Nhật Bản không ký vào tuyên bố cấm sử dụng vũ khí hạt nhân – Ngô Khôn Trí

Từ ngày 22/4/2013, tại Geneva, 1 cuộc họp về Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đã được diễn ra với sự tham gia của 190 nước thành viên . Đây là hội nghị trù bị cho Hội nghị xem xét lại NPT dự kiến diễn ra năm 2015. 
ungeneva
Một trong những đề tài chính của cuộc họp lần này là khái niệm “tính vô nhân đạo của vũ khí hạt nhân”. Bởi vì vũ khí hạt nhân không chỉ có thể cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người ngay tức khắc, mà còn gây ra bệnh bệnh bạch cầu và ung thư cho những người sống sót. Hiện tại, không có tổ chức quốc tế nào có khả năng thực hiện công tác cứu hộ tại những thành phố bị bom hạt nhân tàn phá. Đó cũng chính là điều mà những người sống sót sau các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki thúc đẩy thảo luận suốt nhiều năm qua.
forum
 
Hôm 24/4, Nam Phi đã trình tuyên bố chung lên ủy ban trù bị. Tuyên bố này nhấn mạnh, cần cấm sử dụng vũ khí hạt nhân vì tính vô nhân đạo của loại vũ khí này. Tuyên bố đã được hơn 70 nước thành viên Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân ký. Tuy nhiên, Nhật Bản, nước duy nhất trên thế giới bị ném bom nguyên tử, lại chưa ký tuyên bố này.
 
Tại sao Nhật Bản chưa ký vào tuyên bố?
 
Đoàn đại biểu Nhật Bản cho biết, họ không thể đồng ý với cách diễn đạt trong tuyên bố. Đó là cụm từ “không được sử dụng vũ khí hạt nhân trong bất kỳ hoàn cảnh nào”. Dường như phái đoàn Nhật Bản cho rằng Nhật Bản được bảo vệ dưới cái gọi là “chiếc ô hạt nhân của Mỹ”, trong bối cảnh Nhật Bản đang bị đe dọa từ phía Bắc Triều Tiên.

Trong cuộc họp lần này, đoàn Nhật Bản tích cực đưa ra vấn đề ngôn từ sử dụng trong tuyên bố. Điều này cho thấy Chính phủ Nhật Bản quyết tâm ký tuyên bố này với tư cách là quốc gia duy nhất trên thế giới là nạn nhân của các vụ tấn công bom nguyên tử. Tuy nhiên, tại cuộc họp, các đại biểu không còn đủ thời gian để thảo luận vấn đề này. Vì vậy, tuyên bố chung đã được đưa ra mà không có chữ ký của đoàn Nhật Bản. 
 
 humanitarian
Vài nét về Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) 
Hiệp ước Cấm phổ biến Vũ khí Hạt nhân (Nuclear Non-Proliferation Treaty – NPT hoặc NNPT). Hiệp ước này được thiết lập vào ngày 1/6/1968 nhằm mục đích hạn chế việc sở hữu các loại vũ khí hạt nhân.

Đại đa số các quốc gia có chủ quyền (187 nước) đều tham gia hiệp ước. Tuy nhiên, hai trong số bảy cường quốc hạt nhân và một vài quốc gia có thể đang có vũ khí hạt nhân không chịu phê chuẩn hiệp ước. Ireland là quốc gia soạn thảo hiệp ước, còn Phần Lan là quốc gia đầu tiên ký kết hiệp ước. Ngày 11 tháng 5 năm 1995, tại Thành phố New York, hơn 170 quốc gia quyết định mở rộng hiệp ước không giới hạn và không điều kiện.

Ba nguyên tắc chính của hiệp ước :
 
(1) Không phổ biến : Chỉ có năm quốc gia được phép sở hữu vũ khí hạt nhân: Pháp (ký năm 1992), Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa (1992), Liên Xô (1968; nghĩa vụ và quyền lợi nay được chuyển cho Liên bang Nga), Anh (1968) và Hoa Kỳ (1968). Đây là các nước đang sở hữu vũ khí hạt nhân vào thời điểm hiệp ước được ký kết, cũng là các quốc gia thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Năm nước này thoả thuận không chuyển giao kỹ thuật hạt nhân cho các nước khác, và các quốc gia không có vũ khí hạt nhân cũng đồng ý không mưu cầu có vũ khí hạt nhân.

Năm quốc gia có vũ khí hạt nhân (VKHN) cam kết không sử dụng chúng để chống lại các nước không có VKHN trừ khi phải đánh trả một cuộc tấn công hạt nhân hoặc một cuộc tấn công qui ước có liên minh với quốc gia có VKHN. Tuy vậy, những cam kết này không được chính thức đưa vào hiệp ước, trong khi các chi tiết chính xác lại thường thay đổi theo thời gian. Chẳng hạn như Hoa Kỳ từng ra chỉ dấu rằng nước này có thể sử dụng VKHN để đáp trả một cuộc tấn công phi qui ước bởi các “nước lưu manh” (rogue state). Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Anh, Geoff Hoon, công khai nói đến khả năng sử dụng VKHN nhằm đáp trả các cuộc tấn công không qui ước bởi các “nước lưu manh”. Tháng 1 năm 2006, Tổng thống Pháp, Jacques Chirac, ngụ ý rằng các cuộc tấn công khủng bố được những quốc gia khác bảo trợ, nếu xảy ra trên đất Pháp, có thể dẫn đến những cuộc tấn công trả đũa bằng VKHN cỡ nhỏ nhắm vào những trung tâm của các “nước lưu manh”.
 
(2) Giải trừ quân bị : Các nước có VKHN tuyên bố không “xúi giục các nước không có VKNH tìm cách sở hữu loại vũ khí này”. Chủ thuyết tấn công để ngăn chặn và các động thái đe doạ khác có thể được hiểu bởi các nước không có VKHN là hành động xúi giục. Ngoài ra, bất kỳ quốc gia nào cũng có thể rút khỏi hiệp ước nếu họ cảm thấy có những “biến động bất thường”, thí dụ như một sự đe doạ hiển nhiên, buộc họ phải đi đến quyết định ấy.

(3) Quyền sử dụng kỹ thuật hạt nhân cho mục đích hoà bìnhVì chỉ có rất ít quốc gia đang sử dụng lò phản ứng hạt nhân để sản xuất năng lượng tự nguyện hoàn toàn từ bỏ nhiên liệu hạt nhân, nên trọng tâm thứ ba của hiệp ước là cung ứng cho các quốc gia khác khả năng sản xuất năng lượng hạt nhân, với điều kiện không sử dụng kỹ thuật này để phát triển vũ khí hạt nhân.

Song đối với một vài quốc gia, nguyên tắc này của hiệp ước, cho phép làm giàu urani để sản xuất năng lượng, xem ra là một kẽ hở lớn. Mặc dù hiệp ước dành cho mọi quốc gia quyền sử dụng năng lượng hạt nhân cho mục đích hoà bình, và khi trên thị trường đang có những thiết kế cho nhà máy năng lượng hạt nhân dùng lò phản ứng nước nhẹ sử dụng nhiên liệu urani làm giàu, các quốc gia này cần phải được cấp phép để làm giàu urani hoặc để mua loại hàng hoá này trên thị trường quốc tế. Kiểm soát tiến trình làm giàu urani có thể được xem như là một phần trong biện pháp ngăn cản sự phát triển đầu đạn hạt nhân để nếu nước nào muốn làm điều này thì phải rút lui khỏi hiệp ước. Không quốc gia nào có thể bí mật chế tạo vũ khí hạt nhân trong khi còn bị ràng buộc chịu sự thanh tra của hiệp ước.

Hiện nay có khoảng 40 quốc gia có thể phát triển bom hạt nhân nếu họ muốn.
 
Ấn Độ, Pakistan, Israel – từ chối tham gia Hiệp ước. Ấn Độ và Pakistan đã được xác nhận là cường quốc hạt nhân.
 
Nhiều người tin rằng Israel đã có vũ khí hạt nhân, dù chưa có xác nhận nước này đã tiến hành các vụ thử hạt nhân. Dự đoán nước này đang tồn trữ 100–200 đầu đạn hạt nhân.
 
Bắc Triều Tiên đã phê chuẩn Hiệp ước, nhưng lại rút khỏi hiệp ước ngày 10/1/2003. Ngày 10/2/2005 công bố sở hữu vũ khí hạt nhân và tuyên bố rút khỏi những cuộc đàm phán sáu bên do Trung Quốc đứng ra tổ chức nhằm tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho vấn đề. “Chúng tôi đã rút khỏi Hiệp ước Cấm Phổ biến Vũ khí Hạt nhân và đã chế tạo vũ khí hạt nhân cho mục đích phòng vệ để đối phó với chính sách trắng trợn của chính phủ Bush nhằm cô lập và bóp nghẹt nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên”.
 
Iran đã tham gia Hiệp ước, nhưng từ năm 2004 bị Hoa Kỳ nghi ngờ vi phạm hiệp ước vì xúc tiến chương trình phát triển vũ khí hạt nhân. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế tiến hành điều tra. Iran cho biết chỉ muốn phát triển năng lượng hạt nhân. Đến năm 2006, một vài nước Âu châu như Anh, Pháp và Đức cũng chia sẻ với Hoa Kỳ mối nghi ngờ về chủ đích của Iran, nhất là sau một loạt những động thái cứng rắn của tổng thống tân cử, Mahmoud Ahmadinejad, tuyên bố rằng Israel nên bị “xoá khỏi bản đồ”.
 
Điều kiện “Rút khỏi hiệp ước”:
 
Điều X cho phép một quốc gia rời bỏ hiệp ước khi có “những biến cố bất thường, liên quan đến hiệp ước, gây thiệt hại cho những quyền lợi tối thượng của quốc gia này”, sau khi thông báo trong vòng ba tháng. Trong thông báo cần ghi rõ lý do rời bỏ hiệp ước.

Các nước thuộc NATO lập luận rằng khi một quốc gia quyết định tiến hành chiến tranh thì hiệp ước sẽ không còn có giá trị; trong thực tế nước này sẽ rời bỏ hiệp ước mà không cần thông báo. Lập luận này là cần thiết nhằm chống đỡ chính sách chia sẻ vũ khí hạt nhân của NATO, nhưng lại gây hại cho tính chính đáng của hiệp ước.
 
Ngày 18/7/ 2005, Cựu ổng thống Hoa Kỳ George W. Bush, sau khi gặp Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh, tuyên bố sẽ vận động sửa đổi luật lệ Hoa Kỳ và quốc tế nhằm cho phép Hoa Kỳ bán kỹ thuật hạt nhân dân dụng cho Ấn Độ. Nhiều người e ngại rằng trong khi đó Hoa Kỳ vẫn từ chối bán kỹ thuật hạt nhân dân dụng cho Iran (có tham gia hiệp ước). Việc này có thể gây nguy hại nghiêm trọng cho hiệp ước vốn có nhiều vấn đề phức tạp.
.

Ngô  Khôn Trí  ( từ Montreal )

tổng hợp

 

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d người thích bài này: