Chỉ Vì Chiếc Lông Đuôi Voi

Trở về sau lễ hội tháng Ba hoành tráng, các chủ voi lại đối mặt với bọn “vĩ mao tặc”chuyên rập rình chặt đứt đuôi voi. Sở thích chơi hàng độc nông nổi của du khách gặp ý đồ trục lợi voi đến cùng của kẻ bất lương đã gây ra thảm cảnh này.

Cướp đuôi voi giữa đêm rừng

Ngày đầu tháng tư, dừng chân giữa chặng công du từ Đắk Lắk sang Lâm Đồng để chụp ảnh sương khói thơ mộng hồ Lắk, chúng tôi ngạc nhiên thấy đàn voi phục vụ du lịch buồn bã ủ rũ đứng ven hồ. Con nào con nấy trụi sạch lông, thậm chí có con đuôi cụt ngủn, thương tích đỏ lòm kinh sợ. Tôi chặn cánh nài voi đang tất bật lấy nước cho voi tắm và ôm mía cho voi ăn hỏi thăm. Họ buồn rầu : Chủ voi mà không bỏ ăn bỏ ngủ chăm sóc cả tháng thì con H’Tưk đã chết rồi!

Ông chủ voi rầu rĩ ngồi gục đầu dưới cầu thang nhà sàn, lẳng lặng rút lá đơn chi chít 20 chữ ký gấp sẵn trong túi áo sơ mi đưa tôi xem.

Kính thưa quý cấp, chúng tôi là những hộ nuôi voi của huyện Lăk. Trong thời gian qua, các hộ nuôi voi chúng tôi đều bị kẻ gian cắt, nhổ trộm lông đuôi voi và đã có 3 vụ bị chặt luôn cả đuôi voi. Kẻ gian đã bị công an huyện Lắk bắt giữ. Nay chúng tôi đồng kiến nghị lên quý cấp lãnh đạo và các cơ quan pháp luật có biện pháp xử lý nghiêm khắc để làm gương răn đe cho kẻ khác. Vì đối với chúng tôi, voi không chỉ là tài sản cá nhân mà còn là biểu tượng văn hoá Tây Nguyên và tín ngưỡng dân gian ….

Ký nắn nót đầu tiên dưới đơn là tên vợ chồng bà H’Ang Rơyam- Yo Chi  Ur ( bà ngoại của Chi- Gọi theo tiếng M’nông) và ông Lê Văn Quyết – Yo Chi Tlau (ông ngoại của Chi, tên thật theo tiếng M’Nông là Y Tang B’Tâng). Sau khi rời ghế phó Chủ tịch UBND tỉnh, ông Quyết đưa cả gia đình rời thành phố về huyện Lăk lập Cty Lan Chi, nhận 300 ha đất trồng rừng và nuôi voi. Nhà Yo Chi có cặp voi mà hộ đồng bào nào cũng mong ước: chàng  35 tuổi tên Y Thong Răng may mắn sánh duyên cùng nàng H’Khun 40 tuổi, cả hai đều lành lặn sung sức, đuôi dài dầy lông óng ả uy nghi, niềm hy vọng của tất cả những ai quan tâm đến khả năng sinh sản tự nhiên của voi nhà Tây Nguyên. Vậy mà …

Đêm 3/8/2008, voi H’Khun đang nghỉ ngơi trong đồi thông thôn Một thị trấn Liên Sơn thì bị bọn gian chặt trộm, cướp mất đoạn chót đuôi dài gần nửa mét. Rạng sáng chú nài lên thăm phát hiện con voi cái quằn quại đau đớn, máu từ khấu đuôi cụt nham nhở vẫn phun như mưa, thấm đẫm cả khoảnh sườn đồi. Vợ chồng Yo Chi nghe tin khẩn cấp gọi con nuôi Đàng Năng Long, ông chủ có nhiều voi và giàu kinh nghiệm gia truyền về chữa trị chăm sóc voi. Ông Long hộc tốc phóng xe máy lên đồi hối hả rửa sạch vết thương cho voi, dùng chiếc vớ dày sạch đựng đầy cây lá thuốc giã nhuyễn làm ga rô bó chặt vào đuôi voi để cầm máu và ngăn nhiễm trùng.

Cả tháng trời ông Long gần gũi dỗ dành, chăm bẵm nàng Tượng kiệt sức vì mất máu nặng hơn 4 tấn quá chăm con. Thế nhưng đoạn đuôi đứt của H’Khun còn chưa se miệng thì đã xảy ra tiếp vụ chặt trộm đuôi voi của nhà Y Phong Sruê- tên thường gọi Ma Danh, cũng tại đồi thông thôn Một.

Kẻ cướp đuôi voi vung dao giữa đêm vắng rừng sâu, ngoài con voi nạn nhân với chúng chẳng còn ai chứng kiến. Trong lúc đó, hàng trăm quầy hàng lưu niệm nhan nhản khắp phố núi Buôn Ma Thuột tới tận Bản Đôn đâu đâu cũng bày bán lông đuôi voi, chỗ nào khi cần cũng có thể thò ra ngay một đoạn đuôi khô đét lơ thơ vài chiếc lông cứng quèo làm tin “ Đây là lông đuôi voi xịn!”. Cơ quan điều tra bó tay. Dấu tích bọn “vĩ mao tặc” từ năm này qua năm khác vẫn bằn bặt im lìm.

Không thoát, dù chỉ một chùm!

Sau khi 2 chàng voi Y Trút, Béc Khăm oai dũng, tài nghệ vang danh lừng lẫy qua nhiều kỳ lễ hội đua voi Tây Nguyên lần lượt qua đời (Y Trút chết năm 2007 vì ăn cỏ nhiễm thuốc trừ sâu ven hồ Lắk, Béc Khăm chết năm 2008 vì hoảng sợ lồng chạy té xuống vực sâu khi bọn lâm tặc cưa trộm thông đổ ầm ầm kinh động cả núi rừng quanh chỗ cột voi), đàn voi nhà đông nhất Việt Nam của gia đình ông Đàng Năng Long chỉ còn lại 5 con.

Nuôi dưỡng và buôn bán voi trong dòng họ ông Long là nghề cha truyền con nối. Sinh năm 1965, từ thơ bé, trốn cha Đàng Nhảy (người Chăm) và mẹ kế Sao Thoong Chăn (người Lào) lẻn vào rừng xem các Gru tổ chức săn bắt voi, ông Long đã cảm nhận tình yêu của mình đối với loài voi sâu xa vô bờ. Như nhiều chủ voi Tây Nguyên nhân hậu khác, với lũ voi nhà nuôi, ông luôn chọn đặt tên đẹp, âu yếm gọi chúng là “thằng” này “con” kia, tình cảm như với anh em thân thích. Thời hoàng kim của gia đình, có lần cha mẹ ông – đôi lái voi tài sắc nổi tiếng khắp “làng voi” Đông Nam Á- xuất khẩu 6 con voi, chở ra phi trường bằng xe GMC quây lưới sắt của Mỹ rồi cẩu từng Tượng lên chiếc máy bay bà già to sù sụ trực chỉ Philippin. Sau giải phóng, cha mẹ ông vẫn tiếp tục giúp Chính phủ đổi voi, mua voi làm quà ngoại giao, áp tải voi sang Đức, Cu Ba.

Khi Y Trút, Béc Khăm chết, gia đình ông Long làm lễ cúng khóc voi, cầu khấn thần Voi Nguăch Ngual xong mới cắt bộ lông đuôi voi làm kỷ vật, rồi tiến hành mai táng nguyên thi thể voi, từ chối những lời dụ dỗ van nài bán mỗi xác voi vài chục triệu đồng cho đám thương lái. Chỉ cần đứng ngắm một quầy hàng lưu niệm nhỏ giữa lòng phố Buôn Ma Thuột, ai cũng biết từ xác voi người ta có thể chế thành những gì, với hơn chục mặt hàng xa xỉ được coi là mốt thời thượng!

Một chiếc đuôi voi trưởng thành nguyên vẹn thường có tới hàng nghìn sợi lông to dài, mọc xoè ra như hình cánh quạt, rậm từ gốc cho tới tận ngọn đuôi . Cái đuôi ấy không chỉ phe phẩy đuổi ruồi muỗi mà còn làm đẹp thêm cho ngài Tượng  đồ sộ nhưng từng chuyển động, cử chỉ luôn mềm mại duyên dáng. Trước nạn “ vĩ mao tặc” chuyên nhổ lông voi, chặt đuôi voi ngày càng hoành hành dữ dội, nhiều chủ voi chỉ còn biết bảo vệ voi của mình bằng cách đành lòng … cắt sạch lông đuôi của chúng. Mớ lông cắt ấy giành tặng bạn hoặc đem bán cho các tiệm kim hoàn thu bộn tiền. Còn chiếc đuôi trụi lủi suốt ngày ngoe nguẩy kia phải chăm tới hai năm sau, những sợi lông to dày mới mọc dài trở lại.

Ông Long cũng cắt sạch lông đuôi thằng Khăm Bun đẹp trai và con Khăm Phanh nửa giống trai nửa giống gái. Riêng đuôi con H’Luân bị voi rừng cắn đứt từ lâu. Lông đuôi Na Vanh đang mọc lại. Chỉ còn bộ lông đuôi H’Tuk dài đẹp nhất, ông Long tỉ mỉ đếm được tổng cộng 630 sợi cả ngắn lẫn dài. Mấy lần đưa kéo lên lại lắc đầu, không nỡ. Ông tặc lưỡi: Thôi, cố giữ lại một chùm, cho con H’Tuk dẫn đầu đội hình voi huyện Lắk đã được tỉnh hợp đồng diễu hành trong đại lễ kỷ niệm 35 năm giải phóng Buôn Ma Thuột vào ngày 10/3/2010.

Ngày nào cũng tập luyện đi đứng cúi chào, xếp hàng theo đội hình, cả nài và voi đều thấm mệt. Chỉ còn vài hôm nữa đoàn voi hành quân về phố thì bọn “vĩ mao tặc” ác độc lại ra tay! Nài voi lẫn chủ voi gục xuống ôm con H’Tuk đang kêu rống vì đau đớn, khúc đuôi cụt phun máu như mưa rào, bật khóc!

Hoang tưởng mù quáng

Bọn “vĩ mao tặc” ấy liều lĩnh cướp đuôi voi vì cái gì ?

– Vì đồng tiền bất chính!

– Ai cho chúng khoản lợi ấy ?

– Những kẻ mù quáng tin vào năng lực siêu phàm của lông đuôi voi!

Truyền thuyết: Xưa xửa, có đôi trai gái yêu nhau say đắm nhưng không lấy nhau được vì mâu thuẫn giữa hai làng, bèn cậy thần Nguăch Ngual cứu giúp. Thần tặng cho một chiếc lông đuôi voi, dặn đi đâu cũng mang theo sẽ gặp nhiều may mắn. Đôi trẻ vâng lời, lần lượt vượt qua mọi trở ngại, được sống bên nhau tới đầu bạc răng long.

Đó là chuyện kể phản ánh ước mơ theo trí tưởng tượng của người xưa. Thế nhưng luôn có những kẻ biết khai thác tính chất hoang đường của truyền thuyết để trục lợi cho mình. Dân gian mê tín thì cả tin lông đuôi voi là “bùa yêu” gắn bó chung thuỷ, có thể trừ tà khử độc, mang theo người sẽ luôn bình an, may mắn.

Thời vua Bảo Đại còn lên Buôn Ma Thuột hú hí cùng thứ phi Mộng Điệp và cưỡi voi vào rừng Nam Kar, Ea R’bin bên giòng Krông Ana hưởng thú vui săn bắn, giới thượng lưu quyền thế ở Tây Nguyên đã dùng lông đuôi voi bện thành những món quà đặc biệt tặng nhau. Hàng chục sợi lông lớn ở chót đuôi voi, bện được 1 chiếc vòng đeo tay. Gấp vài lần số lông đó đan thành chiếc vòng cổ đính mặt ngọc, hoặc nơ cài tóc kèm cây trâm chuốt bằng ngà voi. Nhưng những sợi óng mượt dẻo dai ấy có được do chủ voi lượm nhặt gom góp lông đuôi già rụng để giành, chứ không ai nỡ cắt, nỡ nhổ thậm chí chặt cả đuôi voi, ứng xử tàn bạo với voi như bây giờ.

Giờ đây ở bất cứ nơi nào, chỉ cần vô Google,  gõ “ Lông đuôi voi” lập tức hiện lên nhan nhản mời chào đủ kiểu dáng kích cỡ các mặt trang sức vàng bạc như nhẫn, bông tai, dây chuyền có lồng sợi lông đuôi voi ngay tại đồng bằng hoặc TP Hồ Chí Minh. Quảng cáo ra rả “ Hàng xịn Bản Đôn chính hiệu”, “ Hàng độc Tây Nguyên” thậm chí “ Lông đuôi voi dài trên 3 tấc mua từ Phi Châu”, mỗi sợi giá dao động từ dăm bảy chục nghìn đến năm ba trăm nghìn đồng. Thế nhưng cả đàn voi nhà 61 con còn lại của tỉnh Đắk Lắk từ lâu lông đuôi trụi lủi gần hết, lấy đâu ra cả ngàn sợi lông đuôi xịn bán cho du khách mỗi ngày ?

Đã qua cái thời lừa khách hàng thô thiển bằng cách cắm lông nhựa bằng keo con voi vào cái đuôi voi hay đuôi trâu khô. Bây giờ người bán đầy vẻ thật thà bật quẹt đốt hoặc ngâm sợi lông vào nước cho khách xem, mồm liếng thoắng: Đấy, mùi lông thật khét như tóc cháy! Thấy chưa, nó nở và dẻo ra chứ có cứng quèo như nhựa đâu ? Khách hoan hỉ rút ví, đâu có biết mớ lông đuôi voi xịn này được cắt, chuốt công phu từ … những cái sừng trâu !

Bà H’Ang Rơyam đau xót ước tính chùm lông đuôi lẫn nhiều sợi màu vàng màu bạc quý hiếm của con H’Khun đáng giá trên 60 triệu đồng, còn chùm lông đuôi dày rậm của con H’Tuk thì lên tới cả trăm triệu. Ông Long kể có nhiều du khách Đài Loan tìm vào buôn Jun, đề nghị chủ voi bán cho vài sợi lông đuôi nhổ ngay từ con voi đang đứng đó, giá sáu trăm nghìn mỗi sợi. Tất nhiên chủ voi lắc đầu ! Trước kia từng có vài con voi huyện Lắk bị cướp đuôi, mất quá nhiều máu, ráng lết xuống hồ uống nước cho đỡ khát rồi gục chết luôn tại chỗ. Voi nào được kịp thời cứu chữa thoát chết cũng buồn bã bần thần mãi, nếu phải bán đi voi cũng bị mất giá hết phân nửa.

Sau lần trộm đuôi voi của nhà ông Long, đám thanh thiếu niên tình nghi bị bắt. Chúng khai tuồn tuột kẻ nào đã tham gia chặt chiếc đuôi nào. Thông báo số 02 ký ngày 29/3/2010 của cơ quan Điều tra Công an huyện Lăk do Thượng tá Phan Thành Trung ký gửi các hộ nuôi voi có “ Đơn xin kiến nghị” cho biết tên tuổi cụ thể bọn tòng phạm chặt đuôi voi của bà H’Ang và ông Ma Danh, còn riêng vụ trộm đuôi voi nhà ông Long thì “ các đối tượng khai nhận không có thực hiện”. Thông báo 02 phân tích : Tuy các vụ việc “ có dấu hiệu của tội trộm cắp tài sản, đã xâm phạm đến khách thể đặc biệt là đuôi voi”, nhưng vì trước nay “chưa có tiền lệ” về loại tội phạm này nên cần thêm thời gian để liên ngành họp bàn xem xét, định giá mức độ thiệt hại. Trong thời gian đó, vì các đối tượng gây án đều dưới 18 tuổi nên công an huyện cho gia đình bảo lãnh về giáo dục, chờ xử lý.

Ai bảo vệ voi Tây Nguyên ?

Bạn đời của cựu phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, bà H’Ang Rơyam than thở:

Chúng tôi đã nhiều lần đề nghị trên quan tâm tăng cường bảo vệ rừng phòng hộ quanh hồ Lăk để có chỗ thả voi, nhưng nay vùng rừng này đã bị phá gần hết. Không biết mai này lấy chỗ đâu cho voi sống voi ăn. Nhiều nhà báo lên án các chủ voi triệt để khai thác voi, bắt voi phục vụ du lịch khiến voi gầy còm ốm yếu, mà không hiểu lâu nay nguồn thu từ voi không còn đủ nuôi voi nữa. Muốn voi no, đủ dinh dưỡng, hàng ngày đôi voi nhà tôi cần ăn dặm thêm hàng chục buồng chuối chín, mấy tạ khoai bắp bí đỏ, cả trăm thân cây chuối, cả tấn cỏ lá đủ nhai suốt ngày đêm… Cho dù đã gắng  tranh thủ mót nhặt rơm rạ, kiếm le non chuối rừng, rải bắp xen trong rừng trồng, nếu không lấy lãi từ nguồn kinh doanh khác đắp qua, lấy đâu mỗi ngày tiêu cả triệu đồng cho voi ăn và trả lương cho nài giữ voi ?

– Vậy đồng bào thiết tha với nghề nuôi voi để làm gì, thưa bà ?

– Chúng tôi nuôi voi để giữ truyền thống của văn hoá dân tộc, để thấy tự tin và tạo không khí ấm áp cho buôn làng, vì người M’Nông ai cũng yêu voi như yêu con đẻ, tôn trọng voi bằng cả niềm tin tâm linh.

Chúng tôi về huyện Buôn Đôn, cái nôi của nghề săn bắt thuần dưỡng voi, hỏi chuyện ông Voong Nhi K’sơr,  phó bí thư thường trực huyện uỷ đồng thời là chủ con voi Bạc Khăm 40 tuổi. Nhiều già làng ở đây còn nhớ vào những năm sáu mươi, bố đẻ của Voong Nhi là ông Nay Phanh chuyên kinh doanh voi xuyên biên giới từng sở hữu cả đàn voi gần ba chục con, mỗi lần lùa voi đi bụi bay mù trời như cảnh tả trong trường ca Đam San.

Phó Bí thư kiêm chủ voi nhận xét: Cơ quan điều tra cho rằng việc xử lý tội phạm chặt đuôi voi chưa từng có tiền lệ là đúng, vì xưa nay ở Đắk Lắk đã có tên “ vĩ mao tặc” nào bị trừng trị thích đáng về tội danh này đâu ?! Cả 2 huyện nhiều voi nhà là buôn Đôn, Ea Súp giờ chẳng còn con voi nào giữ được chùm lông đuôi, chỉ riêng có 2 con voi trẻ bắt về từ rừng Tánh Linh lâu nay giao cho Vườn Quốc gia Yok Đôn quản lý là đuôi còn lơ thơ vài sợi. Giới chủ voi chúng tôi tha thiết mong các ban ngành chức năng và truyền thông đại chúng tăng cường khuyến cáo người ta không nên tiếp tục mê tín lùng mua và sử dụng lông đuôi voi cũng như các bộ phận khác từ voi, từ tất cả các loại động vật hoang dã. Về phía chính quyền, trong khi chờ đợi có kinh phí triển khai dự án bảo tồn voi, nên chú trọng tăng cường phối hợp với người dân bảo vệ những con voi hiếm quý còn lại sao cho hiệu quả hơn..

– Ông Y Rít Byă Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk : Sau Hội thảo thu thập ý kiến giới nghiên cứu, chuyên môn, chủ voi và cộng đồng tổ chức từ năm ngoái, Kiểm lâm đã làm tờ trình đề nghị tỉnh cấp ngân sách khoảng 61 tỉ để triển khai dự án bước đầu, tới nay vẫn chưa thấy tỉnh  trả lời .

11 bình luận

  1. Đã – Đang và Sẽ còn nhiều những thảm cảnh tương tự, khi con người còn quá u mê, tin vào những diều vô tưởng chỉ vì mưu cầu lợi lộc. Sự hám lợi là nguyên nhân duy nhất gây ra những hành vi bạc ác, tàn nhẫn vô lương tâm trong thế giới loài người này. Chắc chắc sẽ còn nhiều rất rất nhiều những vật hy sinh cho lòng tham của con người.

  2. Thật là dáng buồn khi đàn voi Đăk Lăk nhiều là thế mà chỉ vì những tham vọng hão huyền của loài người mà bây giờ cái đuôi của chúng đang đứng trước nguy cơ bị “tuyệt chủng”.
    Rất mong các cơ quan có thẩm quyền hãy lên tiếng và có biện pháp tích cự để bảo tồn nguyên vẹn cho những chú voi vô tội , đáng thương kia !

  3. Một thông tin làm đâu mọi người!
    Tham lam, tàn bạo, mất lương tri.
    Nghe ở Hội An du khách người Tây bỏ ra khỏi quán ăn vì chủ nhà đánh đuổi con chó người hàng xóm sang xâm phạm lãnh thổ.
    Bao giờ người mình được trang bị kiến thức, và sẵn một lương tri như thế?
    Nhìn hình ảnh chú Tượng bị chặt đuôi, khúc đuôi còn lại đỏ lòm mà rùng mình.
    Ứng xử với sự sống như vậy, thì có chặt đầu người vì tiền cũng không lạ!

  4. Đàn voi Đaklak đang gần như sắp bị tuyệt chủng. Thật đáng buồn khi mà chỉ vì mê tín dị đoan mà con người có thể tàn nhẫn giết hại những chú voi như thế.
    Rất mong các cơ quan có thẩm quyền sẽ vào cuộc để cứu đàn voi Tây Ngyên.

  5. Em cám ơn tác giả nhiều nhiều. Bài phóng sự này cho em những hiều biết mới về cái lông đuôi voi. Em thấy thương cho mấy con voi nhà kia quá và cả những người đồng bào chủ voi!
    .
    Bây giờ em mới nhận ra đó là mê tín vì ba má em cũng tin là lông voi rất tốt. dù không có mua nó. Một số người chỉ vì đồng tiền và lợi dụng sự mê tín của người dân mà tàn bạo với loài vật quá!

    Em đã kể cho ba má và bạn của em nghe và nhà em chắc sẽ không bao giờ tin vào sức mạnh của cái lông voi đẫm máu nữa.

  6. Cam on cac ban da doc ky bai viet. Mong cac ban se cung toi tuyen truyen bao ve Voi , loai vat rat dang yeu dang quy .

  7. Neu toi tom duoc ten trom duoi voi.

    Toi se chat “duoi”ten trom do

    Tam

  8. Đọc xong bài này sao mà buồn thế nhỉ!
    Tây Nguyên mà không còn voi thì gọi gì là Tây Nguyên nữa, Sao lại tàn nhẫn quá, Tiền với chả bạc gì chứ những kẻ phạm tội này phải cho đi cải tạo hết, không tha thứ gì cả,

  9. Con người khi bị đồng tiền hay lợi nhuận làm mờ mắt thì có thể làm bất cứ chuyện gì cho dù tàn nhẫn đến đâu đi nữa.

    Thật là một lũ dã man mất hết tính người!

    Tôi nuôi con chó, thương như con, mỗi khi nó hư, lấy cây đánh mà thấy đau như mình bị đánh vậy. Còn lũ người vô ý thức lại nhẫn tâm chặt đứt đuôi voi. Quá là độc ác và cũng thật là đáng thương cho loài vật hiền lành nầy.

    Mong những người có thẩm quyền hãy bảo vệ đàn voi Tây Nguyên khỏi thảm cảnh nầy. Mong người dân đừng vì những tin tưởng mơ hồ, dị đoan mà lấy lông đuôi voi để làm gì, vì ” phải có cầu thì mới có cung “. Nếu mọi người ý thức được rằng lông đuôi voi chẳng phải là biểu tượng cho may mắn hay cho điều tốt đẹp gì thì sẽ không có cái nhu cầu quái đản sở hữu lông đuôi voi nữa.

    Rất cảm ơn HTN về bài viết nầy. Cũng mong rằng báo chí nên có thêm nhiều bài viết về tệ nạn nầy nữa.

  10. Cảm ơn chị Dala đã chia sẻ.

  11. Thương thay cho chú voi nhà
    Người vì hám lợi thế là cắt ngay .
    Voi đau tê tái ai hay
    Chiếc đuôi ve vảy giờ đây đứt rồi .

    Chàng Nài đau xót bồi hồi
    Thuốc men chạy chữa đứng ngồi chẳng yên .
    Ngậm ngùi tức giận muốn điên
    Đau lòng cho chú voi hiền dễ thương.

    Mong rằng pháp luật kỷ cương
    Cùng nhau bão vệ cho vườn quốc gia .
    Bình yên các chú voi nhà
    Vô tư phục vụ huyện nhà Bản Đôn .
    HP
    Tâm tình chia sẻ cùng Chị Thiên Nga .

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.

Nội San Chuyên Tiếng Anh

Nurturing Language Talents

Khải Đơn

Thời gian trên đường

WordPress.com News

The latest news on WordPress.com and the WordPress community.

Blogs Of The Day

Just another WordPress.com weblog

Thiền Tịnh Tâm

Tâm tịnh đời vui

%d người thích bài này: