• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 904 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 904 other followers

Nguyễn Du cung kiếm

Năm 1965, đại thi hào Nguyễn Du được công nhận là danh nhân văn hoá thế giới.

Và sự nghiệp thi nhân vĩ đại lại được con cháu cung kính chiêm nghiệm, dù nông cạn đúng sai nhiều nẻo, nhưng đáng quí là ở cái lòng cung cung kính kính với tiền nhân .Và cụ Nguyễn suối vàng biết có ngậm cười?

Cuộc đời vĩ nhân ấy quả thật vĩ nhân ngay ở cái nẻo lạ thường quá đỗi: Dòng dõi đại quí tộc mà cuộc mưu sinh lại lắm nhọc nhằn, cựu thần nhà Lê mà ngậm ngùi làm quan triều Nguyễn như một điều thất tiết, cùng nguồn gốc quê hương, cùng cái chí giúp đời mà nhìn người anh em Nguyễn Huệ như kẻ cựu thù…Mà có lẽ một cái lạ nữa là nghiệp thi thư mà lại thạo nghề cung kiếm.

Nhàn đàm vài điều về nghiệp kiếm cung mà Nguyễn Tiên Điền trót một thời mang vác.

Mười tám tuổi đỗ tam trường, hãy còn rất trẻ, không hiểu vì sao Tố Như lại bỏ ngang đường thi phú, lặn lội về Thái Nguyên tập ấm một chức võ biền nhỏ nhỏ. Đó có lẽ cũng là một câu hỏi lớn. Tôi ngẫm mãi mà cũng chỉ tự giải thích với mình: Con người thi thư ấy vốn đã mất niềm tin vào sách vở Thánh hiền rồi chăng?

Mà rồi không đường đường khoa bảng, tài năng Nguyễn Du vẫn được tín nhiệm ưu ái như một quan văn trên đường hoạn lộ, nên đôi khi người đời quên mất một Nguyễn Du từng khát khao làm tráng sĩ.

Tráng sĩ bạch đầu bi hướng thiên

(Tạp thi-Thanh Hiên thi tập)

Bạc đầu tráng sĩ ngửa kêu trời

( Đào Duy Anh dịch)

Câu thơ thống thiết ấy được cảm khái mà thành trong những ngày tháng ông ẩn nhẫn làm người đi săn dưới chân núi Hồng lĩnh. Cái kiếm khí ngùn ngụt ngậm ngùi thật có sức ám ảnh.

Lặn lội tìm đường theo vua Lê mà bị kẹt, bỏ trốn vào Nam theo chúa Nguyễn cũng không thành, không biết trong những lần bôn ba ấy cái chí cụ Nguyễn Du nghiêng về nghiệp văn hay nghiệp võ. Chỉ biết rằng đến năm ba mươi tuổi đầu, danh tài Nguyễn Du vẫn tự thán trong phong vận một tráng sĩ mà bỉ cái văn chương nhiều lắm:

Tằng lăng trường kiếm ỷ thanh thiên

Triển chuyển nê đồ tam thập niên

Văn tự hà tằng vi ngã dụng

Cơ hàn bất giác thụ nhân liên.

( Ngạo với non sông chống giáo dài

Bùn lầy lăn lóc tuổi ba mươi

Văn chương nào ích gì cho tớ

Cơm áo ngờ đâu phải luỵ người)

(Nguyễn Huệ Chi dịch)

Tự biết từ đời nhà Trần lắm văn thần cũng là võ tướng: Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Phạm Ngũ Lão… Song qua từng thế kỉ, cái văn võ toàn tài càng lúc càng hiếm dần. Văn võ tự phân là hai hàng tả hữu vốn uý kị nhau. Càng dời dần về sau thì cái người thi thư đeo theo nghề cung kiếm lại cứ như là sự ngạo.

Nên thật hứng chí mỗi lần nói chuyện Tản Đà kiếm khách từng là vệ sĩ cho Tán Thuật, Quang Dũng ngày kháng chiến sau những trận thơ rượu tơi bời lại hứng chí thử mấy đường gươm gia truyền loang loáng bàng bạc dưới trăng.

Và lại lần dò trao đổi đôi điều về một Nguyễn Du nổi tiếng thi hào, liệu có phải cũng có lúc nuôi chí anh hào không nhỉ?

Biết đâu, không phải cơ trời run rủi, ta đã lại có một trang kiếm khách. Tiếc thay!?

.

Quế Sơn 2010

Nguyễn Tấn Ái

9 phản hồi

  1. Về bậc kỳ tài đất Việt này, chị rất ngưỡng mộ đó Ái.
    Nhớ 2 câu thơ tự thán:

    “Bất tri tam bách dư niên hậu
    Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như”

    Chị có đọc ở một quyển sách về Nguyễn Du rằng:

    Nguyễn đã độc thoại một cách cay đắng: “Hoàng thượng ơi! Người ban cho thần cơm trắng, giấy thơm, bút quý, nghiên báu nhưng không ban cho thần tự do thì làm sao thần có thơ văn hay được?…”.

    Quả thực nhiều người không biết về một Nguyễn Du cung kiếm như em đã viết đâu. Kiếm một cái hình như vậy ( Nguyễn Du cung kiếm ) không ra đó em.

    Cám ơn em về một sắc thái khác của nhà thơ tài hoa rất mới lạ.

    😛

  2. Chị kính yêu!
    Thực là hân hoan, nhìn hình, em thấy mừng, vì không đến nỗi như mình bi quan, đã có nhiều người nhận ra khí phách tráng sĩ của cụ Nguyễn! Nên có tạc tượng mà để lại.
    Em , và bạn của BMH nhiều người vẫn đọc hình của chị như một sáng tác chị ạ!
    Em của chị:
    Ái.

  3. Chào chị Huệ kính!
    Anh Sáu ơi! Đọc cái tựa đề đã thấy thắc mắc và có sức lôi cuốn mạnh rồi “Nguyễn Du cung kiếm”, Út thiệt sự được nghe lần đầu tiên luôn đó! Đọc mấy lần luôn, vì lối viết hay quá mà cũng để xác minh lại mình hiểu có đúng ko? Hiii…

  4. Út Tâm thân thương!
    Là một luận đề lớn đó Út ơi, anh chỉ gọt gọn thôi, tìm tòi thì còn nhiều hấp dẫn lắm!
    Ừ, hay Tâm hỉ, nhiều người nghĩ Nguỹen Du chỉ biết làm thơ!!!
    Tiếc là cụ Nguyễn chậm nhịp thời cuộc, loại như Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Duyệt tả hữu quân thời đầu Nguyễn so với cụ Nguyễn sá gì!!!

  5. Ah… thì ra còn có một “Nguyễn Du cung kiếm” thật. Vậy mà lâu nay chị cứ chắc nịch là chỉ có một “Nguyễn Du thi thư” mà thôi.
    Dù rằng chị có nghi ngờ chút chút…

    Cám ơn em của chị đã làm sáng tỏ hơn cho chị về nhà thơ tài hoa của chúng ta. 🙂

    Cám ơn Huệ cho tấm ảnh đầy hào khí ! Công nhận em tài thiệt. 🙂

  6. Anh cũng giật mình như mọi người vậy. Cha nuôi của văn hào Nguyễn Du lúc bấy giờ là quan võ họ Hà ở Thái Nguyên. Khi cha mất thì Nguyễn Du được “tập ấm” có nghĩa là được truyền thế chức quan. Nhưng văn hào Nguyễn Du có biết võ không? có thể có – vì cha nuôi không con ruột nên truyền võ nghệ cho ông là chuyện đương nhiên thôi.
    Đều mà chúng ta công nhân rằng ông một đời thờ nhà Lê nên cũng đã bao lần chống chọi với nhà Tây Sơn lúc bấy giờ ai nghe cũng phải khiếp đảm. Nhưng tại sao lại giúp nhà Nguyễn? tại sao văn thư cửa ông không cay ghét với nhà Tây Sơn hay thương khóc nhà Lê…
    Ái chắc lại phải mất ngủ để làm một đề án này rồi đó Ái ơi.
    Thân
    Đạt

  7. Ái ơi,

    Ái có cái tài là đưa người đọc trở lại với những ngẫm nghĩ bị bỏ quên lâu ngày, những thắc mắc không có người chia sẻ, nằm trong góc khuất nào đó, mãi mới được thổi lớp bụi thời gian để nhìn lại. Thật thú vị được nhắc nhớ một chút về cuộc đời Nguyễn Du mà mọi người chỉ hình dung như một bậc Đại thi hào.

    Nhưng chị không tiếc cho chàng tráng sĩ Tiên Điền này đâu em à. Người đời khó văn võ song toàn lắm! Đời sau nhắc về Trần Quang Khải, Trần Quốc Tuấn như một bậc kỳ tướng, mấy ai nhớ được văn thơ thi phú của các ngài (trừ những nhà nghiên cứu). Cũng như vậy, một chức quan võ biền nho nhỏ tận Thái Nguyên hẳn sẽ không còn chút dấu vết. Sử xanh sẽ chỉ biết đến Nguyễn Du cùng nàng Kiều mà thôi.

    Nhưng hình dung Nguyễn Du một thời quăng chài, săn bắn, thả mình vào rừng núi sông nước hoang sơ mà ngửa mặt kêu trời, thật cảm thán biết bao! Ngàn năm sau vẫn còn người khóc Tố Như, nhưng hiểu Tố Như đến ngần nào thì khó đoán định được. Có phải vì thế mà Nguyễn Du đã bộc bạch:
    Ngã hữu thốn tâm vô dư ngũ,
    Hồng Sơn sơn hạ Quế giang thâm.
    (Tấc lòng không nói cùng ai được,
    Dưới núi Hồng Sơn biển Quế sâu!).

    Cám ơn Ái về tản văn này.

  8. Chị Phượng!
    Hì hì, thì thực ra kể đến cụ Nguyễn cũng không cùng, nhưng khở đầu là thơ và kết lại cũng là thơ mà!
    Em cao hứng mà tiếc nốt chút tài năng vương sót thôi hà!
    Mà kể cũng lạ cũng đáng phục cụ ở ngay chỗ trái khoáy này chị nhỉ!
    Anh Đạt!
    Ái cố tìm hiểu những điều này rồi, nhưng bất lực thôi. Cụ Nguyễn giúp nhà Nguyễn cũng là dễ hiểu, còn vì sao mà không oán nhà Tây Sơn trong thơ mình, và nếu đúng Truyện Kiều viết về lúc cuối đời cụ thì hình như trong bóng dáng họ Từ ( Từ Hải) lại phảng phất bóng hình Nguyễn Huệ, cũng là nan giải.
    Làm được đôi điều sáng tỏ thì hay, nhưng rõ là quá sức mình anh ạ!
    Chị Yến ơi!
    Ý của chị bao giờ cũng thấu đáo. Dĩ nhiên sử ta có nhiều danh tướng mà văn ta chỉ có nổi một đại thi hào. Vậy tầm cỡ cụ Nguyễn Du còn lộng lẫy hơn nhiều lần Nguyễn Ánh bề trên của cụ ấy chứ! Mà em vẫn cứ tiếc , cái gì mất thì quí mà chị!
    Nên hình dung hình ảnh cụ Nguyễn lặn lội núi rừng hoang sơ mà ngửa mặt kêu trời ngẫm cũng thật thống khoái! Cụ cũng tráng chí lắm chứ giỡn đâu, chỉ bậy cái Truyện Kiều hay quá nên mọi cái khác còn lại kể như hỏng!
    Cụ hại cụ rồi!
    Thôi thì mấy chị, anh, em mình an ủi mà kính cụ Nguyễn Tiên Điền tam bái vậy!
    Ái.

  9. Chuyện xưa mà thành mới, thú vị và bổ ích đấy Ái ơi!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: