• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 906 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 906 other followers

Hương Xưa và Cung Tiến – NNS

Cung Tiến  sinh  năm 1938 tại Hà Nội.

https://banmaihong.files.wordpress.com/2012/06/cungtien.gif?w=237

Nhạc sĩ Cung Tiến

Thời kỳ trung học, Cung Tiến học xướng âm và ký âm với hai nhạc sĩ nổi tiếng Chung Quân và Thẩm Oánh.

Trong khoảng thời gian 1957 đến 1963, Cung Tiến du học ở Australia ngành kinh tế và ông có theo tham dự các khóa về dương cầm, hòa âm, đối điểm, và phối cụ tại Âm nhạc viện Sydney.

Trong những năm 1970 đến 1973, với một học bổng cao học của Hội đồng Anh (British Council) để nghiên cứu kinh tế học phát triển tại Cambridge, Anh, ông đã dự các lớp nhạc sử, nhạc học, và nhạc lý hiện đại tại đó.

Vào đầu thập niên 1980 Cung Tiến phổ nhạc từ 12 bài thơ trong tù cải tạo của Thanh Tâm Tuyền mang tên “Vang Vang Trời Vào Xuân”, tập nhạc này được viết cho giọng hát và Piano và được trình bày lần đầu tiên tại Thủ Đô Hoa Thịnh Đốn vào năm 1985.

Năm 1987, Cung Tiến viết nhạc tấu khúc Chinh phụ ngâm, soạn cho 21 nhạc khí, được trình diễn lần đầu vào ngày 27 tháng 3, 1988 tại San Jose với dàn nhạc thính phòng San Jose, và đã được giải thưởng Văn Học nghệ thuật Quốc khánh 1988.

Năm 1992, Cung Tiến hoàn thành tập Ta về, thơ Tô Thùy Yên, cho giọng hát, nói, ngâm và một đội nhạc cụ thính phòng.

Năm 1993, với tài trợ của The Saint Paul Companies để nghiên cứu nhạc quan họ Bắc Ninh và các thể loại dân ca Việt Nam khác, ông đã soạn Tổ khúc Bắc Ninh cho dàn nhạc giao hưởng. Năm 1997, ca đoàn Dale Warland Singers, đã đặt ông một bản hợp ca nhân dịp kỷ niệm 25 năm thành lập ca đoàn nổi tiếng quốc tế này.

Năm 2003, Cung Tiến đã trình làng một sáng tác nhạc đương đại Lơ thơ tơ liễu buông mành dựa trên một điệu dân ca Quan họ. Ông là hội viên của hội nhạc sĩ sáng tác ở Minneapolis, Minnesota, Hoa Kỳ.

Cung Tiến sáng tác rất ít và phần lớn các tác phẩm của ông đều sau 1954, trừ bài Thu vàng, Hoài Cảm được ông viết năm 1953 khi mới 15 tuổi, nhưng chúng thường được xếp vào dòng nhạc tiền chiến bởi cùng phong cách trữ tình lãng mạn.

Tự nhận mình là một kẻ amateur trong âm nhạc, viết nhạc như một thú tiêu khiển, Cung Tiến không chú ý tác quyền và lăng xê tên tuổi mình trong lĩnh vực âm nhạc.

Các nhạc phẩm Hoài Cảm, Hương xưa (viết tặng Duy Trác) của ông được xếp vào những ca khúc bất hủ của tân nhạc Việt Nam.

Là một người đa tài, ngoài Nhạc, Ông còn đi vào lãnh vực Văn chương, như:

– Dịch hai đại tác phầm của hai văn hào Nga là Fyodor Mikhailovich Dostoevski và Aleksandr Isayevich Solzhenitsyn ra Việt Ngữ.

– Hồi Ký Viết Dưới Hầm (bản dịch tác phẩm của M. Dostoievski, 1969). Vào năm 1864 Dostoevski cho xuất bản cuốn Hồi Ký Viết Dưới Hầm là tác phẩm về chủ nghĩa hiện sinh hay nhất từng được viết trong nền văn học của thế giới.

– Một Ngày Trong Ðời Ivan Denissovitch (dịch từ A. Solzhenitsyn, 1969).

Một Ngày của Ivan Denissovitch kể về những gì xẩy đến cho một người tù cải tạo tên Ivan Denissovitch trong một ngày dưới chế độ bạo ngược cộng sản Stalin.

Trong lãnh vực văn học, giữa thập niên 50 và 60, với bút hiệu Thạch Chương, Cung Tiến cũng đã từng đóng góp những sáng tác, nhận định và phê bình văn học, cũng như dịch thuật, cho các tạp chí Sáng Tạo, Quan Điểm, và Văn.

Nhóm Sáng Tạo là nhóm nổi tiếng nhất xuất phát từ phong trào di cư từ miền Bắc 1954. Hoạt động của họ là mở một con đường mới về ngôn ngữ hình ảnh cũng như về lý tưởng tự do, ông hợp tác với họ bằng những bài viết về triết học cũng như những nhận định âm nhạc lúc đó ông đã đi du học.

Thế hệ trẻ về sau là lớp học trò của Nguyễn Sỹ Tế, Doãn Quốc Sỹ, Thanh Tâm Tuyền chắc chắn chịu nhiều ảnh hưởng của Sáng Tạo. Sau khi định cư tại Hoa Kỳ, ông có viết cho một số báo với bút danh là Đăng Hoàng.

Nhạc sĩ Cung Tiến tâm tình cùng phóng viên Mặc Lâm:

 Ngày thứ Năm, 13 tháng 4, năm 2006, phóng viên Mặc Lâm của đài RFA phỏng vấn nhạc sĩ Cung Tiến và những sáng tác và hoạt động âm nhạc trong những thập niên đã qua như sau:

– Mặc Lâm: Là một người yêu thích âm nhạc và có những nhạc phẩm nổi tiếng rất sớm như: Hoài Cảm, Thu Vàng, Hương Xưa…lý do nào khiến ông trở thành một chuyên gia kinh tế học và ông có cho rằng kinh tế và âm nhạc là hai lĩnh vực khó hòa hợp lẫn nhau hay không?

Nhạc sĩ Cung Tiến: Câu hỏi này nó có hai phần một phần là tại sao tôi trở thành chuyên gia kinh tế học và một phần là giữa âm nhạc và kinh tế có hòa hợp với nhau hay không. Tôi được học bỗng kinh tế học vì âm nhạc không phải là ngành mà ngoại quốc cho chính phủ VNCH hồi đó. Sự thực thì âm nhạc và kinh tế không phải là khó hòa hợp vì cả hai đều là nghệ thuật cả. Kinh tế học không phải là một khoa học mà là một nghệ thuật giữa kẻ mua người bán, giữa người sản xuất và người tiêu dùng, cho nên nếu không hòa hợp được thì cũng không thể xung khắc lẫn nhau.

– Mặc Lâm: Ông đã từng công tác với nhóm Sáng Tạo rất sớm qua bút hiệu Thạch Chương bằng những bài viết và dịch thuật, ông có nhận xét gì về hoạt động cũng như ảnh hưởng của nhóm này?

-Nhạc sĩ Cung Tiến: Nhóm Sáng Tạo là nhóm nổi tiếng nhất xuất phát từ phong trào di cư. Hoạt động của họ là mở một con đường mới về ngôn ngữ hình ảnh cũng như về lý tưởng tự do. Tôi hợp tác với họ bằng những bài viết về triết học cũng như những nhận định âm nhạc lúc đó tôi đã đi du học. Thế hệ trẻ về sau lớp học trò của Nguyễn Sỹ Tế, Doãn Quốc Sỹ, Thanh Tâm Tuyền chắc chắn là chịu nhiều ảnh hưởng của Sáng Tạo.

-Mặc Lâm: Được biết Thanh Tâm Tuyền là bạn thân của ông, xin ông cho biết một vài kỷ niệm đối với tài thơ này nhân kỷ niệm một năm ngày mất của thi sĩ.

– Nhạc sĩ Cung Tiến: Tôi quen Thanh Tâm Tuyền năm 1956 khi tôi theo học năm cuối cùng của trung học tại Chu Văn An, lúc ấy Thanh Tâm Tuyền mới vào nam theo làn sóng di cư của sinh viên. Hành trang du học của tôi chỉ có mấy quyển sách, trong đó có hai quyển Tôi Không Còn Cô Độc của Thanh Tâm Tuyền và Tháng Giêng Cỏ Non của Mai Thảo. Cho tới khi tôi về nước vào năm 1963 tôi mới gặp lại Thanh Tâm Tuyền và chúng tôi có những quan hệ thân thiết hơn.

– Mặc Lâm: Thưa ông có phải văn chương cực kỳ lạ lẫm của Thanh Tâm Tuyền đã khiến ông phổ nhạc hai bài Đêm và Lệ Đá Xanh hay vì lý do dễ hiểu hơn vì nhà thơ là bạn thân của ông?

– Nhạc sĩ Cung Tiến: Tôi thấy bài thơ rất buồn và rất độc đáo. Bài thơ này tôi phổ ở Sydney năm 1957 với mục đích gửi tặng Phạm Đình Chương. Mãi sau này tôi mới phổ bản Đêm của Thanh Tâm Tuyền trong tập thơ Liên, Đêm Mặt Trời Tìm Thấy.

– Mặc Lâm: Bên cạnh Thanh Tâm Tuyền là một nhà thơ khác trong nhóm Sáng Tạo cũng được ông quan tâm đó là nhà thơ Tô Thùy Yên, Với thi phẩm Ta Về ông đã sáng tác nhiều loại hình âm nhạc cho tác phẩm này, xin ông cho biết vài chi tiết về việc này.

Nhạc sĩ Cung Tiến: Tập thơ Ta Về của Tô Thùy Yên lọt ra khỏi trại cải tạo và Mai Thảo đưa cho tôi xem vài bài trước khi Tô Thùy Yên định cư tại Mỹ. Tôi đã soạn cho bài thơ này trở thành những giọng ngâm, hát, nói với những nhạc cụ tây phương phụ đệm.

-Mặc Lâm: Thưa ông, từ nhạc phẩm đầu tay là bản Hoài Cảm được sáng tác năm 1953 cho đến nay đã có bao thăng trầm trong đời sống riêng cũng như của toàn dân tộc, ông có nhận xét gì về nhạc phẩm này và điều gì vẫn còn in đậm trong lòng ông cho tới bây giờ sau khi nhạc phẩm này ra đời?

– Nhạc sĩ Cung Tiến: Đây là ca khúc đầu tiên của chúng tôi viết từ năm 1953 lúc đó tôi mới 14 tuổi lúc tôi mới học đệ lục nó là công an khúc hoàn toàn trữ tình của một học sinh ảnh hưởng thơ mới lãng mạn của Huy Cận, Xuân Diệu …. Riêng với tôi nó là đứa con đầu lòng vẫn còn được thính giả yêu thích tôi vẫn thích vì nó giản dị và là một thời học trò của mình.

– Mặc Lâm: Cảm ơn Nhạc sĩ Cung Tiến.

Cung Tiến quả thực là một người đa tài, ông mang nhiều vai trò xã hội, ông là một chuyên viên cũng như giảng viên giảng dạy về kinh tế, tài chánh, một nhà văn đóng góp cho văn học Việt Nam; Và đáng lưu tâm hơn cả, ông là một nhạc sĩ của khuynh hướng nhạc lãng mạn trữ tình trong vườn hoa âm nhạc Việt Nam, điển hình là hai ca khúc bất hủ: Hương Xưa và Hoài Cảm (như Cung Tiến viết “Hoài Cảm” ở giọng đô thứ cung đô thường nên bài ca mang tính dân tộc rất cao…và trước năm 1975 đã có rất nhiều ca sĩ thể hiện “Hoài Cảm” nhưng có lẽ chưa có ai thể hiện “Hoài Cảm” lại “Hoài Cảm” bằng Lệ Thu).

.

NNS

Túy Phượng chuyển bài

 

 

HƯƠNG XƯALỆ THU ( CUNG TIẾN)

LỆ THU HOÀI CẢM ( CUNG TIẾN)

.

Cảm nhận về Ca khúc HOÀI CẢM, ca sĩ Lệ Thu, nhạc sĩ Cung Tiến.

Câu hát mở đầu: “Chiều buồn len lén tâm tư, mơ hồ nghe lá thu mưa…”

Ca khúc “Hoài Cảm” của nhạc sĩ Cung Tiến có cách viết lạ, nét nhạc du dương, giản dị mà vẫn có chất nhạc bác học, giống như giao hưởng. Âm nhạc của ông nhẹ nhàng, không cầu kỳ, nhưng vẫn đủ chuyển tải tình cảm sâu lắng khiến người nghe rung nhịp theo từng nốt nhạc. Ca khúc “Hoài Cảm” là một trong các ca khúc nổi tiếng có sức thuyết phục.

Chiều buồn len lén tâm tư, mơ hồ nghe lá thu mưa, dạt dào tựa những âm xưa, thiết tha ngân lên lời xưa. Quạnh hiu về thấm không gian, âm thầm như lắng vào hồn, buổi chiều chợt nhớ cố nhân, sương buồn lắng qua hoàng hôn.

NS Cung Tiến không xa lạ với nhiều người, nhất là những người trung niên trở lên. Nhạc của ông sâu lắng, có nét riêng độc đáo, buồn mà không ủy mị, ca từ giản dị mà thâm sâu, điển hình là ca khúc Hoài Cảm.

Ngày nào cũng có một buổi chiều, giống nhau với thời gian và khác nhau về thời tiết. Nhưng đối với người mang tâm sự lại rất khác vì chiều buồn len lén tâm tư để rồi mơ hồ nghe lá Thu mưa. Rất bình thường với tâm trạng con người, vậy mà NS Cung Tiến có thể cảm thấy Quạnh hiu về thấm không gian, âm thầm như lắng vào hồn, vì với ông là buổi chiều chợt nhớ cố nhân, và ông cảm thấy sương buồn lắng qua hoàng hôn.

Lòng cuồng điên vì nhớ. Ôi đâu người, đâu ân tình cũ? Chờ hoài nhau trong mơ, nhưng có bao giờ thấy nhau lần nữa. Một mùa Thu xa vắng như mơ hồ về trong đêm tối, cố nhân xa rồi, có ai về lối xưa?

Hẳn là ông đã từng yêu rất mạnh và nhớ rất nhiều. Thật vậy, nhớ đến nỗi ông đã phải thốt lên: Lòng cuồng điên vì nhớ. Vì sao? Ông cứ tự hỏi: Ôi đâu người, đâu ân tình cũ? Xa rồi, xa nhau thật rồi, nhưng vẫn chờ hoài nhau trong mơ dù biết không bao giờ thấy nhau lần nữa. Tình yêu chân thật luôn có “nỗi sợ bí ẩn”. Buồn lắm, cái nỗi-buồn-không-tên ấy rất kỳ lạ vì tình yêu mạnh hơn cả Tử Thần kia mà!

Chờ nhau hoài cố nhân ơi, sương buồn che kín buồn đời, hẹn nhau một kiếp xa xôi, nhớ nhau muôn đời mà thôi. Thời gian tựa cánh chim bay, qua dần những tháng cùng ngày, còn đâu mùa cũ êm vui, nhớ thương biết bao giờ nguôi!

Vâng, linh cảm trắc trở và biết tình không trọn mà vẫn “chờ nhau hoài cố nhân ơi, sương buồn che kín buồn đời, hẹn nhau một kiếp xa xôi”, để rồi “nhớ nhau muôn đời mà thôi”. Thời gian vừa dài vừa ngắn, chỉ tựa cánh chim bay mà thôi… Tình yêu không có tuổi, còn sống thì còn nhớ, còn hoài niệm về mùa cũ êm vui thuở tình nồng say. Cố nhân có thể đang vui với hạnh phúc mới (kết hôn hoặc đi tu – vì nàng nói sẽ đi tu), có thể không hề nhớ đến mình, nhưng ai yêu thật thì không trách cố nhân, và không thể không có lúc chợt thốt lên: “Nhớ thương biết bao giờ nguôi!”

Đó không là ủy mị hoặc lụy tình mà là chân tình, dù gì cũng đã một thời là-của-nhau. Tình yêu luôn lãng mạn và đẹp vì tình dang dở, vì không đến được với nhau. Đó là tất yếu, vì vậy mà lòng người luôn ray rứt và luôn hoài cảm. Kỷ niệm vui là kỷ niệm buồn, kỷ niệm buồn là kỷ niệm buồn hơn. Đó là chiều sâu của ký ức!

Bốn mùa vẫn luân phiên. Có gì đó luôn kỳ lạ, nhất là mỗi lần Mùa Thu đi, để mùa Đông về. Khoảng giao mùa, và cũng là lúc “giao thoa” giữa buổi chiều và buổi tối. Nắng tắt. Gió se lạnh. Mưa sụt sùi. Ngoại cảnh ảnh hưởng nội tại. Nỗi bâng khuâng dâng lên bất chợt. Nghe tâm sự của NS Cung Tiến trong ca khúc Hoài Cảm mà không thể không nhớ người xưa. Giai điệu và ca từ quyện vào nhau buồn da diết. Một nỗi buồn có thật. Nhịp 3/4 dìu dặt đưa tôi về dĩ vãng. Ký ức ùa về… Thế mà đã hơn 20 năm rồi! Người ấy đã mang trái tim đi xa, một lúc nào đó còn chút gì để nhớ hay không?

.

Kha Đông Anh


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: