Danh nhân Quảng Nam-Việt Nam – Huỳnh Thúc Kháng

Huỳnh Thúc Kháng trước có tên là Hanh, hiệu là Minh Viên, biệt hiệu là Sử Bình Tử (1876-1947).

Thuở nhỏ ông nổi tiếng là người học giỏi. Người đương thời tặng ông với các ông Phạm Liệu ở Trừng Giang (Điện Bàn – Quảng Nam), Võ Hoàng ở Nam Phước (Duy Xuyên), Nguyễn Đình Hiến ở Trung Lộc (Quế Sơn) là tứ hùng tỉnh Quảng Nam.

Ông người làng Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam. Huỳnh Thúc Kháng đi học lúc 8 tuổi, đến năm 13 tuổi đã văn hay chữ tốt. Năm Canh Tý (1900), ông dự thi Hương và đậu Giải Nguyên. Ông nổi tiếng ở kinh đô Huế, sánh cùng Trần Quý Cáp, Phạm Liệu. Năm Giáp Thìn (1904), ông đỗ Tiến sĩ. Ông cùng với Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và Trần Quí Cáp là những nhà lãnh đạo phong trào Duy Tân. Vì lý do đó, ông bị bắt trong năm Mậu Thân (1908), rồi bị đày ở Côn Đảo suốt 13 năm (1908-1921) mới được trả tự do.

Năm 1926, ông đắc cử dân biểu rồi được cử làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kì. Trong ba năm hoạt động ở Viện, ông cương quyết tranh đấu trong nghị trường, rồi nhân việc chống lại Khâm sứ Pháp Jabouille, ông từ chức. Năm 1927, ông sáng lập tờ báo Tiếng Dân, làm chủ nhiệm kiêm chủ bút báo này tại Huế cho đến khi tờ báo này bị đình bản (1943).

Thời kỳ Việt Minh lên nắm chính quyền, ông được mời giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội Vụ, Chủ tịch nước.

Thời gian này ông còn là chủ tịch Hội Liên Hiệp Quốc Dân Việt Nam (Liên Việt).

Cuối năm 1946, ông là đặc phái viên của chính phủ vào cơ quan Uỷ ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ tại Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi.

Ngày 21 tháng 4 năm 1947, ông lâm bệnh nặng và mất tại gia đình bà Võ Thị Tuyết, thôn Phú Bình, xã Hành Phong, huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. Làm theo tâm nguyện của cụ, người dân đã an táng cụ trên đỉnh núi Thiên Ấn. Nơi đây là đệ nhất thắng cảnh của Quảng Ngãi – “Thiên Ấn niên hà” (Ấn trời đóng xuống sông).

Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước vẫn còn lưu giữ nhiều kỷ vật có giá trị, được một người cháu nuôi trong dòng tộc bảo quản.

Tác phẩm

Huỳnh Thúc Kháng đồng thời là một nhà thơ, một nhà nghiên cứu văn học và lịch sử. Ông còn có nhiều bút danh khác như: Sử Bình Tử, Tha Sơn Thạch, Khi Ưu Sinh, Xà Túc Tử, Thức Tự Dân, Ưu Thời Khách, Hải Âu, Ngu Sơn, Khách Quan… Tác phẩm chủ yếu còn giữ hiện nay là:

* Thi Tù Tùng Thoại

* Lịch sử Phan Tây Hồ tiên sinh

* Thơ văn với thời đại

* Thi văn các nhà chí sĩ Việt Nam (kí Phi Bằng)

* Huỳnh Thúc Kháng niên phố

* Bức thư gởi Cường Để

* Và rất nhiều thơ chữ Quốc ngữ, chữ Hán có giá trị khác…

Bài thơ Bài Ca Lưu Biệt của ông viết năm 1908, trước khi ông bị đày ra Côn Đảo, từng được lưu truyền rộng rãi trong dân gian miền Trung thời kỳ Pháp thuộc:

Trăng trên trời có khi tròn khi khuyết,

Người ở đời đâu khỏi tiết gian nan.

Đấng trượng phu tuỳ ngộ nhi an,

Tố hoạn nan hành hồ hoạn nạn.

Tiền lộ định tri thiên hữu nhãn,

Thâm tiêu do hứa mộng hoàn gia,

Bấy nhiên năm cũng vẫn chưa già.

Nọ núi Ấn, này sông Đà,

Non sông ấy còn chờ ta thêu dệt.

Kìa tụ tán chẳng qua là tiểu biệt,

Ngựa Tái ông hoạ phúc biết về đâu!

Một mai kia con tạo khéo cơ cầu,

Thảy bốn biển cũng trong vòng trời đất cả.

Ư bách niên trung tu hữu ngã,

Dẫu đến lúc núi sụp, biển lồi, trời nghiêng, đất ngả,

Tấm lòng vàng, tạc đá vẫn chưa mòn.

Trăng kia khuyết đó lại tròn!

.

Túy Phượng sưu tầm

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

Blog Chuyên Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d người thích bài này: