• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Có 913 người theo dõi

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Có 913 người theo dõi

Sơn La Ký Sự – Ngủ Bản ( Nguyễn Khôi)

Bài 3 :                                                        Cơm Bản

Cơm Tàu, cơm Tây chẳng tày cơm bản

Bát “khẩu hang” tháng 9 mẹ để phần

Ăn bít tết, lẩu dê… chẳng chê cá nướng

Món canh chua: Tay chị gái hái măng.

Ơi cơm bản ta ăn trên sàn gió

Cha gật gù nâng chén “lẩu xiêu”

Mẹ ân cần gắp trám đen vừa bổ

Chị đẩy sang đĩa “chéo”…cười yêu.

Trên nhà sàn khi nắng chiều đã tắt

Trâu về chuồng mõ lốc cốc tới khuya

Lũ Điêu Điếu ngoài vườn xoài léo nhéo

Chõ xôi đơm thơm nức gạo đầu mùa.

­

Và ai đó vừa đi ngang ngõ

Dải khăn Piêu tung vương khói chiều xanh

Rừng trầm mặc, con nai vàng nào “tác”

Mùi ấm no bên bếp lửa quây quần

Thuận Châu hè 1965

Bài 4:

CANH BON

(Tặng Lò Văn Cậy)   (1)

Bản Nà Nghịu thời trẻ trai tôi ở

Sớm đi nương, chiều chài lưới trên sông

Em ra suối hái Bon, xúc ốc

Tối ăn canh Bon ngứa cổ, nghẹn ngùng…

 Em thầm nói: Thương anh Hà Nội

 Phải ăn cơm mường bản chưa quen

 Tôi lặng lẽ nắm xôi, chấm muối

Húp canh Bon, nhìn đôi mắt đen…

Đêm bản nhỏ trăng nhòm cửa liếp

Em ngồi trên khung cửi đưa thoi

Tôi ngồi tập vót nan đan “lếp” (2)

Bếp lửa khuya bốn mắt sáng ngời…’

Rồi tôi đi biết bao xứ sở

Vẫn nhớ về Sông Mã quê em

 Chợt thèm món món canh Bon ngứa cổ

 Để thưởng người canh cửi đêm đêm.

 (1) Lò Văn Cậy (1928 – 1944) nhà thơ Thái

Quê Sốp Cộp, huyện Sông Mã

(2) “Lếp”: Giỏ đeo bên hông của gái Thái

 

Bài 5:

NGỦ BẢN

Photobucket
* Người thức giấc giữa mây ngàn gió núi

Hồn ngỡ là bay với trăng sao

* Về kinh xa bản xa Mường

Đêm mơ tiếng suối bên giường chảy quanh.

Chao ôi, các cụ ta có câu “đêm năm (bằng) năm ở”… thế thì vào những năm 60 (thế kỷ 20) đêm ngủ ở bản Thái là lý tưởng nhất. Nhà sàn cao ráo, thoáng mát: Đầu gối núi, chân đạp sông… 1 anh bạn tôi (Phạm Văn Cống – quê Thanh Hóa) có 4 câu thơ vui về một thời hoang sơ để nhớ.

Về đây công tác xã Chiềng Hoa

Đêm đêm nằm gối thác Sông Đà

Bởi tiếng Thái Mèo chưa thông thạo

Phải người phiên dịch hóa “chuyên gia”

(Hóa chuyên gia)

* Cán bộ xuống “cắm bản” được xếp ngủ một gốc “Quản” đệm dày, chăn mới, màn 1 bộ đội xanh lá cây, thì cán bộ ai chả có 1 chiếc để chống muỗi

Anôphen (phòng sốt rét), phong tục kiêng màu trắng (có tang)

Ngủ bản, đêm thao thức nhớ quê, lên ở cái xứ “trâu gõ mõ, chó trèo thang, nước giã gạo” với tiếng “chày đêm nện cối đều đều suối xa”, chập chờn với trăng nhòm qua vách liếp… Cách vài mét là màn đen cô em gái chủ nhà tuổi trăng tròn “kẻ xuộng xựa” (ngủ truồng) đêm nóng nhoài ra ngoài màn da thịt trắng ngần như thần vệ nữ.

Ngủ bản được nghe tiếng gà gáy sang canh, chim cu gù bên mái, lợn ủn ỉn dưới gầm sàn, ngựa gõ móng trong tàu ngựa, vài tiếng chim cú vang lên phía Pa heo (rừng ma) nghe ghê rợn…

Ngủ bản, khuya khuya khi bếp lửa đã tàn, vợ chồng nhà anh chị chủ yêu nhau làm tình cả mặt sàn nhẹ rung lên phấp phồng hơi thở…

Ngủ bản: Phía rừng xa vang về tiếng Nai tác, hoẵng kêu gọi bạn tình xao xuyến hồn trai chưa vợ.

Ngủ bản: Con mối vách (Thạch sùng) tặc lưỡi đuổi nhau như đang thở than “ai đó giầu như Vương Khải – Thạch Sùng cũng có phen tường xiêu, mái đổ…”

Ngủ bản: Hư hư thực thực, nhớ nhớ quên quên – rồi thiếp đi một giấc thanh thản sau một ngày lao động (đi nương, ra ruộng, đánh lưới trên sông, mệt mỏi, vô tư…)

Chao ôi, ai đó ở lầu son gác tía nơi Thủ Đô – Phố thị ồn ào hiểu sao được ngủ bản?

Và chao ôi, ai đó nghèo hèn culi, đĩ điếm nơi vỉa hè, gầm cầu có hay đâu ngủ bản?

Chao ôi, sung sướng gì bằng ai đó có tuần trăng mật ở bản? khi đôi lứa thanh tân lặng lẽ chui vào cái buồng màn đen kín mít đó là bóng đêm, huyền diệu “tay quờ tay, chân quặp chân, môi kề môi, thân đè thân với hơi thở nồng, đó là vườn địa đàng nơi nhà sàn bếp lửa “một mái nhà gianh hai trái tim vàng, một con suối nhỏ” để mà yêu, mà hiến dâng, mà thụ hưởng hương vị ngọt ngào thanh xuân bốc lửa…”

Ngủ bản, khi yêu đã mệt lử rồi… là êm đềm hơi thở giữa không khí trong lành, thanh bình… mà biết bao người (kể cả tỉ phú) mơ mà đâu dễ có được?

Ngủ bản, là duyên phận, là trời cho, như ta được kho báu mà ta đâu đã hiểu được?

Than ôi, tiếc thay, tiếc thay… được mấy ngày ngủ bản?!

.

Nguyễn Khôi

Lê Sáng chuyển bài

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

Blog Chuyên Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d người thích bài này: