Lời nói thiện tâm quý hơn nghìn vàng

Lời nói có thể thúc đẩy cổ vũ một con người, đưa anh ta từ bóng tối ra ánh sáng, nhưng cũng chính lời nói cũng có thể đẩy một con người xuống vực sâu của sự ngờ vực và bi quan. Bởi thế, những lời nói thiện tâm, tích cực còn đáng giá hơn nghìn vàng.
 photo Kind words_zpsdaexx7ig.jpgLời thiện lành ngắn và dễ nói, nhưng âm hưởng của những lời ấy thực sự bất tận~ Mẹ Teresa

Bàn Khuê thiền sư được mọi người tôn kính.

Một lần, có người học sinh của ông ăn trộm bị bắt được, mọi người đều yêu cầu đuổi người này ra khỏi sư môn nhưng Bàn Khuê thiền sư không làm thế, ộng lấy sự nhân từ khoan dung của mình tha lỗi cho người học sính này. Nhưng chẳng được bao lâu, người này lại ăn trộm nên bị bắt. Mọi người đều cho rằng tật xấu của anh ta khó sửa, yêu cầu trừng phạt nặng anh ta, nhưng Ban Khuê thiền sư vẫn không xử phạt. Các học sinh khác liền cùng nhau dâng thư, biểu thị nếu không xử phạt người học sinh này, họ sẽ giải tán bỏ đi.

Ban Khuê xem thư của họ xong, gọi các học sinh đến trước mặt nói: “Các con đều có thể hiểu rõ thị phi, đây là điều khiến ta vui mừng, an ủi, các con là học sinh của ta, nếu các con cho rằng ta dạy không đúng, hoàn toàn có thể đi tìm chỗ khác, những ta không thể không quản học sinh trộm cắp này, bởi vì anh ta vẫn còn chưa phân biệt thị phi, nếu như ta không dạy anh ta, ai dạy anh ta đây? Thế nên, bất kể thế nào, cho dù các con đều rời bỏ ta, ta cũng không thể bỏ anh ta, vì anh ta cần ta giáo huấn.”

Người học sinh trộm cắp nghe lời Ban Khuê thiền sư, cảm động rơi nước mắt, tâm hồn vì thế mà được thanh tẩy, từ đó về sau không còn ăn cắp đồ người khác nữa. Đây chính là sức mạnh của sự lương thiện, cho dù chỉ là một lời nói thiện.
Cổ nhân nói: “Dữ nhân thiện ngôn/ noãn vu bố bạch.” Ý là một câu nói chứa đầy thiện ý thường có sức mạnh vô hình mà to lớn, nó không chỉ làm ấm áp lòng người mà còn cho con người hi vọng và niềm tin.

Lời nói thiện ý tất nhiên phải xuất phát từ lòng thiện trong tim, người nói câu chứa đầy thiện ý nhất định phải là người trong lòng nhân từ và lương thiện. Thiện ý xuất phát từ trong nội tâm được biểu đạt thông qua những lời nói thiện ý dễ khiến người ta cảm động nhất. Phật pháp cực kì chú trọng đến sự lương thiện, khuyên người ta hướng thiện là một trong những giáo lý lớn, hơn nữa điều thiện không chỉ thể hiện ở lời nói mà còn ở sự bao dung và sửa chữa đối với cái ác.

Ngôn ngữ là một công cụ quan trọng để con người biểu đạt tư tưởng, thể hiện tín ngưỡng, là cầu nổi quan trọng để kết nối quan hệ giao tiếp, mọi người đều dùng ngôn ngữ để giao lưu và liên lạc tình cảm, làm sâu sắc thêm tình hữu nghị. Vì thế, thiện và ác trong biểu đạt ngôn ngữ trực tiếp ảnh hưởng đến sự giao lưu và giao tiếp giữa con người.

Ngôn ngữ có thiện ý thường làm cho người ta thấy được ưu điểm của người khác, xóa bỏ cái không phải của người khác; ngôn ngữ thiện ý còn có thể biến chuyện to thành chuyện nhỏ, chuyện nhỏ biến thành không có; ngôn ngữ thiện ý còn có thể dẹp bỏ oán hận, làm láng giềng hòa thuận, đoàn kết mọi người. Một câu nói thiện ý có thể làm người khác được dẫn dắt, khơi dậy lòng tự tin của họ, cho họ sức mạnh vô cùng.

Theo Hành Trình Tâm Linh

 ÁI NGỮ

Ái ngữ là lời nói chân thật: Những lời nói chân thật như không nói dối, không nói lời chia rẽ, không nói lời ác khẩu và không nói lời thêu dệt đều mang tính chất tốt đẹp của sự chân thành làm cho người nghe tin tưởng và cảm mến.

https://i2.wp.com/files.sihirlipeyzaj.com/200004539-45af146a9c/romantic-little-girl-cute-beautiful-child-children-happiness-flower-rose-sunflower-smile.jpg

Ái ngữ là lời nói của tấm lòng nhân ái.

Những lời nói xuất phát từ tấm lòng nhân ái, thì bản thân nội dung lời nói đó đã mang một sức mạnh thuyết phục làm cho người nghe ấm lòng như lời khen ngợi, động viên, ân ủi, lời tán thán, lời từ chối khéo, lời phân tích chân tình. Những lời nói ấy đem lại một kết quả tốt đẹp cho công việc vì đó là những lời nói của tấm lòng nhân ái. Những lời nói nhân ái thường mang sự tôn trọng, lòng khoang dung độ lượng và biết tuỳ hỷ, không đố kỵ với người khác.

Trong kinh Tạp A Hàm, Đức Phật đã từng khuyên đệ tử cần phải suy nghĩ trước khi nói, Người nói: “Nếu ta không thích bị người lừa dối, người khác cũng như thế. Vậy tại sao lại lừa dối người khác? Nếu ta không thích người khác chia lìa thân hữu, người khác cũng như thế. Vậy tại sao lại chia lìa thân hữu người khác? Nếu ta không thích người khác nói lời thô ác, người khác cũng như thế. Vậy tại sao đối với người khác, lại mạ nhục họ? Nếu ta không thích người nói lời thêu dệt, người khác cũng như thế. Vậy tại sao đối với người, ta lại nói lời thêu dệt? Cho nên đối với người khác, ta không nên nói lời lừa dối, ly gián, thêu dệt, ác khẩu.”

Ái ngữ là lời nói vì lợi ích cho người khác: Nói vì lợi ích cho người khác là tạo được sự thuận lợi cho trong cuộc sống của người khác, đem lại niềm vui và hạnh phúc cho họ, làm cho tâm hồn họ an lạc, thanh thản. Tuy nhiên, nói vì lợi ích cho người khác là điều không dễ bởi vì con người ta thường nặng về chấp ngã nên thường không muốn người khác hơn mình, không muốn người khác được lợi lạc hơn mình về vật chất cũng như tinh thần. Nói vì lợi ích cho người khác không những biểu hiện trong Ái ngữ mà còn là biểu hiện trong Lợi hành nhiếp pháp, cũng là một trong Tứ Nhiếp pháp mà Đức Phật đã giảng giải. Người nói được những lời nói vì lợi ích cho người khác cần phải biết diệt cái “ngã”, nghĩa là phải dẹp bớt cái “ta” và cái “của ta”, phải có tinh thần vô ngã trước mọi sự vật và hiện tượng.

Ái ngữ là lời nói khuyến thiện: Lời nói khuyến thiện là lời nói đầy công đức và trí tuệ làm cho mọi người thành tựu công đức qua lời nói, việc làm và cả ý nghĩ của mình. Nói lời nói khuyến thiện là nói với cái tâm từ bi nhằm động viên khuyến khích người khác làm những việc tốt, việc thiện. Nói lời khuyến thiện là thúc đẩy sự phát triển tiến bộ, phát huy sự tu tập tinh tấn của người khác hoặc của cả một tập thể, cả một phong trào. Người nói lời nói khuyến thiện cần phải trang bị cho mình những kiến thức cần thiết về quan điểm đạo đức xã hội nói chung và về quan điểm đạo đức tôn giáo và khi thể hiện người nói phải có phong cách nói thuyết phục và bản lãnh tư duy của mình.

Ái ngữ là lời nói của cái tâm trong sáng. Nói Ái ngữ là lời nói không lừa lọc, không dối trá, không điên đảo, không ngoa ngoắt, không cường điệu, không phỉnh phờ, không nịnh bợ, không dèm pha chia rẽ. Và do có tâm trong sáng, hướng thiện, người nói lời ái ngữ thường thể hiện tứ vô lượng tâm: từ, bi, hỷ, xả. Do đó lời nói của cái tâm trong sáng dễ dàng thuyết phục và thuần hóa tâm hồn người nghe.

3. Về mặt thái độ khi nói và sắc thái của lời nói:

Trong các lời dạy về Chính ngữ trong Bát chính đạo, về Ái ngữ trong Tứ nhiếp pháp…khi nói về Ái ngữ, Đức Phật đều có nói đến phương cách nói những lời nói sao cho đúng pháp. Đúng pháp ở đây bao gồm cả phần nội dung của lời nói và thái độ, nét mặt, cử chỉ khi nói và ngay cả sắc thái của giọng nói.

Nói Ái ngữ là nói với thái độ chân thành, khiêm nhường và tôn trọng người nghe mình nói. Cũng một công việc, ví dụ như cần nhờ người cấp dưới làm, nếu mình nói với lời nói tôn trọng cấp dưới thì người nghe nể phục và thi hành một cách thoải mái, nhiệt tình, công việc sẽ thuận lợi. Nếu mình nói với một lời nói ra lệnh, hách dịch, khinh thường và trịch thượng thì người thực hiện không thoải mái, khó chịu, công việc thực hiện có thể sẽ kém thuận lợi và kém hiệu quả, thậm chí công việc đi đến không thành công. Khi nhờ một người khác giúp mình việc gì, dù người đó là bề trên, kẻ dưới, bạn bè hay trẻ nhỏ, cũng phải nói với thái độ khiêm nhường, trân trọng. Đối với trẻ nhỏ lại càng phải trân trọng khi nhờ nó một việc gì dù là rất nhỏ đưa một cái tăm, một chén nước, vì mình là người phải đi nhờ người khác. Đó là thái độ khi nói của một người học Phật.

Nói Ái ngữ là nói với lời nói với giọng nói nhẹ nhàng, dịu dàng, êm tai tạo cho người nghe một cảm xúc thân mến, dễ chịu, thậm chí ngọt ngào, lưu luyến để đến khi không còn trò chuyện, nó để lại trong ký ức người nghe một ấn tượng tốt đẹp. Cũng một sự việc, nếu ta nói với lời nói nhẹ nhàng, dịu dàng thì người nghe thấy vui vẻ thực hiện, hoặc cùng đồng hành với mình một cách thoải mái trong công việc, để lại những ấn tượng tốt với người nghe, với đối tác hay với người cùng cộng tác, công việc sẽ thành công tốt đẹp. Điều này cần phải thực hiện và cần phải duy trì không những trong quan hệ xã hội nói chung mà còn cần phải duy trì ngay ở trong quan hệ gia đinh như cha con, anh em, vợ chồng. Nhất là trong quan hệ vợ chồng, lời nói của vợ chồng nói với nhau nên nhẹ nhàng, dịu dàng, điều đó dẫn đến sự êm ấm trong cuộc sống, vững bền trong hạnh phúc dài lâu. Ngược lại, lời nói không êm tai, không nhẹ nhàng, hoặc cau có thường xuyên biểu thị sự không tôn trọng nhau, thì dẫn đến tâm hồn không thoải mái, thiếu tình cảm, quan hệ kém tốt đẹp, công việc kém thành công. Cần phải thấy một điểu rõ ràng là với cùng nội dung một lời nói, nhưng với sắc thái giọng nói khác nhau hoặc là nhẹ nhàng, nể trọng hoặc là gay gắt khinh khi thì sẽ đem lại hai kết quả công việc khác nhau. Vì vậy, nói Ái ngữ là nói với thái độ vui vẻ, cởi mở, dễ thuyết phục người nghe, làm cho người nghe dễ dàng thực hiện những điều mà mình mong muốn được thực hiện.

B. Lời nói không ái ngữ:

Với những thái độ và sắc thái của lời nói Ái ngữ kể trên, người nói tạo một nghiệp lành trong đời sống của mình. Trái lại, những lời nói không thực hiện theo Ái ngữ sẽ gặp phải những trở ngại trong khi giao tiếp, như:

1. Những lời nói không ái ngữ là những lời nói của những người có cái tâm “chấp ngã” khá lớn, họ coi mình đứng trên tất cả, họ coi thường người nghe đang giao tiếp với họ. Họ nói như ra lệnh, giọng nói hách dịch, đanh thép, sắc thái giọng nói như muốn tỏ ra uy quyền của người thích lãnh đạo, thích chỉ huy người khác. Thậm chí ngay cả những việc cần nhờ người khác giúp đỡ họ, họ cũng nói như sai khiến. Những lời nói với thái độ và sắc thái giọng nói như thế là do xuất phát trong ý thức, tư tưởng của người nói, sẽ không có lợi trong việc giao tiếp, không thu phục được người nghe, công việc thực hiện khó thành công. Những lời nói như vậy tạo nên những nghiệp lực không lành hay còn gọi là nghiêp ác trong đời sống bản thân họ. Không thể ngụy biện che đậy rằng tuy cách nói giọng nói gây cho người nghe khó chịu nhưng trong tâm hay trong ý nghĩ không hề coi thường người nghe mà chỉ do bản tính đã quen ăn nói mạnh bạo nặng lời.

2. Những lời nói không ái ngữ còn thể hiện ở những người có lòng tham, muốn đem lại lợi ích cho mình nên thường hay nói với những lời nói xu nịnh, ton hót, đề cao không đúng người giao tiếp với mình bằng lời nói và bằng thái độ cung kính không đúng, thậm chí quá đáng . Những lời nói với thái độ như vậy có thể làm cho người giao tiếp với mình thỏa mãn nếu họ là người ưa nịnh, thích uy quyền, hoặc có thể làm cho người giao tiếp với mình khó chịu nếu họ là người biết xử sự đúng chính pháp. Những người nói không ái ngữ như vậy xuất phát từ lòng tham dẫn đến xu nịnh, luồn cúi, tự hạ phẩm chất nhân cách con người, làm cho người khác chê bai và khinh thường.

3. Những lời nói không ái ngữ là những lời nói đường mật ngọt ngào, đầu môi cuối lưỡi, đôi khi dẫn dắt chúng ta đến cạm bẫy không ngờ. Những lời nói kiểu ấy xuất phát từ lòng đố kỵ hại người, từ lòng thâm hiểm, có thể đưa người ta đến chỗ tan nát hạnh phúc gia đình, đến chỗ thân tàn ma dại, đến chỗ khuynh gia bại sản, đến chỗ tiêu tan sự nghiệp, có khi chết chẳng kịp hiểu vì sao!

4. Những lời nói không ái ngữ còn thể hiện ở người tuy có tâm trong sáng, biết tôn trọng người nghe, thậm chí có lòng từ bi giúp người, nhưng cách nói và sắc thái giọng nói không dịu dàng, nhẹ nhàng, êm tai thậm chí khô khốc, cứng nhắc ít truyền cảm cũng gây tác động xấu trong giao tiếp. Những lời nói của những người như vậy tuy có tâm tốt, nói với ý nghĩ chân thành nhưng trong bản thân con người họ vẫn còn một chút “bản ngã” nên chưa nói được những lời nói êm dịu, nhẹ nhàng.

C. Cần nói những lời Ái ngữ:

Người ta thường nói “Ánh mắt là cửa ngõ của tâm hồn”, đúng vậy. Nhưng cũng cần phải thấy rằng “Lời nói là cửa ngõ của nhân cách con người”. Lời nói đúng đắn theo “chính ngữ”, theo “ái ngữ” của nhà Phật chính là thông điệp của tình thương và trí tuệ. Vì sao? Vì đạo Phật dựa trên nền tảng từ bi và trí tuệ giáo hoá chúng sinh trên cõi thế. Chính pháp của Đức Phật là nguồn trí tuệ cung cấp cho chúng sinh giúp chúng ta luôn luôn trao dồi đạo hạnh của mình để có thể nói những lời nói Ái ngữ như đã học, đã biết, như đã tu tập thực hành.

Nói những lời “ái ngữ” tức là ta đã phát triển được tâm Phật, là bồi đắp tâm từ bi hỷ xả trong ta. Nói được những lời “ái ngữ” tức là ta đã dẹp được các tâm ma như tâm tham lam, tâm sân hận, tâm si mê, tâm đố kỵ, tâm ganh tị, tâm hiềm khích, tâm tật đố, tâm hơn thua, tâm ngã mạn, tâm khinh người, tâm khen mình. Nói được những lời “ái ngữ” tức là ta đã tu tập theo hạnh nguyện đại từ đại bi của Ðức Quán Thế Âm Bồ Tát, tầm thanh cứu khổ cứu nạn cho chúng sinh. Cho nên thực hành được “ái ngữ” tức là đem lại an lạc và hạnh phúc cho mọi người chung quanh, làm chuyển hóa những con người đang phiền muộn, khổ đau, thành những con người hạnh phúc.

.

Trích tập sách “Hành Thập thiện và con đường giải trừ khẩu nghiệp”tác giả Phạm Đình Nhân

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d người thích bài này: