• Bài viết mới

  • Thư viện

  • Chuyên mục

  • Tag

  • Join 904 other followers

  • Bài viết mới

  • Blog – theo dõi

  • Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 904 other followers

Ngẫm Kiếp Nhân Sinh Cũng Ngậm Ngùi

Lời Bình Bài Thơ  Đứa Con Ngoài Giá Thú, Vương Trọng

Đứa Con Ngoài Giá Thú

Vương Trọng

Đợi về khuya cả phòng đi ngủ

Mẹ nhẹ nhàng ngồi dậy vuốt ve con

Mặc người đời gọi con ngoài giá thú

Con vẫn trong tình mẹ vuông tròn.

Mẹ làm mẹ mà chưa từng làm vợ

Vẫn xuất cơm tập thể quá khiêm nhường

Nửa làm máu nửa chia ra làm sữa

Hạnh phúc nào bằng san sẻ yêu thương.

***

Thôi nhắc chi những năm dài trống trải

Bao vầng trăng vô nghĩa rụng qua đầu

Tóc hoàng hôn thưa dần theo lược chải

Pháo cưới người hay đốt để trêu nhau!

***

Mẹ nhớ lại ngày con còn trứng nước

Người ấy đi như trốn chạy nợ nần

Thèm trái chua mẹ trùm chăn ăn lén

Sợ mắt người như sợ mũi kim châm.



Sinh con ra mẹ vẫn nằm giường một

Có khác chăng là kê lại góc phòng

Ngày nghỉ đẻ phải trừ vào ngày phép

Vuông vải màn làm tả giặt rồi hong.

***

Vài tháng tuổi con đã quen kẻng thức

Mẹ đi làm con lên địu đi theo

Mẹ đào hố trồng cây theo định mức

Lưng mẹ gầy con ngủ giấc cheo leo.

***

Ngày lưng mẹ đêm nằm trên giường mẹ

Mình mẹ lo khi trái gió trở trời

Ngoài giá thú sao ngoài lòng thương cảm

Để người đời ghét bỏ mẹ con tôi?

1998.



Lời bình:

Tôi tình cờ nhặt lại bài thơ ấy trong một quyển vở đã ố vàng, bần thần đọc đi đọc lại, cái cảm xúc buổi đầu tiếp xúc hơn mười năm qua vẫn còn nguyên trong kí ức :Thương cảm dào dạt, đớn đau dào dạt, phẫn hận cũng dào dạt.

Rồi lắng đi bao lớp lớp cảm xúc , cái tồn đọng là nỗi ngậm ngùi.

Vậy nên mới là Ngẫm kiếp nhân sinh cũng ngậm ngùi!

Xin khởi đầu tâm tư bằng một hành xử nhẹ dạ: Khép lại hồ sơ một chuyện tình!

Lại những ngang trái của yêu đương, có gì hay ho ở con tim phản trắc mà lưu giữ, đã hơn mười năm qua từ ngày bài thơ ra đời mà tác giả thơ cũng chỉ một câu kể mà không lời phán xét:

“ Người ấy đi như trốn chạy nợ nần”

Kể ra cái người nào ấy cũng tốt số, người kể chuyện thơ không bắt dấu, tôi đến lược mình cũng không truy cứu nữa.

Ngậm ngùi trước hết là cho một phận người con gái, đến cái yêu thương hạnh phúc cũng một mình thui thủi đậy đậy che che:

“ Sợ mắt người như sợ mũi kim châm”

Mà có lẽ cái câu ngậm ngùi nhất , ngậm ngùi đến một thập kỉ sau mới là đáng nói:

“ Vẫn suất cơm tập thể quá khiêm nhường

Nửa làm máu nửa chia ra làm sữa”

Ai đã qua cái thời ăn kẻng, thức kẻng , làm kẻng, nghỉ kẻng ,ngủ kẻng… nghĩa là sinh hoạt bằng phản xạ có điều kiện vào những năm bảy mươi, tám mươi mới thấm hết cái đau cạn kiệt của lời tự tình kia.

Ở vào cái thời mà dịch vụ quảng cáo nhan nhản những sữa mẹ bồng con mà ngoái lại mới thấm cái rùng mình.

Rồi biết bao nhiêu vén vén thu thu của người mẹ để chia sự sống mình mà cưu mang một sự sống tự chẻ mình nhân ra, nhà thơ đã thể hiện tự nhiên mà cảm động lắm rồi, người đọc tự khắc giao cảm thấm thía, nề hà chi mà kể lại.

Cái ngậm ngùi thứ hai là ngậm ngùi cho một thời.

Cái thời giá trị con người được đánh số, mã hóa bằng hệ thập phân rạch ròi tỉnh táo, lí trí đến quyết liệt khiến không còn cho xúc cảm hay nhân ái chen chân.

Cả câu chuyện ngậm ngùi dài kia chỉ có hai mẹ con còn cái xã hội nhân sinh thì vắng bóng. Xã hội nhân sinh chỉ thấp thoáng trong lời phán quyết : “Con ngoài giá thú”; trong soi mói: “ Mắt người như mũi kim châm”; trong tính toán: “ Ngày nghỉ đẻ phải trừ vào ngày phép”, trong giao khoáng: “ định mức”… Đâu rồi bao giáo huấn “ chị ngã em nâng”, “một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”?

Thế mới khâm phục cái con người can đảm trụ vững giữa cô đơn, giữa lạnh lùng vô cảm vẫn vững vàng đứng dậy sau khi ngã.

Tôi tin rằng người con đã được nuôi bằng sữa của người mẹ như thế ấy sẽ luôn vững vàng thế tấn giữ cuộc đời cay nghiệt!

Và tôi thương, đâu phải con người ai cũng bản lĩnh như nhau, nên sau hình bóng một con người trụ vững ấy đã có biết bao cuộc đời gục ngã mà mất dấu giữa rừng thẳm vực sâu những mong xóa đi một kiếp đời!

Ngẫm kiếp nhân sinh cũng ngậm ngùi!

Có lẽ đó mới là trăn trở của thi nhân, nên kết cái câu chuyện thương tình này là lời mẹ góa con côi hòa cùng lời thi nhân thống thiết”

“Ngoài giá thú sao ngoài lòng thương cảm

Để người dời ghét bỏ mẹ con tôi?”

Có thể cái câu chuyện kia cũng chỉ là giả tưởng để nhà thơ gióng lên một cảnh báo về một thời cạn kiệt tình người, song tôi, cái tâm của mình lại chẳng thể chịu yên, biết đâu, biết đâu câu chuyện ấy lại là sự thật. Và cái đứa trẻ kia đã vào cái tuổi mười hai. Chao ôi, nó hãy còn bé lắm, mà đời, đã cách xa cái thời ấu trĩ dã man, đã biết phản tỉnh rồi, mà những ứng xử lạnh lùng kia thì bao giờ mới chuộc lại, mà liệu rồi có trở thành vết sẹo trong tầm hồn trẻ thơ kia?

Những muốn lập lại hồ sơ của những đứa trẻ đáng thương, gửi đến chúng những vỗ về an ủi!

Thời đại vốn có thói quen phủi sạch trách nhiệm của mình.

Con người cũng lắm kẻ vốn có thói quen phủi sạch trách nhiệm của mình.

Làm vậy có khác gì công nhiên công nhận tội lỗi là tất yếu lịch sử?

Và câu thơ, lời thơ có giá trị như một cảnh tỉnh, mượn chuyện kể đau lòng để nhắc con người, chủ nhân của thời đại, chớ quên những lỗi lầm, ấy cũng là tư cách!

Vậy nên hơn mười năm đọc lại bài thơ xưa, lòng lại ngậm ngùi.

Xin gửi nỗi ngậm ngùi sẻ chia cùng những tâm hồn mà tôi thương tôi quí!

.

Quế Sơn hè 2010.

.

Nguyễn Tấn Ái

6 phản hồi

  1. Lời thơ thật hay mà lời bình lại chính xác. Bài thơ này đã đọc đi nhiều lần mà mỗi khi đến câu:
    Mắt người như mũi kim châm
    Là Đạt lại nhói lên niềm đau thương cho số phận của người đàn bà trong thơ rồi Đạt lại liên tưởng đến những đứa con rơi, những em bé mồ côi trong các trung tâm xã hội, những đứa bạn con lai…. nghiệt ngã qúa.
    và rồi lại ngậm ngùi như Ái vậy

    Chúc Ái và anh chị em BMH một ngày bình an
    Đạt

  2. Lời bình rất sâu của Ái làm cho bài thơ càng ấn tượng hơn trong mỗi người. Ấn tượng về một thời, một cảnh ngộ và cả một giác ngộ nữa.
    Thương quá!

  3. Thầy Tấn Ái kính,

    Thầy bộc lộ bản lĩnh của thầy giáo văn chương qua bài bình thơ rất ” tuyệt” này.

    Nhưng thưa thực là em thấy hơi man mác hay mênh mang một nỗi buồn cho số phận ….

    Em buồn khi đọc bài này thầy ơi

  4. Anh Đạt cùng Thầy Thống kính mến!
    Ái thích bài thơ vì lòng nhân hậu của nhà thơ, vì cả giá trị lịch sử xã hội của nó nữa.
    Cảm ơn anh Đạt cùng Thầy Thống đã chia sẻ.
    Lại nghĩ ngày nay công nghệ thông tin phát triển, anh em mình có cơ hội cùng bộc bạch tâm tư, thật như mơ! Và càng gắn bó với BMH hơn nữa!

  5. Nguyễn Nguyễn mến!
    Một chút tâm tư của người dạy văn mà! Cảm ơn em nhé!
    Em buồn, vậy là rất hay đó, là khởi đầu để biết sống bằng yêu thương mà!
    Chúc Nguyễn Nguyễn Khỏe và vui nghe!

  6. Tôi không phải “người đời”, xin cho tôi gọi người mẹ trong bài thơ bằng 2 tiếng “Mẹ yêu”.

    Mẹ yêu,
    Khuôn viên quý nhất của 2 mẹ con mình là chiếc giường. Ngày, mẹ đi làm, con lên địu đi theo, lấy lưng mẹ làm giường cho “giấc ngủ cheo leo”. Tối, không phải lưng gầy của mẹ nữa mà là chiếc giường một của mẹ, không gầy như lưng mẹ, không êm vì nệm vì nhung, nhưng vẫn ấm áp lòng mẹ. Khi trái gió trở trời, mẹ và con có nhau trên chiếc giường ấy.

    Nếu tôi là 12 vị Thần Tháng, tôi sẽ hóa đêm dài cho mẹ và con. Đêm, mẹ chờ thế, chờ cả phòng đi ngủ, “Mẹ nhẹ nhàng ngồi dậy vuốt ve con”.

    Thú thật là Thảo không có thói quen nghiền ngẫm thơ, nhưng hôm nay lắng đọng được một bài thơ hay từng ý thơ. Bài thơ dạt dào niềm hạnh phúc của người mẹ có con và niềm hạnh phúc của người con có mẹ.

    Cám ơn anh Ái, tác giả Vương Trọng, và cám ơn đời. Chính vì cuộc đời có kẻ trốn chạy nợ nần, và chính trong cái thời thống khổ ấy, mà có người Mẹ đẹp như trong bài thơ.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

The WordPress.com Blog

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d bloggers like this: