Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động.

Đức hạnh là gì? Là đạo đức, trí tuệ, tâm hồn?

Đúng, nhưng chưa đủ: Là trí tuệ, tâm hồn, đạo đức khi hướng đến cái thiện.

Đức hạnh là cao quí, nên ai ai cũng ao ước đội cho mình vương miện cao quí đó, nhưng không phải vương miện nào cũng thật.

Và sự thật là ở trong hành động.

Đức hạnh là cội nguồn sinh ra những hành động đẹp.

Nêu cao giá trị của đức hạnh

Phải từ tình yêu thì mới đem đến kết quả là sự hi sinh.

Tình yêu thương càng sâu thẳm thì kết quả của yêu thương càng sâu thẳm, động lòng người, xé lòng trời.

Là Chúa Jê-sus treo mình trên cây thánh giá.

Là đức Thích ca rời bỏ phù du để tìm bản lai diện mục của sự giải thoát kiếp người.

Là Huy Gô ( Hugo)  với yêu thương và hành động.

Và hành động là thực chứng cho sự hiện hữu của đức hạnh.

Cơ chế điều khiển của hành động là lí trí, và cơ chế điều khiển của hành động đạo đức là đức hạnh.

Lá lành đùm lá rách là từ tâm.

Bầu ơi thương lấy bí cùng là đạo lí cội nguồn.

Bát cơm, manh áo sẻ chia cho những mảnh đời cơ nhỡ là tâm hồn xót thương trăn trở với những cuộc đời chưa tròn trịa.

Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động.

Phát biểu ấy không chỉ là kết luận thẩm định về giá trị của đức hạnh, mà còn là phản biện với những đạo đức giả.


Con người với bản chất người vốn ham thích vương miện: Khát làm học giả, khát làm vĩ nhân, khát làm người hiền, và khát làm nhà đạo đức. Vì lẽ đó, không phải mọi vương miện đều là sự thật.

Hãy nhìn cây mà biết trái.

Bởi sẽ có những loại cây chỉ cho đời toàn hoa điếc!

Lời nói yêu thương phải đi liền với đức vị tha.

Sự ban cho phải đi đôi với tấm lòng không so đo toan tính.

Và đức hạnh không bao giờ phải bị đặt lên bàn cân nặng nhẹ hơn thua.

Tay phải sẽ không nói với tay trái rằng tôi hơn anh trong ngày hôm nay bởi tôi đã năm lần phát từ tâm bỏ vào hòm công quả.

Và phải thực tế trong hành động: Xây chín bức phù đồ và làm phước cho một người bạn chọn lối nào?

Hễ cây tốt thì sinh ra trái tốt.


Sẽ là tội lỗi nếu cứ soi mói và nghi ngờ đạo hạnh của một con người.

Nhưng sẽ là hời hợt nếu chỉ bị lí thuyết làm mù đi đôi mắt.

Và sự thẩm định lại các giá trị đạo hạnh cũng cần thiết như chính sự cần thiết của đức hạnh ở cuộc đời nên phát biểu của Xi-xê-rông đã từ thời cổ đại đến bây giờ vẫn tươi ròng giá trị:

Mọi phẩm chất của đức hạnh là ở trong hành động.

.

Nguyễn Tấn Ái

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d người thích bài này: