• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 904 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 904 other followers

TQ thao túng nước sông Mekong để kiểm soát các quốc gia Đông Nam Á

Một chuyên gia cho biết chính quyền Trung Quốc đang sử dụng sông Mekong, hệ thống nước quan trọng nhất ở Đông Nam Á, để kiểm soát một nửa trong số mười quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

Quang cảnh sông Mekong giáp ranh giữa Thái Lan và Lào được nhìn từ phía Thái Lan ở Nong Khai, Thái Lan, vào ngày 29/10/2019
Quang cảnh sông Mekong giáp ranh giữa Thái Lan và Lào được nhìn từ phía Thái Lan ở Nong Khai, Thái Lan, vào ngày 29/10/2019. (Ảnh qua Reuters)

Sông Mekong bắt nguồn từ Cao nguyên Tây Tạng của Trung Quốc và chảy qua 6 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Vào đầu năm 2021, nó một lần nữa bị sụt giảm mực nước nghiêm trọng, gây ra những lo ngại rộng rãi trên toàn thế giới. Ủy ban sông Mekong (The Mekong River Commission), một tổ chức quốc tế, ngày 12/2 đã đưa ra tuyên bố cho biết mực nước sông Mekong đã giảm xuống mức “đáng lo ngại”.

Trên thực tế, trong hơn một thập kỷ kể từ năm 2010, các cuộc khủng hoảng nước thường xuyên nổ ra trên lưu vực sông Mekong.

Một nhà thủy văn Trung Quốc nói rằng một trong những lý do đằng sau điều này là Trung Quốc đã nắm quyền kiểm soát dòng nước của sông Mekong, và sông Mekong đã trở thành con bài thương lượng chính trị để Trung Quốc kiểm soát một nửa trong số mười quốc gia ASEAN.

Chuyên gia thủy văn người Đức gốc Hoa Vương Duy Lạc cho biết kể từ năm 2010, sông Mekong đã thường xuyên trải qua các cuộc khủng hoảng về nước. Nhưng đối với ĐCSTQ, sông Mekong không chỉ đơn giản là vấn đề sử dụng tài nguyên nước, mà còn là đòn bẩy chính trị và ngoại giao.

Với việc kiểm soát vòi nước của Mekong, ĐCSTQ đã có được đòn bẩy chính trị để kiểm soát một nửa số quốc gia trong khối  ASEAN. Hành vi bá quyền của ĐCSTQ ở lưu vực sông Mekong cũng đã thu hút sự chú ý của Hoa Kỳ và Nhật Bản, biến sông Mekong trở thành một điểm nóng địa chính trị mới.

Theo ông Vương, việc sử dụng sông Mekong như một con bài thương lượng chính trị có hại cho cả các nước khác và cả cho chính ĐCSTQ. Các đập lớn và nhỏ được xây dựng trên sông Lan Thương, thượng nguồn của sông Mekong bên trong Trung Quốc, không chỉ đe dọa trực tiếp đến 70 triệu người có sinh kế phụ thuộc vào sông Mekong, mà còn đối với người dân Trung Quốc ở lòng chảo sông Lan Thương. Việc ĐCSTQ tăng cướp đi nguồn nước trên sông Mekong cũng dẫn đến việc lãng phí tài nguyên.

Từ lượng nước dồi dào cho đến khủng hoảng nước

Thượng nguồn của sông Mekong là sông Lan Thương bên trong Trung Quốc. Nó bắt nguồn từ dãy núi Tanggula trên cao nguyên Thanh Hải-Tây Tạng của Trung Quốc. Là con sông dài thứ 10 trên thế giới và dài thứ 6 của châu Á, sông Mekong chảy qua 6 quốc gia bao gồm Trung Quốc, Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam, trước khi đổ ra Biển Đông.

Vùng hạ lưu của con sông và phía thượng nguồn của dòng sông được gọi chung là sông Lan Thương – Mê Kông, trong đó có một phần chính với hơn 4.000 km (2.485 dặm). Đây là con sông dài nhất Đông Nam Á, được mệnh danh là sông Danube của Châu Á.

Theo Đài tiếng nói Hoa Kỳ, khoảng 70 triệu người đang phụ thuộc trực tiếp vào sông Mekong để kiếm sống.

Ông Vương Duy Lạc cho biết, cả sông Lan Thương và sông Mekong đều rất giàu tài nguyên thủy điện, chúng đến trực tiếp từ Cao nguyên Tây Tạng về phía nam, và có phía thượng nguồn rất dốc. Ở phần hạ lưu phía Nam, do ảnh hưởng của gió mùa, lượng mưa tương đối dồi dào trong mùa mưa cũng làm cho các sông giàu nước hơn. Sông Mekong có mùa mưa và khô rõ rệt, mùa khô thường kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 và mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10.

Tuy nhiên, con sông này vốn rất giàu tài nguyên nước này đã thường xuyên xảy ra khủng hoảng tài nguyên nước kể từ năm 2010.

Theo báo cáo của Eyes on Earth: Theo dõi lượng nước chảy qua lưu vực thượng lưu sông Mekong trong điều kiện tự nhiên vào năm 2010, khi cuộc khủng hoảng nước đầu tiên nổ ra trên sông Mekong, đập thủy điện Tiểu Loan trên Lan Thương đã hoàn thành và máy phát điện đã đi vào hoạt động.

Bằng cách mô phỏng dòng chảy của sông Mekong từ năm 1992 đến năm 2019, và so sánh dữ liệu trước và sau khi các con đập được xây dựng, Eyes on Earth chỉ ra rằng việc ĐCSTQ xây dựng các đập ở thượng nguồn đã gây ảnh hưởng đến lượng nước của sông Mekong.

Theo báo cáo, sự khác biệt đáng kể về lưu lượng đo được và dự đoán xảy ra vào năm 2010, khi đập lớn Tiểu Loan được hoàn thành và các máy phát điện đi vào hoạt động.

Báo cáo cho biết: “Như đã lưu ý trước đó, hồ chứa này [Tiểu Loan] có thể chứa lượng nước gấp khoảng 7 lần so với 3 hồ chứa trước đó cộng lại, do đó khả năng điều tiết và hạn chế dòng chảy của nó tăng lên một bậc khác về cường độ. Khả năng hạn chế dòng chảy được chứng minh rõ ràng trong mối quan hệ giữa dòng chảy tự nhiên dự đoán và dòng chảy đo được, vì một lượng lớn nước bị ‘mất’ trong mùa khô, dòng chảy của sông thông thường sẽ tăng lên rất nhiều, do tuyết tan và mưa gần đây trên cao nguyên Tây Tạng.”

Đồng bằng sông Cửu Long oằn mình trong cơn hạn mặn lịch sử

Trò chơi đùn đẩy trách nhiệm

Năm 2010, Thái Lan, Lào, Việt Nam và Campuchia đã cử đại biểu đến Trung Quốc để thảo luận về sự sụt giảm nghiêm trọng của mực nước sông Mekong, cho rằng các đập trên sông Mekong của Trung Quốc đã gây ra hạn hán ở hạ lưu.

Tần Cương, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao của ĐCSTQ vào thời điểm đó, đã phủ nhận tuyên bố. Tần Cương cho rằng dòng chảy hàng năm của sông Lancang chỉ bằng 13,5% dòng chảy của Mekong ra biển, và với một tỷ lệ nhỏ như vậy, nó không thể ảnh hưởng đến tình hình chung.

Cố vấn chính trị của ĐCSTQ Trần Đức Hải cũng nói rằng 3 hồ chứa được xây dựng dọc theo sông Lan Thương, đó là Mạn Loan, Đại Triều Sơn và Cảnh Hồng, đều rất nhỏ và tác động của chúng là không đáng kể.

Nhưng Vương nói rằng đây chỉ là những trò đùn đẩy mà ĐCSTQ đã chơi để né tránh trách nhiệm. Phần lớn dữ liệu về các con sông của Trung Quốc được giữ bí mật. Ngay cả những dữ liệu được tiết lộ cũng thường mâu thuẫn với nhau.

Vương nói, ví dụ, dòng chảy trung bình hàng năm của sông Lan Thương ở biên giới Trung Quốc là khoảng 64 tỷ mét khối, nhưng có một ước tính khác cho rằng nó là 76 tỷ mét khối, chênh lệch đến 12 tỷ mét khối nước.

Nếu người ta lấy 76 tỷ mét khối làm con số thực, thì dòng chảy hàng năm của sông Lan Thương sẽ bằng 16% dòng chảy của Mekong ra biển và sẽ có sự chênh lệch 2,5% so với 13,5% mà Tần Cương tuyên bố.

Theo Vương, ĐCSTQ đã từng tuyên bố rằng Trung Quốc có 18,6% quyền về nước của sông Lan thương-Mekong, có nghĩa là 18,6% tài nguyên nước thuộc về Trung Quốc.

Vì vậy, điểm mấu chốt là, các con số của ĐCSTQ về sông Lan Thương-Mekong liên tục thay đổi, từ 13,5% đến 16%, rồi đến 18,6%.

Khi thảo luận về quyền, ĐCSTQ đã chọn 18,6%, nhưng khi nói đến trách nhiệm giải trình, ĐCSTQ đã chọn 13,5%.

Vương cho hay, ngay cả khi con số thực là 13,5%, điều đó không có nghĩa là ĐCSTQ không phải chịu bất kỳ trách nhiệm nào.

Đập thuỷ điện Cảnh Hồng ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. (Ảnh qua kknews.com)

Tần Huy, một giáo sư tại Đại học Thanh Hoa, Trung Quốc, cho biết trong một bài báo rằng 13,5% là kết quả của việc chia lượng nước chảy trung bình hàng năm ở cửa ra sông Lan Thương cho lượng nước chảy trung bình hàng năm ở cửa sông Mekong.

Tuy nhiên, ở hầu hết các đoạn sông bên trong Trung Quốc, chẳng hạn như đoạn Luang Prabang, dòng chảy ra từ Trung Quốc chiếm khoảng 2/3 tổng lượng nước của sông Mekong.

Vương cũng giải thích: “Con số 13,5% là vô nghĩa, vì bạn đang đo lượng nước tại Tây Cống, cửa sông Mekong đổ ra Biển Đông, vì vậy nó là 13,5%. Nhưng cách đúng đắn để đo nó là nhìn vào đoạn sông gần Trung Quốc, tức là đoạn ngay sau khi sông Lan Thương chảy ra khỏi Trung Quốc. Tức là, nếu bạn kiểm tra đoạn sông vừa ra khỏi Trung Quốc, và trong vòng 300 km tính từ biên giới Trung Quốc, bạn sẽ thấy rằng 2/3 lượng nước đến từ thượng nguồn Trung Quốc. Nếu bạn ngăn dòng nước bên trong Trung Quốc, những người ở hạ nguồn sẽ kêu thét vì họ không có nước chảy xuống dưới.”

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: