• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 902 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 902 other followers

Kể Chuyện Thi Cử

Nước Tàu thường tự hào là nước văn hiến trước hết vì trọng chữ nghĩa, lấy cơ sở “dĩ thi thủ sĩ” làm nền dụng người là một điều hay. Song thiết nghĩ cái hay nào cũng thầm vụng ẩn náu mặt trái của nó, thi cử cũng thế, mà ngay ở đất nước văn hóa Trung Quốc cũng không là ngoại lệ.

Sách Vân Đài Loại Ngữ thiên Điền vựng nhân chép về khoa cử xưa, cũng tiện chép cả cái tệ hại của khoa cử như sau:

“ Ở triều Tống Lý Tông đề thi ra cẩu thả và giản lược, hoặc giữ thiên kiến và ức thuyết trái ngược nhau. Sĩ tử phải hoang mang không biết theo đường lối nào nữa.

Mà cái tệ của người đi thi thì có năm điều:

1. Truyền nghĩa (truyền phần giải nghĩa cho nhau)

2. Hoán quyển (đổi quyển cho nhau)

3. Dịch hiệu (đổi số hiệu của nhau)

4. Quyển tử xuất ngoại (quyển thi đưa ra ngoài)

5. Đằng lục diệt liệt (sao chép khinh bạc)

Triều đình phải lập thưởng cách cho ai cáo báo bắt được người giấu đề thi, truyền bài viết tháu cho nhau và đội tên người khác vào thi.

Người ta lại bảo : quyển văn của cử tử nộp thi lại giống nhau không sai một chữ. Cái tệ ấy có hai điều:

1.Quan khảo thí nhận của hối lộ, hoặc nhận ám hiệu, hoặc đưa cả toàn thiên cho một bọn truyền chia nhau chép.

2.Vị lão nho nào đó bán văn trường ốc. Một người truyền cho trăm người. Quan khảo thí không rảnh rang tra xét.

Thói tệ như thế tham xét với của đời sau thật giống nhau.”

Vậy cũng than như ông Lê Quí Đôn rằng: Thói tệ như thế tham xét với đời sau thật giống nhau!

Thi cử là chọn người có tài ra ứng lãnh những công vụ quan trọng hầu giúp đời giúp nước, đóng góp cho xã hội bằng tri thức. Cái ý thức này không mấy đời được lãnh thông, mà cái lợi lộc từ địa vị chức tước thì không truyền rao mà ai ai cũng biết, nên đua nhau tham lợi bất chính mà nảy nòi cái tệ hại.

Cụ Nguyễn Khuyến than thở:

Con nên khoa giáp cha mòn trán

Em được công danh chị nát trôn!

Ngày nay nào có khác gì, trong một kì thi tuyển cấp quốc gia, hai bài giải nhì khi đọc lại văn chương…giống hệt nhau!

Một kì thi đại học bài đạt điểm mười lại…giống y hệt một bài văn mẫu!

Có những sinh viên ưu tú bị đình chỉ học vì tội đi thi hộ!

Mấy năm trước có một thầy giáo xứ bắc tên là Nguyễn Việt Khoa vì phẫn nộ với cái tệ này mà làm thành oanh liệt trong một cáo trạng với phim ảnh chứng cứ đủ đầy, thật lẫy lừng kẻ sĩ bắc hà! Tiếc thay nghe nói con đường viên chức của thầy sau này không hanh thông cho lắm!

Tôi cũng cầm bút giám khảo ngót mươi niên, thật đau đầu cho những bài văn chương đa phong cách, có đoạn non như học sinh cấp một, lại có đoạn uyên áo thâm sâu bậc thầy, thật không biết đâu mà lần!

Mà có hề chi, đã có rau tất có sâu. Dụng thuốc trừ sâu chỉ là vì cưỡng bức. Tốt nhất là đất sạch không mầm sâu bệnh. Mà không bệnh thì muôn đời vẫn là giáo dục ý thức, và cơ chế tuyển dụng người tài thật đúng phép.

Khi gõ chưa xong bài này, một ông bạn hơi cuồng ngồi theo dõi, góp chuyện:

-Theo thầy thì trên thế giới dân tộc nào giỏi nhất?

–         …?

-Việt Nam chớ đâu. Thầy thử nghĩ, mới lớp ba đã làm chủ tịch xã ngon ơ, thử hỏi học đến đại học thì làm Tổng Thư Kí Liên Hiệp Quốc chứ không à! Lại nữa, có nhiều vị tuy bận trăm công nghìn việc mà trong mấy năm đã cố gắng lấy được những hai bằng tiến sĩ đấy!

Bó phép!

Hi vọng mọi tai nạn tai ương chỉ là hệ lụy của một thời kì quá độ, để cái văn hiến văn hóa nước nhà có cơ vững mạnh, xứng đáng với mong mỏi của bao bậc tiền nhân!.

 

Nguyễn Tấn Ái

5 phản hồi

  1. Em thương,

    Thật là chị cũng cảm thấy bó cả tay và đau cả đầu.

    Nhưng mà chị em ta vẫn cứ hy vọng em nhé ! Và mình cứ việc công tâm làm việc hết sức theo khả năng của mình là được em hỉ.

    Cám ơn em đã chia sẻ cùng mọi người nghe !

  2. Nguyễn Phạm Hải Dương
    Lớp : 10A4
    TRUONG THPT QUE SON
    NHỮNG NGƯỜI MẶC ÁO BLU-TRẮNG

    Hồi còn nhỏ, nó ước mơ trở thành một nữ bác sĩ. Đơn giản vì nó thích màu trắng và đặc biệt thích khoác lên mình chiếc áo Blu-trắng mà nó hằng yêu thích mà thôi.
    *****
    Năm nó 16 tuổi-cái tuổi tràn đầy yêu thương, mơ mộng, cái tuổi mà tất cả nữ sinh trong trường được mặc áo dài thì nó lại làm bạn với chiếc giường bệnh. Nó đã phải nhập viện vì cơn bệnh đau tim hành hạ quằn quai. Niềm mơ ước được mặc áo dài, được mặc áo Blu-trắng trong nó đã dập tắt. Nó đã đánh mất niềm tin, hi vọng và mất tất cả. Nó đã đánh mất sự hồn nhiên, thơ ngây của một người con gái. Vì thế nhìn sâu vào đôi mắt nó người ta có cảm giác cô đơn, buồn tủi. Đôi mắt ấy lúc nào cũng long lanh ngấn nước và sưng lên vì khóc nhiều. Hằng ngày đứng trên sân thượng của bệnh viện, nhìn những dòng người đổ xô vào trường rồi lại ra về, lòng nó đau thắt lại. Cái niềm mơ ước ấy tưởng như nhỏ nhoi, bình thường với những đứa bé khác thì với nó rất lớn lao và cao cả.
    Nó nhìn những đám mây lững lờ trôi trên bầu trời và cảm thấy cô đơn và tuyệt vọng. Nó thấy mình như những đám mây trắng kia trôi mãi trôi mãi mà không biết sẽ về đâu. Có thể một ngày đám mây kia sẽ tan và nó sẽ lìa xa cuộc đời này thì sao??? Tim nó đau nhói. Nó bật khóc. Nó siết đôi bàn tay nhỏ bé của mình và cầu nguyện :Thượng Đế ơi!Giá như chỉ một lần thôi con được mặc áo dài ,mặc áo Blu mà con hằng yêu thích là đủ lắm rồi! Một làn gió bấc tràn về, hơi ấm lành lạnh bao trùm toàn thân, nó co ro lại trong tấm áo len mỏng manh và cảm thấy tê buốt. Nó nghĩ rằng cái bệnh viện này sẽ là nơi mình sống cả khoảng đời còn lại. Nghĩ đến đó, tự nhiên tim nó quặng đau, nó quỳ xuống khóc nức nở. Từ phía sau, một bác sĩ tiến lại gần bên nó. Người bác sĩ ấy phụ trách phòng bệnh này. Ông ta dìu nó đứng dậy, trò chuyện:”Mọi thứ mới chỉ bắt đầu, cháu hãy luôn nghĩ về phía trước thì tâm hồn mình sẽ cảm thấy thanh thản hơn. Cố lên con gái! Bác tin nhất định cháu sẽ chiến thắng bệnh tật…” Nó như không tin vào thính giác của mình nữa. Hai từ“Con gái” sao mà nghe tha thiết đến vậy! Đã từ lâu lắm rồi nó mới có cảm giác như được sống…Cái ngày người ta bỏ nó vào cô nhi viện, cuộc đời nó đã rẽ sang một hướng khác. Nó không biết cha mẹ mình là ai, và cũng chẳng bao giờ hỏi. Có chăng nó chỉ tưởng tượng được khuôn mặt cha mẹ nó trong mơ mà thôi. Từ khi biết nó bị bệnh tim người ta chuyển nó đến bệnh viện để theo dõi. Nó nghe theo dù biết rằng không một loại thuốc nào chữa được căn bệnh quái ác này. Nó hiểu…
    *****
    Bây giờ, nó cảm thấy hạnh phúc hơn, vì biết rằng cũng còn có người quan tâm, lo lắng cho nó. Như một ánh sáng dịu kì sưởi ấm trái tim, nó không còn có cảm giác cô đơn lạnh lẽo nữa, nó đã tin yêu vào cuộc sống. Thật ấm áp diệu kì!!! Người bác sĩ ấy không chỉ đến với nó bằng tấm lòng “lương y như từ mẫu” mà hơn nữa là một người cha quan tâm, chăm sóc mỗi khi nó cô đơn, tuyệt vọng. Và đây, nó đã biết cười, lạc quan vào cuộc sống. Nó đã nhận ra vẻ đẹp lung linh của cây bằng lăng trước sân mà từ trước đến giờ nó chưa biết dù chỉ là một cái nhìn. Một nhành hoa rung rinh trước gió cũng đủ để làm nó mỉm cười thật nhẹ. Giờ đây nó hiểu rằng nó ao ước trở thành bác sĩ nhưng không phải chỉ để được mặc áo Blu-trắng…Nó muốn đem niềm tin hi vọng cho những bệnh nhân. Nó muốn cứu người-một ước mơ cháy bỏng.
    Một cơn gió lạnh thổi qua nhưng nó không co ro nữa mà như thách thức cùng cái khắc nghiệt của thời tiết.
    *****
    Năm nó 18 tuổi-cái tuổi người ta trải qua ngưỡng cửa của Đại học thì nó phải đối mặt với ca phẫu thuật quan trọng của cuộc đời. Sự sống-cái chết chỉ trong gang tất. Nó sợ mình sẽ lìa xa cuộc đời này, lìa xa cái ước mơ khát khao, cháy bỏng mà nó đã nuôi dưỡng bấy lâu nay…
    Trước khi làm phẩu thuật, người bác sĩ ấy đã trò chuyện cùng nó một đêm, vẫn câu nói cũ:”…Cố lên con gái. Bác tin nhất định cháu sẽ chiến thắng bệnh tật…” Nó cười, bác sĩ cũng cười theo. Chiếc xe lăn đẩy nó vào phòng mổ. Cánh cửa từ từ khép lại. Hi vọng…
    *****
    Thế nhưng cái điều không may đã đến với nó. Ca phẫu thuật thất bại. Bàn tay nó rơi xuống giường bệnh. Trước khi nhắm mắt, nó đã nói “Cảm ơn bác sĩ-những người mặc áo Blu-trắng đã cho con niềm tin và hi vọng…” Người bác sĩ ấy cầm đôi bàn tay lạnh ngắt của nó. Nó tắt thở…Ngoài kia trời bắt đầu mưa, càng lúc càng nặng hạt. Nó đã đi, mang theo bao ước mơ vẫn còn dỡ dang…….
    *****
    (Hậu truyện: Sau khi cô bé ấy ra đi, người bác sĩ tìm đến phòng cô, dọn dẹp mọi thứ và tình cờ phát hiện ra quyển nhật kí. Lật từng trang giấy ông thấy những dòng chữ nghiêng nghiêng, vụng về. “Chắc nó viết trong cơn đau dây mà!” Có một điều kì lạ là tất cả trang giấy đều nhòe đi. Ông ta cũng hiểu lí do…
    “Ngày… tháng…năm…
    …Con cảm thấy cô đơn và tuyệt vọng vô cùng…Khi biết rằng mình bị bệnh tim, con đã khóc, khóc rất nhiều đến nỗi hai mắt con sưng lên và bị đau một tuần liền…”
    “Ngày…tháng…năm…
    … Cảm ơn bác-người cha thứ hai của con. Cha đã thắp sáng ngọn lửa trong trái tim con, cho con niềm tin và hi vọng. Cha đã đến bên con, đỡ con đứng dậy khi con gục ngã trước bệnh tật…”
    “Ngày…tháng…năm…
    …Cha ơi, hôm nay là ngày cuối cùng con được ở bên cha. Con biết căn bệnh này không thể cứu chữa được nữa. Thế nhưng con vẫn hi vọng vì con luôn ghi nhớ những lời cha đã nói với con…
    Cha ơi, nếu con không qua được ca phẫu thuật này thì xin cha giúp con thực hiện điều ước cuối cùng. Con muốn tặng đôi mắt mình cho những bệnh nhân cần nó. Vì con biết rằng họ cũng cần sự sống và ánh sáng. Con hi vọng họ sẽ giúp con thực hiện những ước mơ vẫn còn dỡ dang…”
    Người bác sĩ ấy ngã quỵ xuống đất:Tại sao Thần Chết lại nỡ cướp con đi, lìa xa cuộc đời này? Tại sao Thần Chết lại không cho con được một lần mặc áo dài, áo Blu-trắng?…Tuy con chưa thực hiện ước mơ của mình, chưa khoác lên mình áo Blu-trắng nhưng con đã trở thành một người bác sĩ rồi đấy!Vì con có một trái tim nhân hậu và ấm áp…

  3. Họ và tên: Nguyễn Phạm Hải Dương
    Lớp: 10A4
    TRUONG THPT QUE SON

    BA VÀ KỈ NIỆM

    Mỗi người ai cũng có thần tượng riêng của mình. Nếu như bao đứa trẻ khác, chúng mơ về các ngôi sao ca nhạc hay siêu mẫu nổi tiếng nào đó thì với con thần tượng chính là ba-người đã sinh ra con nuôi con khôn lớn và dạy con nhiều lẽ sống ở đời mà có lẽ suốt đời con không quên.
    ***
    Lúc ấy gia đình rất khó khăn, vì cuộc sống mưu sinh và lo cho con ăn học, ba đã vào tận trong Nam để làm việc. Không phải là kĩ sư, không phải là giáo viên hay một nghề trí thức nào khác, ba chỉ là một người công nhân bình thường như bao người công nhân khác. Vì thế con rất yêu ba, yêu luôn cả cái nghề ấy nũa.
    Mỗi lần đi làm về, ba đều có quà cho con dù rằng số tiền ba kiếm được rất ít ỏi khi thì kẹo, quần áo mới hoặc những cuốn tập và con đã nhảy lên sung sướng. Một cô bé mới chừng ấy tuổi như con thì không thể hiểu được nỗi vất vả, cực nhọc của ba. Đối với con, những đồng tiền ba đem về là những tờ giấy có thể mua được kẹo, kem và cả sách vở nữa. Con không biết để có được tiền, ba đã đổ nhiều mồ hôi, công sức và đẫm mình dưới cái nắng gay gắt của công trường nơi đất khách.
    ***
    Đôi lúc con làm sai, ba đã mắng con, đánh vào mông con một cái thật đau. Con cảm thấy ghét ba. Con trách ba tại sao làm con tổn thương. Con đâu có ngờ rằng ba làm vậy là chỉ muốn tốt cho con.
    ***
    Không thể kể hết những kỉ niệm về quá khứ nhưng những kỉ niệm về ba thì con nhớ mãi. Hồi còn rất nhỏ, con nhớ có lần bị sốt rất cao. Lúc đó ba đã đến với con, ngồi bên cạnh con, chăm sóc con từng li, từng tí một.Vết thô ráp trên, chai sần trên tay ba chạm vào làn da mịn màng của con.Nỗi xót xa, ân hận trổi dậy.Bây giờ con mới biết ba đã già đi lúc nào con không hay biết.Có những lúc vô tình con đã hướng đến một điều gì đó xa vời trong tương lai mà quên rằng hiện tại tóc ba ngày một bạc thêm, tay ba chai sần hơn.Con thấy có lỗi!!!
    Dù bận nhiều việc nhưng ba luôn chở con đi học đúng giờ. Ngồi phía sau ba, con luôn nghe những bài thơ, câu hát mà ba hát nhiều lần:
    “Hôm qua trời nắng chang chang
    Mèo con đi học chẳng mang thư gì
    Chỉ mang một cái bút chì
    Và mang một mẩu bánh mì con con.”
    Hay:
    “Con mèo mà trèo cây cau
    Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà…”
    Cứ như thế, con thuộc lòng những bài thơ đó. Có hôm, con và ba đọc thơ, giọng ba trầm trầm hòa với cái giọng lanh lảnh của con thật lạ.Con cười khúc khích, ba cũng cười theo. Thế là hai cha con quên đi những mệt mỏi, muộn phiền dù rằng đoạn đường về nhà còn khá xa. Chiều nào con cũng nghe tiếng bánh xe lạch cạch là con biết ba đang đến. Con mừng khôn xiết, cứ như con và ba đang gặp lại sau một thời gian xa cách. Bởi lẽ trong thâm tâm con luôn sợ sẽ có một ngày nào đó, con không còn nghe tiếng xe quen thuộc ấy nữa, con sợ một ngày nào đó ba sẽ rời xa con mãi mãi. Lúc đó chắc con sẽ khóc to, to lên và kêu tên ba trong vô vọng. Nghĩ đén đó tự nhiên con cảm thấy đau đớn vô cùng. Con không muốn rời xa ba một phút, một giây dù là trong ý nghĩ.
    ***
    Phải chăng cuộc sống thời chiến đã lấy đi tất cả, gia đình khó khăn, ba không có điều kiện để học tập như bao người khác. Vậy nên bây giờ ba luôn tạo cho con môi trường học tập tốt. Có đôi lúc con ước mình trở thành một ngôi sao nổi tiếng hay một người xinh hơn. Con đã không bằng lòng với tất cả những gì mình có được. Nhưng bây giờ con không muốn những thư ấy, ước mơ duy nhất và mãi mãi của con là được ở bên ba. Ba biết không, nếu trên đời này quả thật có cổ máy thời gian của Đô-rê-mon như Fujiko.F.Fujio hay đơn giản chỉ là một sợi dây vô hình gắn kết giữa quá khứ và hiện tại thì con muốn quay về quá khứ, quay về những kí ức có gia đình chúng ta, có ba và con. Ba bảo rằng: “Các con cố gắng học, vì chỉ có học thì sau này cuộc sống của con mới hạnh phúc hơn…”Lời dạy của ba con luôn nhớ mãi, khác sâu trong tim như một lời động viên, nhắc nhở.
    Người ta nói cha luôn giữ cảm xúc bên trong, ít biểu lộ ra ngoài. Ba cũng vậy. Con ít thấy ba cười. Nhìn sâu vào trong mắt ba con thấy một điều gì đó sâu thẳm, chứa nhiều bộn bề lo toan của cuộc sống. Bây giờ khi ba đã sống hơn nữa đời mình, tóc ba dần dần bạc thêm thì con mới cảm thấy ân hận và có lỗi nhiều lắm!
    Sỡ dĩ con gọi ba là “ba” mà không phải là “bố” hay những tiếng gọi hoa mĩ khác vì gọi bằng “ba” con mới cảm nhận hết sự gần gũi, giản dị và tình yêu thương ba dành cho con. Ba đã cho con nhiều thứ mà những người bình thường khác không thể cho được. Hình ảnh ba sẽ luôn ấp ủ trong trái tim con, những kỉ niệm, tình cảm của ba dành cho con, con sẽ ôm ấp, trân trọng như chính linh hồn con. Ba là một phần cuộc sống của con và con muốn nói với ba rằng: “Con yêu ba nhiều lắm!!!”

  4. Chị Phượng ạ!
    Mấy bữa máy bị treo hoài, phản hồi rớt đến nản chị ạ!
    Không có gì phải bó ta đâu chị, sống chung với lũ, tìm cách thoát ra mà!
    Chị khỏe nghe chị!
    Ái.

  5. Dương em !
    Tiếc là đến nay thầy mới được đọc những trang viết của em, thầy cứ nghĩ là những trang nhật kí, thực tế, và có máu huyết tâm tư!
    Thầy đọc nhanh qua, để chỉ còn cảm nhận chung, thầy sẽ gặp em sau nhé!
    Chị Huệ thương kính!
    Em nhờ chị chuyển hai phản hồi của học trò thành truyện ngắn trên trang để nhiều bạn đọc chia sẻ hơn được không chị?
    Em Ái.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: